o‘zbekiston tarixi fanidan tarqatma materiallari

DOCX 6 pages 66.6 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 66.6 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

blackcurse “o‘zbekiston tarixi” fanidan tarqatma materiallari 1-mavzu. o‘zbekiston tarixi fanining predmeti, uni o‘rganishning nazariy-metodologik asoslari, manbalari va ahamiyati. ma’ruza – 2 soat reja: 1. o‘zbekiston tarixi fanining predmeti, nazariy metodologik asoslari 2. o‘zbekiston tarixini davrlashtirish va uning o‘rganishning manbalari. 3. har tomonlama etuk insonni tarbiyalashda vatan tarixining o‘rni va ahamiyati. i.karimovning «tarixiy xotirasiz kelajak yo‘q» asari. 1. o‘zbekiston tarixi fanining predmeti, nazariy metodologik asoslari har qanday fan kabi o‘zbekiston tarixi fani ham o‘zining metodologik ilmiy-nazariy asoslari va tamoyillariga ega. bular o‘zbekiston tarixi fanining asosini tashkil etib, uni rivojlanishi, jamiyat va millat manfaati yo‘lidagi nufuzining ortib borishi uchun o‘ta muhim ahamiyatga ega. eng muhimi, ilmiy-nazariy tamoyillar vatan tarixining haqqoniy yozilishi, tarixiy haqiqatni yuzaga chiqishiga xizmat qiladilar. agar tarix insoniyat yashab rivojlanishi uchun ijtimoiy zaruriyat va ma’naviy-ma’rifiy ehtiyoj bo‘lsa, tarix fani esa, bu ehtiyojlarni ro‘yobga chiqishi uchun ma’sul bo‘lgan yuksak intellektual ilmiy-amaliy faoliyatdir. buning samarali bo‘lishi, ya’ni tarix fani rivojlanishida metodologik ilmiy …

2 / 6

larni olg‘a surdi. istiqlol yillarida tarixchi olimlar vatan tarixini butunlay yangidan o‘rgandi va o‘zlashtirdi, uni darsliklar asosida qayta yozishga muvaffaq bo‘ldilar. bir qator monografik asarlar yozildi va eng dolzarb mavzularda o‘nlab ilmiy tadqiqot ishlari olib borildi hamda dissertasiyalar himoya qilindi. o‘zbekiston birinchi prezidenti islom karimov va hukumat vatan tarixini qayta yozish va uni asosiy tarbiya quroliga aylantirish uchun «yangi tarix» g‘oyasini olg‘a surdi. o‘zbekiston tarixi etakchi fan sifatida maktab, litsey, kollej va oliy o‘quv yurtlarida ilk bor, keng miqyosda, eng qadimgi davrdan boshlab to hozirgacha o‘rganila boshlandi. o‘zbekiston tarix fanining predmeti, ya’ni o‘rganilishining asosiy muammosi bu o‘zbekiston hududlarida yashagan va yashayotgan xalqlarning o‘tmish hayotining turli jabhalarini mukammal o‘rganishdan iboratdir. o‘zbekiston tarix fani o‘zbek xalqining tarixi, madaniyati, o‘tmishda shu hududda yashagan boshqa xalqlarning qoldirgan moddiy va ma’naviy merosini ham o‘rganadi. bu tarixiy o‘tmish fazo, vaqt va makon doirasida o‘rganiladi va butun insoniyatning qoldirgan merosining bir ajralmas qismi sifatida talqin qilinadi va …

3 / 6

va o‘rganilishiga yo‘l-yo‘riq ko‘rsatadi. o‘zbekiston tarixi fanining uslubiy (metodologik) ilmiy-nazariy, g‘oyaviy-mafkuraviy va falsafiy asoslariga quyidagilar kiradi: tarixni milliy, umuminsoniy, muqaddas hodisa hamda qadriyat deb tushunmoq; tarixga hozirgi zamon sivilizasiyasi nuqtayi nazari va bag‘rikenglik asosida yondashish; tarixiy taraqqiyot asosini evolyusion – tadrijiy yo‘l va islohotchilik tashkil etadi deb anglamoq; tarix, jamiyat va tabiat hamda insoniyat (barcha tarixiy voqelik va jarayonlar) dialektika (gegel) hamda sinergetika (prigojin) qonuniyatlari asoslarida rivojlanishi haqiqat ekanligi; tarix milliy va umuminsoniy xotira, millat va xalqlarning joni, tani hamda g‘oyaviy-mafkuraviy muhofaza quroli ekanligi; tarix fani biror bir shaxs, tabaqa, sinf, partiyalar, guruhlar manfaatiga qarab tarixiy haqiqatni buzib, soxtalashtirib bermasvligi lozim. o‘zbekiston tarixi fanining metodologik (uslubiy) ilmiy-usul va tamoyillari quyidagilardan iborat: ilmiy xolislik (ob’ektivlik); tarixiy tahliliylik; mantiqiy uzviylik; vorislik va izchillik; xronologik izchillik; qiyoslash va kuzatish; kuzatish va umumiylashtirish; bahslashish, munozara yuritish va isbotlash; matematik hisoblash; shakllash va modellashtirish; ayrimlikdan umumiylikka (induksiya) va umumiylikdan ayrim (juz’iy)likka (deduksiya); etnografiya, arxeologiya, antropologiya, …

4 / 6

irish va uning o‘rganishning manbalari. o‘rta osiyo mintaqasi jahon sivilizatsiyasining ajralmas qismi bo‘lib, insoniyat qadimgi tarixi va madaniyati o‘chog‘laridan biri hisoblanadi. uzoq yillar mobaynida olib borilgan tadqiqotlar natijasida mintaqaning turli viloyatlarida bir umumiy, bir-biriga o‘xshash, ko‘p hollarda bir-birini takrorlaydigan madaniyatga oid yodgorliklar topib o‘rganilgan. chunonchi, o‘rta osiyo hududlarida qadimgi davrlarda yuz bergan tarixiy-madaniy, ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy jarayonlar bir-biriga yaqin bo‘lib, turli migratsion jarayonlarga qaramasdan bu hududda yashagan qadimgi qabilalar va elatlarni umumiy va etnik ildizlar birlashtirib turgan. shuning uchun ham o‘rta osiyo xalqlarining tarixiy taqdiri qadimgi davrlardan boshlab bir-biriga uzviy bog‘langan bo‘lib, qadimgi davrlar haqida so‘zlaganimizda “o‘rta osiyo tarixi” va “o‘zbekiston tarixi” atamalarini yonma-yon ishlatishimizning boisi ham ana shundadir. ma’lumki, nafaqat o‘zbekiston, balki butun insoniyat tarixi uzoq va murakkab jarayon bo‘lib, tarixiy-madaniy voqealarga nihoyatda boy hisoblanadi. so‘nggi yillarda o‘rta osiyoning turli hududlarida arxeologiya, antropologiya, etnografiya va numizmatikaga oid ko‘plab kashfiyotlar qilindi hamda tariximizni xolisona yoritish uchun xizmat qiladigan muhim ma’lumotlar …

5 / 6

lariga asoslanib davrlashtirish masalasida olimlar orasida hamon bahslar davom etmoqda. bu masala yuzasidan, xususan, eng qadimgi davrlardan bugungi kunga qadar bo‘lgan tariximizni davrlashtirishda e’tibor berilishi lozim bo‘lgan tarixiy-madaniy jarayonlar, masalaga sivilazitson yondoshuv, davrlashtirishning metodologik asoslari kabilarga a.asqarov, e.rtveladze, a.sagdullaev va boshqa olimlar e’tibor qaratgan bo‘lishlariga qaramay, davrlashtirish masalalari to‘la echimini topmagan. so‘nggi yillarda amalga oshirilgan tadqiqotlardan kelib chiqib, o‘zbekiston tarixini davrlashtirish masalalariga ham qisqacha to‘xtalib o‘tishni lozim topdik. chunki, o‘rganilayogan tarixni avvalo, xronologik izchillikda davrlarga bo‘lib, har bir davrning o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olib darslik nuqtai nazaridan ma’ruzalar belgilash hamda dars soatlarini taqsimlash maqsadga muvofiqdir. qanchalik sodda ko‘rinmasin, ushbu jihat ham murakkab masala hisoblanagan tarixni to‘g‘ri davrlashtirishni talab etadi. masalaning eng muhim tomoni esa, yoshlarimizga ilmiy asoslangan davrlashtirish asosida tarix fanidan ta’lim berishdir. yuqorida ta’kidlanganimizdek, mustaqillik davriga kelib, haqqoniy tariximizni yaratish borasida olib borilgan tadqiqotlar tufayli sovet davri mafkurasiga asoslangan besh bosqichli formatsion davrlashtirish inkor etildi. qadimgi tarixni davlashtirish masalasida …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston tarixi fanidan tarqatma materiallari"

blackcurse “o‘zbekiston tarixi” fanidan tarqatma materiallari 1-mavzu. o‘zbekiston tarixi fanining predmeti, uni o‘rganishning nazariy-metodologik asoslari, manbalari va ahamiyati. ma’ruza – 2 soat reja: 1. o‘zbekiston tarixi fanining predmeti, nazariy metodologik asoslari 2. o‘zbekiston tarixini davrlashtirish va uning o‘rganishning manbalari. 3. har tomonlama etuk insonni tarbiyalashda vatan tarixining o‘rni va ahamiyati. i.karimovning «tarixiy xotirasiz kelajak yo‘q» asari. 1. o‘zbekiston tarixi fanining predmeti, nazariy metodologik asoslari har qanday fan kabi o‘zbekiston tarixi fani ham o‘zining metodologik ilmiy-nazariy asoslari va tamoyillariga ega. bular o‘zbekiston tarixi fanining asosini tashkil etib, uni rivojlanishi, jamiyat va millat manfaati yo‘lidagi nufuzining ortib borish...

This file contains 6 pages in DOCX format (66.6 KB). To download "o‘zbekiston tarixi fanidan tarqatma materiallari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston tarixi fanidan tarq… DOCX 6 pages Free download Telegram