ma’ruza ilgarilanma harakat kinematikasi

PDF 22 pages 680.6 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 680.6 KB

File type PDF

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

tatu, fizikakafedrasi, fizika 1 1-ma’ruza ilgarilanma harakat kinematikasi reja 1.fizika fani 2.texnikaning rivojlanishi mutaxasisi kadirlarning shakillanishida fizika faning alomati. 3.fizika kursing tuzilishi va maqsadi 4.mexanikaviy harakat 5.fizikaviy modillar:moddiy nuqta apsalut,qattiq jism fazo va vaqt 6.moddiy nuqta kinimatikasi 7.nuqtaning aylana boylab harakati 8.egri chiqli harakatda tezlik va tezlanish 9.normal va tangensal tezlanishlar 10.aylanma harakatining kinematikasi 11.burchakli tezlik va burchalik tezlanish 12.harakatning chiziqli burchakli tavsivlari bolanishi kirish kelajak o’tmishda shakllanadi. vaqtning uzviy bog’liqligini insoniyat rivojlanishda, ayniqsa fan va texnikaning rivojlanishida yaqqol tasavvur qilishi mumkin. fizika va u bilan chambarchas bog’langan hozirgi zamon texnikasi bundan mustasno emas. aloqa tizimlarining hozirgi kunda bizga xizmat ko’rsatayotgan namunalarining bir qismi xix va xx asrlarda yaratilgan. bu elektr aloqa tizimlari – telegraf, telefon, radio va kompyuter tarmoqlaridir. avval ular o’zlaricha alohida, raqobatlashib rivojlana boshladi. o’zaro texnikaviy raqobat, vaqt o’tishi bilan o’zaro bog’liqlik, bir maqsadni bajarish uchun birlashishga olib keldi. uch elektrodli lampaning yaratilishi ularga birinchi asos bo’ldi …

2 / 22

orlanadigan integral sxemalar bir necha o’n mingdan iborat aktiv va passiv elektron elementlarni o’z ichiga oldi. natijada, integral sxemalarga asoslangan, aloqa tizimlarining uchinchi avlodlari paydo bo’ldi. kristall hajmi bo’yicha taqsimlangan aktiv va passiv elementlarning yuqori integratsiyali integral sxemalarini yaratilishi asosida murakkab funktsiyalarni bajaruvchi o’ta katta integral sxemalar tayyorlana boshlandi. masalan, zaryadlarni ko’chirish asbobi bo’lgan televizion kamera tatu, fizikakafedrasi, fizika 2 3x4 mm2 sirtga ega bo’lib, milliondan ortiq aktiv elementlarni o’z ichiga oladi va murakkab funktsiyalarni bajarishga xizmat qiladi. katta integral sxemalar yaratilishi kompyuterlarning yangi avlodini, mobil telefonlar, televizion kameralar va boshqa hozirgi zamon aloqa tizimlarining yaratilishiga asos bo’ldi. hozirgi vaqtda, qattiq jismlar elektronikasida, o’ta yangi elektron qurilmalarni yaratish uchun yangi fizikaviy printsiplar va hodisalarni aniqlashda izlanish ishlari olib borilmoqda. bu fizikaviy jarayonlarning xarakterli xususiyati - qattiq jism hajmidagi dinamik nojinsliliklardan axborotni saqlash va qayta ishlashda foydalanishdir. dinamik nojinsliliklarga gann elektr domenlari, tsilindrik va magnit domenlar, zaryadni ko’chirish asboblaridagi paket va …

3 / 22

arashni shakllantirish, ularga zamonaviy texnika vositalari asoslarini tanishtirish va ulardan foydalanishga zamin yaratishdan iborat. shuni unutmaslik kerakki, fizika fani oliy o’quv yurtlarida o’qitiladigan oliy matematika, informatika, axborot texnologiyalari, elektr zanjirlar nazariyasi, radioelektronika va mikroelektronika asoslari va boshqa fanlar bilan uzviy bog’langan. fizika fani – tabiat hodisalarining oddiy va umumiy qonuniyatlarini, moddalar tuzilishi va xususiyatlarini, ularning harakati qonuniyatlarini o’rgatuvchi fandir. «fizika» so’zi grekcha «physics» - tabiat so’zidan kelib chiqadi, shuning uchun tabiatshunoslik fanining asosida yotadi. fizikaning qonunlari ma’lumotlarga asoslangan bo’lib, asosan tajribalarda o’rnatilgan va matematik tilda ifodalangan miqdoriy tenglamalardan iboratdir. shu sababli, u aniq fanlar qatoriga kiradi. o’rganiladigan material harakatlari, shakllari va ob’ektlarning ko’p qirraliligiga asosan fizika bir qator qismlarga bo’linadi: 1. atom va molekulyar fizika; 2. gaz va suyuqliklar fizikasi; 3. qattiq jismlar fizikasi; 4. plazma fizikasi; 5. elementar zarrachalar fizikasi; 6. yadro fizikasi. tatu, fizikakafedrasi, fizika 3 materiyaning harakat turlariga qarab fizika quyidagi bo’limlarga bo’linadi:  moddiy nuqta va …

4 / 22

ivistik mexanika o’rganadi. tatu, fizikakafedrasi, fizika 4 mexanikaning nisbiy joylashuvi mexanika asosan uch qismga bo’linadi: 1) kinematika; 2) dinamika; 3) statika. kinematika – jismlar harakati qonuniyatlarini, harakatning kelib chiqish sabablarini e’tiborga olmay, o’rganadi. dinamika – jismlar harakati qonuniyatlarini, harakatning kelib chiqish sabablarini bilgan holda, o’rganadi. statika – jismlar tizimi, to’plamining muvozanat holati qonunlarini o’rganadi. moddiy nuqta. absolyut qattiq jism. fazo va vaqt klassik mexanikada o’rganiladigan eng sodda ob’ekt moddiy nuqta hisoblanadi. moddiy nuqta deb, ma’lum massaga ega bo’lgan, o’lchami o’rganiladigan masofalarga nisbatan juda kichik bo’lgan jismga aytiladi. moddiy nuqta tushunchasi abstraktdir. masalan, yerning o’lchami quyoshgacha bo’lgan masofaga nisbatan juda kichik bo’lgani uchun, quyosh atrofidagi harakatida uni moddiy nuqta deb faraz qilish mumkin. bunda yerning butun massasi uning geometrik markazida mujassamlangan, deb hisoblanadi. jismlar biri-biri bilan o’zaro ta’sirlashganda ularning shakli va o’lchamlari o’zgarishi mumkin. har qanday sharoitda deformatsiyalanmaydigan jism absolyut qattiq jismdeb ataladi. tatu, fizikakafedrasi, fizika 5 qattiq jismning qismlari yoki …

5 / 22

langan koordinatalar tizimi fazoviy sanoq tizimi deb ataladi. displacement –ko’chish the average velocity is defined as the displacement divided by the time interval - o’rtacha tezlik ko’chishning v aqt oralig’iga nisbatiga teng tanlab olingan fazoviy sanoq tizimidagi har bir nuqtaning o’rnini uchta x,u, z koordinatalar orqali ifodalash mumkin (1-rasm). tatu, fizikakafedrasi, fizika 6 1- rasm. fazoviy sanoq tizimida moddiy nuqtaning koordinatalari koordinata boshidana nuqtagacha yo’naltirilgan kesma radius-vektordeb ataladi. radius- vektor ning koordinatalari x, u, z o’qlardagi proektsiyalaridan iborat, ya’ni: bu yerda, , , koordinata o’qlari bo’ylab yo’nalgan birlik vektorlardir. agara moddiy nuqtaning biror sanoq tizimidagi radius - vektori bo’lsa, uning x, y, z koordinatalari t vaqtning funktsiyasi ko’rinishida ifodalanadi: ; ; ; har qanday harakatni o’rganish uchun fazoda turli sanoq tizimlarini tanlab olish mumkin. shuni qayd etish kerakki, turli sanoq tizimlarida ayni bir jismning harakati turlicha bo’ladi. lekin, sanoq tizimi sharoitga qarab tanlanadi. masalan, jismlarning harakati yer bilan bog’langan sanoq …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’ruza ilgarilanma harakat kinematikasi"

tatu, fizikakafedrasi, fizika 1 1-ma’ruza ilgarilanma harakat kinematikasi reja 1.fizika fani 2.texnikaning rivojlanishi mutaxasisi kadirlarning shakillanishida fizika faning alomati. 3.fizika kursing tuzilishi va maqsadi 4.mexanikaviy harakat 5.fizikaviy modillar:moddiy nuqta apsalut,qattiq jism fazo va vaqt 6.moddiy nuqta kinimatikasi 7.nuqtaning aylana boylab harakati 8.egri chiqli harakatda tezlik va tezlanish 9.normal va tangensal tezlanishlar 10.aylanma harakatining kinematikasi 11.burchakli tezlik va burchalik tezlanish 12.harakatning chiziqli burchakli tavsivlari bolanishi kirish kelajak o’tmishda shakllanadi. vaqtning uzviy bog’liqligini insoniyat rivojlanishda, ayniqsa fan va texnikaning rivojlanishida yaqqol tasavvur qilishi mumkin. fizika va u bilan chambarchas bog’langan hozir...

This file contains 22 pages in PDF format (680.6 KB). To download "ma’ruza ilgarilanma harakat kinematikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’ruza ilgarilanma harakat kin… PDF 22 pages Free download Telegram