arxeologiya faning maqsad va vazifalari

PPTX 8 pages 250.9 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 250.9 KB

File type PPTX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

презентация powerpoint 1.mavzu: arxeologiya faning maqsad va vazifalari. mavzu rejasi: 1.arxeologiya va uning tadqiqot uslubiyati 2.tarixni tarixiy va arxeologik manbalar asosida davrlashtirish masalalari kishilik jamiyatining vujudga kelish jarayoni uzoq o‘tmishga borib taqaladi. o‘z navbatida o‘tmishni o‘rganish har bir davrning dolzarb masalalaridan biri bo‘lib kelgan. arxeologiya fani ham tarixning tarkibiy qismi bo‘lib, ijtimoiy fanlar orasida alohida o‘rin tutadi. “arxeologiya”-“arxayos”-qadimgi, “logos”-fan so‘zlaridan tarkib topgan bo‘lib, qadimiyat haqidagi fandir. uni dastlab miloddan avvalgi iv asrda aflotun o‘zining “gippiy” dialogida, qadimgi zamon haqidagi fanni nazarda tutib ishlatgan. shu tariqa bu so‘z qadimgi gretsiyada qo‘llanilgan va o‘tmish masalalari muxokamasi ma’nosini anglatgan. vaqt o‘tgach uning ma’no doirasi ancha o‘zgarib, kengayib borgan va tarix fanining muxim tarmoqlaridan biriga aylangan. arxeologiya—tarixiy, moddiy manbalar asosida insoniyatning o‘tmishini o‘rgatuvchi fan hisoblanadi. m.e.masson unga quyidagicha ta’rif bergan: arxeologiya tarixning bir sohasi bo‘lib, kishilik jamiyati o‘tmishi va faoliyatini xilma-xil izlarga, aksariyat hollarda moddiy yodgorliklariga, yozma manbalarga, til, etnografiya, geologiya, antropologiya, zoologiya va …

2 / 8

o bo‘la boshlangan. yerning paydo bo‘lishi 4,5 milliard yil oldin, yerda hayotning ilk namunalari 3,8 milliard yil oldin paydo bo‘la boshlangan. thatthe earth appeared about 4.5 billion years ago, and that theearliest life forms began to exist about 3.8 billion years ago. eng qadimgi davr ajdodlarimiz hayotida eng uzoq davom etgan davr sanaladi. u bundan taxminan 2–2,5 million yil oldin boshlanib, to ilk davlatlar paydo bo‘lgunga qadar, ya’ni miloddan avvalgi 6-5 asrlargacha davom etgan. ilk ajdodlarimiz dastlab tabiatda mavjud imkoniyatlardan foydalanib hayot kechirganlar. o‘rmon va tog’larda mevalarni terib yeb, hayvon ovlab, vodiylarda daryo, boylarida yashab kun ko‘rganlar. keyinchalik tabiatda o‘zgarishlar boshlanishi, ularning hayot tarzlarini o‘zgartirishga olib kelgan. hayvon terisidan kiyim kiyganlar, g’orlardan issiq boshpana qilganlar, toshdan nayza yasab, to‘da bo‘lib yirik hayvonlarni ovlay boshlaganlar. vaqt o‘tishi bilan xo‘jalik va ov uchun turli qurollar, zeb—ziynatlar yasay boshlaganlar. tabiatdagi ko‘pgina voqea va hodisalarni tuchuna olmay, ularga butunlay qaram ajdodlarimiz orasida diniy tuchunchalar …

3 / 8

n mahsulotlarni ayirboshlay boshlaydi. vaqt o‘tgan sayin ba’zi bir odamlar qo‘lida boyliklar to‘planib, mulkiy tabaqalanish jarayoni boshlanadi, bu esa davlatlarning vujudga kelishiga olib keladi. o‘zbekiston arxeologiyasida keyingi davrlarda tarixni davrlashtirish masalasiga oydinlik kiritildi. bunda o‘.i. islomov va k.a. kraxmallarning ilmiy tadqiqotlari diqqatga sazovordir. ular o‘rta osiyo hududining geotektonik va geomagnit hodisalarini hisobga olib, paleolit davri yodgorliklari yoshini 500-600 ming yilga qadimiylashtirdilar. shuningdek, keyingi davrlarda qilingan tadqiqotlar, ya’ni olduvay davriga oid manzilgohlarning ko‘plab topilishi paleolit davrini shellgacha, shell, ashel davrlariga ajratmay, olduvay va ashell davrlariga bo‘lish maqsadga muvofiq deb topildi, chunki shell va ashel davri mexnat qurollarining ishlanish texnikasi bir xil bo‘lib, ular faqat vazn jihatdangina farq qilar edi. olduvay davri makonlaridan ko‘plab qum toshlardan yasalgan qurollarning topilishi esa, uni davr sifatida ajratishga imkon tug’dirdi. eng qadimgi davr tarixini davrlashtirish masalalari bilan arxeolog olimlar ko‘proq shug’ullanishadi. ular insonlar turmush tarzining o‘zgarishiga olib kelgan voqealar asosida insoniyat taraqqiyotini turli bosqichlarga bo‘ladilar va …

4 / 8

k jihatdan davrlarga ajratilib o‘rganiladi. tarixiy jihatdan ikkita yirik davr: “ibtidoiy to‘da” va “urug’chilik jamoasi davri”ga bo‘lingan. o‘z navbatida urug’chilik jamoasi matriarxat (ona urug’i hukmronligi davri) va patriarxat (ota urug’i hukmronligi davri)davrlariga bo‘linadi. mazkur yirik tarixiy bosqich arxeologik jihatdan mehnat qurollari tarkibiga qarab – paleolit, mezolit, neolit, eneolit, bronza va temir davrlariga bo‘linadi. qadimgi davr miloddan oldingi vi asrdan milodiy iv asrgacha bo‘lgan davrni tashkil qilib, 2 bosqichga bo‘linadi; 1– arxaik davr bo‘lib, u miloddan oldingi vi–iv asrlarni o‘z ichiga oladi. bu bosqich axamoniylar hukmronligi bilan bog’liq. 2–antik davr deb atalib, miloddan oldingi iv asrdan to milodiy iv asrgacha bo‘lgan davrni tashkil qiladi. bu bosqich yunon–makedoniyaliklar xukmronligidan boshlanib to kushonlar saltanati inqrozigacha davom qiladi. o‘rta asrlar ham o‘z rivojlanishi jihatidan 3 ta bosqichga bo‘linadi. 1–bosqich ilk o‘rta asrlar davri bo‘lib u milodiy y–ix asrgachalarni tashkil qiladi, bu davr ijtimoiy taraqqiyotda yangi yer egaligining tashkil topishi, ya’ni eftalitlar xumronligidan boshlanib, turk …

5 / 8

arxeologiya faning maqsad va vazifalari - Page 5

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arxeologiya faning maqsad va vazifalari"

презентация powerpoint 1.mavzu: arxeologiya faning maqsad va vazifalari. mavzu rejasi: 1.arxeologiya va uning tadqiqot uslubiyati 2.tarixni tarixiy va arxeologik manbalar asosida davrlashtirish masalalari kishilik jamiyatining vujudga kelish jarayoni uzoq o‘tmishga borib taqaladi. o‘z navbatida o‘tmishni o‘rganish har bir davrning dolzarb masalalaridan biri bo‘lib kelgan. arxeologiya fani ham tarixning tarkibiy qismi bo‘lib, ijtimoiy fanlar orasida alohida o‘rin tutadi. “arxeologiya”-“arxayos”-qadimgi, “logos”-fan so‘zlaridan tarkib topgan bo‘lib, qadimiyat haqidagi fandir. uni dastlab miloddan avvalgi iv asrda aflotun o‘zining “gippiy” dialogida, qadimgi zamon haqidagi fanni nazarda tutib ishlatgan. shu tariqa bu so‘z qadimgi gretsiyada qo‘llanilgan va o‘tmish masalalari muxokamasi ma’nos...

This file contains 8 pages in PPTX format (250.9 KB). To download "arxeologiya faning maqsad va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: arxeologiya faning maqsad va va… PPTX 8 pages Free download Telegram