фазо ва вакт тушунчаси

DOC 124.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403873457_48256.doc v dr dt r dtt = = ® lim 0 w dv dt d r dt r dtt = = = ® lim & & 0 2 2 ds dt r dr dt rv = = 1 2 1 2 [ ] [ ] v dr dt dr ds ds dt = = dr ds r = v vr ds dt r = = v ds dt = dr ds dt ds d r ds d r ds n n r = = = 2 2 2 2 r d r ds = 1 2 2 ( ) w d dt v dv dt t v dt dt = = + e dt dt dt ds ds dt = w dv dt t v r n = + 2 w dv dt t w v r n w w w dv dt v r t n n = = …
2
рнинг харакатини текширишда санок системалан фойдаланилади. хар кандай акс каттик жисм билан богланган координаталар системаси ва унга махкамланган битта соат узунлик ва вакт эталонлари билан биргаликда классик механикадаги санок системасини ташкил этади. буни батафсилрок тушинтирайлик. фазо бир жинсли ва изотороп булгани учун унинг хоссалари хамма нукталарида ва барча йуналишлар буйича бир хил фазо нукталари уз белгисига эга эмас. шунинг учун буни фазонинг бир асосий бошкасидан фарклаб булмайди. фазо нуктасининг холатини ундаги бирор моддий жисмларга нисбатангина аниклаш мумкин. шунинг учун хам бу бу максадда бирор абсолют каттик жисм билан богланган системадан фойдаланилади. координата системаси сифатида ортлари i, j, k булиб, xyz тугри бурчакли декарт координаталар системасидан фойдаланилса ихтиёрий м нуктанинг унга нисбатан холати xyz координаталар ёки r гадиус вектор билан тулиг аникланади. r=xi+yj+zk бунда x,y,z лар м нуктанинг координаталари r нинг укларидги проекциялари. классик механиканинг санок системаси каттик жисм билан богланган координаталар системаси, унга махкамланган соат хамда узунлик ва вакт эталонларидан …
3
ментидаги холатлари орасидаги масофа барча санок системаларида бир хил. юкорида баён этилган фикрлар фазо ва вактнинг хоссалари хакидаги, классик механика асосида ётувчи куйидаги постулатларга олиб келади. 1-постулат. классик механикада макроскопик жисмларнинг харакатини характерловчи физик катталикларни бир вактда хохлаганча аниклик билан улчаш мумкин деб хисобланади. яoни улчаш жараёнида улчов асбоби билан макроскопик жисм орасида юзага келувчи узаро таoсир етарли кичик хисобланиб, эoтиборга олинмайди. 2-постулат. хар кандай икки нуктанинг берилган вакт моментидаги холатлари орасидаги масофа барча санок системаларида бир хил (инвариант) dr2=dx2+dy2+dz2=inv булади, яoни фазовий интерваллар абсолютдир. 3- постулат. хар кандай ходисанинг давом этиш муддати барча санок системаларида бир хил (инвариант) dt=dt'=inv булади. яoни вокеалар орасидаги вакт интерваллари абсолютдир, бунда dt=t2-t1, dt'=t'2-t'1 битта ходисанинг яoни (k ва k') системадаги давом этиш муддатлари охирги ифодадан курамизки, барча санок системалари учун бир хил булган вактни хисоблаш бошини ихтиёрий равишда танлаш мумкин. сунгги постулатлардан классик механикада бир вактлилик хам абсолют характерга эга эканлигини, яoни бирор …
4
м булган r=r(t) харакат конунига асосланади. м моддий нукта харакатини берилган харакат конуни асосида текширайлик. нуктанинг фазодаги холати ихтиёрий система координата бошидан шу нуктага утказилган ва вактга боглик узгарувчи r=r(t) (1) рад. век. оркали аникланади. м моддий нуктанинг харакат конуни деб юритилади. харакатни кинематик урганишда нукта конун берилган ёки тадрибада аникланиши мумкин деб хисобланади. фазо ва вактнинг узлуксизлиги сабабли (1) функция узлуксиз ва доирланувчи булади. м нуктанинг харакати давомида колдирган изи траектория дейилади. агар траектория тугри чизикдан иборат булса, харакат тугри чизикли, эгри чизикли ёки айланадан иборат булса, харакат мос холда эгри чизикли ёки айланма харакат деб юритилади. траектория r(t) рад. векторнинг учи чизган эгри чизикдир, шунинг учун уни рад. век. годографи деб хам юритамиз. моддий нукта харакатининг асосий кинематик характеристикалари булган v тезлик ва w тезланиш векторларини аниклайди. айтайлик, моддий нуктанинг t вакт моментида r(t) рад. век. билан аникланувчи м1 нуктанинг t вакт моментидаги v оний тезлиги dr/dt исботдан …
5
векторининг годографи дейилади. тезланиш тезликнинг вакт бирлиги ичидаги узгариши билан характерланадиган физик катталикдир. агар dt=t2-t1 да dv=v1-v га узгарса, dv/dt нисбатдан dt®0 да олинган лимит моддий нуктасининг t вакт моментидаги тезланиш векторини беради. (3) демак, тезланиш вектори вакт буйичам тезлик векторидан олинган биринчи тартибли хосилага ёки рад. векторилан олинган 2-тартибли хосилага тенг w=wrv нуктанинг ясси харакатини текширишда v оний тезлик билан бирга с секториал тезлик тушунчасини киритиш мумкин. сон киймати r радиан вектор томонидан вакт бирлиги ичида босиб утган юзага тенг булиб, йуналиши r ва v вектори билан унг винт системаси хосил килувчи вектор катталик секториал тезлик деб юритилади. куйидаги расмдани куринадики, харакатланувчи м нукта r радиан векторининг dt вакт ичида босиб утган юзи ds1/2[rdr] юз векторининг сон кийматига етарли аниклик билан тенг, демак, секториал тезлик вектори учун с= (4) ифода уринлидир. 2. моддий нукта харакатини ифодалашнинг табиий иетоди. табиий уклар системаси. харакатланувчи м нуктанинг кузгалмас 0 нуктага нисбатан холати …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "фазо ва вакт тушунчаси"

1403873457_48256.doc v dr dt r dtt = = ® lim 0 w dv dt d r dt r dtt = = = ® lim & & 0 2 2 ds dt r dr dt rv = = 1 2 1 2 [ ] [ ] v dr dt dr ds ds dt = = dr ds r = v vr ds dt r = = v ds dt = dr ds dt ds d r ds d r ds n n r = = = 2 2 2 2 r d r ds = 1 2 2 ( ) w d dt v dv dt t v dt dt = = + e dt dt dt ds ds dt = …

DOC format, 124.5 KB. To download "фазо ва вакт тушунчаси", click the Telegram button on the left.

Tags: фазо ва вакт тушунчаси DOC Free download Telegram