abdulla qodiriy 12 list

DOC 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662584116.doc αζαρ abdulla qodiriy (1894-1938) reja: 1. a.qodiriy merosi va uni o`rganishning ahamiyati. 2. a.qodiriy xx asr o`zbek adabiyotining yirik namoyandalaridan biri, 3. uzbek nasri tarakkiyotida, xususan, yangi o`zbek hajviy nasri tarakkiyotida a.qodiriyning xizmatlari. 4. a.qodiriy o`zbek realistik romanchiligi maktabining asoschisi. 5. “utgan kunlar” - birinchi o`zbek realistik romani. romanda kalamga olingan hayot muammolari, xususan ona yurt birligi, mustakilligi, ravnaki masalalari keskin tarzda ko`yilishi. 6. “mehrobdan chayon” romaning o`ziga xosligi, unda feodal tuzumi chirkinligining fosh etilish. 7. “obid ketmon” asarining 30-yillar o`zbek nasri rivojidagi o`rni. 8. a.qodiriy ijodining o`zbek adabiyoti tarixida tutgan o`rni. uzbek adabiyotining shakllanishi va rivojlanishida ulkan hissa kushgan va “uzbek romannavsligining otasi” deb nom chikargan san`atkor a.qodiriy (julkunboy) 1894 yilning 10 aprelida toshkent shahrining beshyogoch dahasida bogbon oilasida dunyoga keladi. otasi qodir bobo savdo ishlari bilan, keyinchalik, keksaygach, bogbonlik bilan shugullangan. a.qodiriy o`z tarjimai holida shunday yozadi: “boshda boy oilada tugilishimmi yoki kambagal oiladami, bunisini bilmayman, ammo …

higa sazovor bo`ladi. abdulla maktabni bitirgach 1912 yili rasulmuhammad boyga prikazchik, ya`ni mirzo bo`lib ishga kiradi. bu savdogar boy insofli-adolatli ziyolilarni juda hurmat kilar edi. abdulla boyning xonadonida va savdo do`konida yashab juda ko`plab ana shunday ilgor fikrli ziyolilar bilan tanishadi va ulardan savdo ishlarini o`rganadi. 1914 yili u boyning kizi rahbaroy bilan turmush kurib, undan ikki o`gil, ikki kiz ko`radi, ya`ni nafiza, adiba, o`abibullo, ma`sudlar bilan osuda hayot kechiradi. o`sh yozuvchining ilk ijodiy faoliyati ham shu davrga 1913-1914 yilarga to`gri keladi. u shu kezlarda chikib turgan “sadoi turkiston”, “samarkand”, “oyna” kabi gazeta va jurnallar bilan muntazam tanishib borib, o`zi ham keyinchalik ularga kichik-kichik xabar va makolalar yozib turadi. (aslini olganda abdulla mazkur gazeta va jurnallarni boyning karamogidan olib o`kib turadi). a.qodiriy ham ko`pchilik yozuvchilar singari ilk ijodida she`riyatga kizikadi. uning 1915 yilda “oyna” jurnalida e`lon kilingan “ahvolimiz”, “millatimga”, “to`y” kabi she`rlarini bunga misol kilib keltirish mumkin. muallifning mazkur she`rlari …

jurnalining tashkilotchilaridan biri sifatida maydonga chikadi, boshkacha aytganda jurnalni yo`rgaklab, beshigini tebratgan, hatto unga “mushtum” degan nomni ham topib ko`ygan adibdir. a.qodiriy jurnalni tashkil etish bilan chegaralanib kolmay, balki unga jon, kon ham ko`shadi, ya`ni o`zining 1923-1924 yillarda yozgan “toshpo`lat tajang nima deydi”, “kalvak maxzumning xotira daftaridan” turkumidagi satirik hikoyalari bilan bir necha yillar davomida jonlantirib, xalkning sevimli jurnaliga aylantiradi. a.qodiriy jurnalistika sohasidagi malakasinin oshirish maksadida 1924-1925 yillar orasida moskvadagi (valeriy bryusov nomidagi) oliy jurnalistika institutiga kirib o`kiydi. shu tarika yozuvchi 20 yillar orasida “qodiriy”, “julkunboy”, “toshpo`lat”, “kalvak maxzum”, “dumbul”, “avsar”, “shigay” kabi taxalluslarda kizgin va barakali ijod kiladi. a.qodiriy yirik hikoyanavis, o`tkir felyetonchi bo`lish bilan birga birinchi o`zbek romannavisi sifatida ham shuhrat kozongan san`atkordir. adib 1917-1918 yillardan boshlab “utgan kunlar” romani uchun material to`plashga kirishadi. 1922 yilda birinchi o`zbek romanining dastlabki boblari “inkilob” jurnalida chop etiladi. 1925 yilda “utgan kunlar” alohida-alohida uch bo`lim holida, so`ng 1926 yilda kitob bo`lib …

ng 1938 yilning 4 oktabrida a.qodiriy toshkentda pinhona ravishda otib tashlanadi. vafotidan kariyib 20 yildan so`ng, ya`ni 1956 yilda kayta oklanadi, asarlari yangidan nashr etala boshlaydi. 1990 yilda jumhuriyat prezidenti farmoni bilan a.qodiriy nomidagi respublika davlat mukofoti ta`sis etiladi. 1991 yilda esa a.qodiriyga a.navoiy nomidagi davlat mkofoti beriladi. adib bor-yo`gi 44 yil umr ko`rgan bo`lsa, shundan atigi 20 yilini kizgin ijodiy faoliyatga baxshida etdi. a.qodiriyning ijodi. bulgusi adibning ilk ijodi 1913-1914 yillardan boshlangan bo`lib, dastlab u shoir sifatida kalam tebratadi. uning “ahvolimiz”, “millatimga”, “to`y” (1914-1915) kabi she`rlari “oyna” jurnalida bosilib chikadi. u o`z millatini ma`rifatga chakiradi, ma`rifparvar shoir va adib sifatida maydonga chikadi. uning “baxtsiz kuyov” (1915) nomli fojiasi, “juvonboz” (1915), “ulokda” (1916) kabi hikoyalarida ham xalkni savodli, bilimli, madaniyatli va ozod ko`rish istagi sezilib turadi. bu asarlar qodiriyning badiiy ijoddagi dastlabki izlanishlari bo`lib, ular o`sha davrning tarakkiyparvar harakati jadidchilik goyalari bilan sugorilgan, jadid adabiyoti ta`sirida yozilgan edi. bu asarlarda …

b bo`lmaydigan darajada yukoridir. endi bu asarda tashvikotchilik, hikoyachining o`rinini san`atkor egallaydi. endi bu asarida muallif vokea-hodisalarni obrazlar orkali badiiy gavdalantiradi. o`zuvchi xolis turib, hodisalarga aralashmaydi. ularni begubor bola nigohi orkali bor holicha ifodalaydi. bu hikoya fakat qodiriyning yutugi bo`lib kolmay, o`zbek realistik hikoyachiligining yetuk namunasidir. yangi o`zbek prozasi rivojida qodiriyning xizmatlari kattadir. 1924 yili a.qodiriy moskvaga borib, jurnalistlar institutida tahsil olib kelgandan so`ng, “mushtum” jurnalida shtatsiz muxbir bo`lib ishlaydi. uning “toshpo`lat tajang nima deydi?”, “kalvak mahzumning xotira daftaridan” turkumidagi satirik hikoyalari ana shu jurnalda ilk bor bosila bordi. bu hikoyalarda kalvak mahzum, toshpo`lat tajang timsollari orkali vokealikdagi ichki ziddiyatlar keskin fosh etiladi. 20-yillarning o`rtalarida yaratilgan bu asarlarda muallif endi hayotdagi, odamlar tabiatidagi muayyan salbiy hodisalarni sof mafkuraviy nuktai nazardan turib, nukul bir yoklama koralash, fosh etish yo`lidan bormay, xarakter va hodisalarni xolis turib, murakkabligi, ziddiyatlari bilan ko`rsatishga jazm etadi. “kalvak mahzumning xotira daftaridan” asari 1923-1927 yillar oraligida yozilgan. asar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abdulla qodiriy 12 list"

1662584116.doc αζαρ abdulla qodiriy (1894-1938) reja: 1. a.qodiriy merosi va uni o`rganishning ahamiyati. 2. a.qodiriy xx asr o`zbek adabiyotining yirik namoyandalaridan biri, 3. uzbek nasri tarakkiyotida, xususan, yangi o`zbek hajviy nasri tarakkiyotida a.qodiriyning xizmatlari. 4. a.qodiriy o`zbek realistik romanchiligi maktabining asoschisi. 5. “utgan kunlar” - birinchi o`zbek realistik romani. romanda kalamga olingan hayot muammolari, xususan ona yurt birligi, mustakilligi, ravnaki masalalari keskin tarzda ko`yilishi. 6. “mehrobdan chayon” romaning o`ziga xosligi, unda feodal tuzumi chirkinligining fosh etilish. 7. “obid ketmon” asarining 30-yillar o`zbek nasri rivojidagi o`rni. 8. a.qodiriy ijodining o`zbek adabiyoti tarixida tutgan o`rni. uzbek adabiyotining shakllanishi va rivojlani...

Формат DOC, 2,1 МБ. Чтобы скачать "abdulla qodiriy 12 list", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abdulla qodiriy 12 list DOC Бесплатная загрузка Telegram