etikaga xos tushunchalar va hamshiraning vazifalari

DOCX 5 pages 16.1 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.1 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mavzu: 10 tibbiyot hodimlari faoliyatida etika deont alogiya masalalari etikaga xos tushunchalar va hamshiraning vazifalari bemorlar bilan ish olib borayotgan tibbiyot hamshirasi bemorda, bemorlar orasida va tibbiyot xodimlari bilan bemor o’rtasida bo’ladigan ayrim tushuncha-larning mohiyatiga e'tibor bilan qarashi zarur. ular jurnlasiga quyidagilar kiradi. 1. egogeniya — bemorning kasalligi tufayli o’z-o’ziga ta'sir etishi bo’lib, salbiy yoki ijobiy mazmunda ifodalanishi mumkin. tibbiyot xodimi esa bemorlarni o’ziga doimo ijobiy ta'sir ko’rsatishiga erishishi lozim. 2. egrotogeniya — bemorlarning o’zaro ta'siri, bu kasalxona sharoitida juda katta ahamiyatga ega. bemorlarda bir-biriga ta'sir etish holati borligini bilgan holda bo’liin xonalariga joylashtirayotganda ularning yoshi, jinsi, qiziqishlari, kasbi, kasallik turi, uning og’ir-yengilhgi va qaysi bosqichdaligi alballa hisobga olinadi. aks holda bemorlar bir-biriga salbiy ta'sir etislu, bu esa davolash jarayonining cho’zilib ketishiga sabab bo’lishi mumkin. 3. yatrogeniya - tibbiyot xodimlarining nojo’ya xatti-harakatlari va munosabatlaridan kelib chiqadigan bemorlardagi holatlar (kelib chiqadigan kasallik esa yatrogen kasallik) deyiladi. yatrogeniya yoki yatrogen kasalliklarga quydagilar …

2 / 5

rini kuchaytirish; - kasbiy nuqsonlarning oldini olish. hamshiraning deontologik xatti-harakatlari asoslari deontologiya (yunoncha deontos - zarur, lozim bo’lgan narsa) aniq vaziyatda hamshiraning axloq-odobi, o’zini tuta bilishi va muomalasini amaliy faoliyatida qo’llanishidir. qadimdan ilmiy tibbiyotning asoschisi buqrotning mashhur «qasamyodi» tibbiyot xodimining xulq-atvori rivojiga katta ta'sir qilgan. tibbiyot deontologiyasining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: - tibbiyot xodimlari xulq-atvorining davolash natijasini yanada oshirishga qaratilgan qoidalarini o’rganish; - tibbiyotdagi noqulay omillarga chek qo’yish; - tibbiyot xodimlari bilan bemor o’rtasidagi o’zaro munosabatlar majmuini o’rganish; - samarali bo’lmagan tibbiy faoliyatning zararli oqibatlarini tugatish. deonto-logiya qoidalarini takomillashtirishda shifokorning o’rni muhimdir. u bemorni tekshiruvdan o’tkazib, unga tashxis qo’yadi, dori-darmon tayinlaydi, kasallik kechi-shini kuzatadi va boshqalar. vrach topshiriqlarini, ko’rsatmalarini (venaga dori yuborish, inyeksiya, haro-ratni o’lchash, dori-darmon berish, banka qo’yish va shu kabilar) sifatli va o’z vaqtida bajarish o’rta tibbiyot xodimining asosiy deontologik vazifalaridan biridir. tibbiyot hamshirasi bemor bilan muomala qilishda axloq qoidalariga amal qilish bilan birga, sabr-toqatli bo’lish va o’zini …

3 / 5

i bo’lib, ularni albatta hisobga olgan holda o’z faoliyatini tashkil etishi lozim. evtanaziya (yunon. eu-yaxshi va thonatos-o’lim)-yengil, azobsiz, yaxshi o`lim ma'nosini anglatadi. zamonaviy tibbiyotda bu atamaning to’liq ifodasi - tuzatib bo`lmaydigan bemorni azoblardan xalos etish maqsadida o’zi bilgan va tushungan holda hayotdan ko’z yumdirishdir. keyingi yillarda tibbiyotda erishilgan yutuqlar tufayli bemor o’limi bilan bog’liq bo`lgan deontologik muammolarga katta e`tibor berila boshlandi. f. benon fikricha: «shifokorning burchi faqat bemor sog`lig’ini tiklabgina qolmasdan, balki shu kasallik natijasida paydo bo`ladigan azob-uqubatlarni, og’riqni yengillashtirish va davosiz kasallikda bemorning o`limini yengil, tinch va azobsiz kechishiga yordam berishdan iboratdir». evtanaziya faol va sust usulda amalga oshirilishi mumkin. faol evtanaziya biror harakat natijasida amalga oshirilsa, sust evtanaziya bu harakatni bajarishdan bosh tortishdir. sust evtanaziya bu og’ir bemorni davolashni to’xtatish orqali uning o`limini tezlatishdir. masalan, suniy nafas berishni to’xtatib qo’yish. faol evtanaziya ahvoli og’ir, uzoq muddat surunkali kasallik, ya'ni xavfli o’sma kasalligi bilan og’rib kelayotgan bemorlar, tug’ma majruhlar, …

4 / 5

era oladi? hozirda faqat gollandiya dunyo bo’yicha «evtanaziya»ni mamlakat miqyosida rasman qonunlashtirgan davlat hisoblanadi. bu juda qaltis va nozik muammo bo’lib, shifokor deontologiyasi nuqtayi nazaridan, boshqa davlatlarning tajribasini, tibbiyot ao’analarini bemorlar va ularning qarindosh-urug’lari, yaqinlari munosabatini, psixologiyasini, jamoatchilik fikrini o’rganishni ta-qozo etadi. hozirgi kunda ko’p davlatlarda bu usulni nisbatan xohlovchilar kam emas, lekin dunyo miqyosida uni inkor etuvchilar soni ko’proq. hamshiralik ishida uchraydigan etika muammolari va ularni hal etish yo’llari bemorning kasalligini sezishi, o’z salomatligidagi o’zgarishlarni farqlay bilishi va ko’z oldiga keltirishi, xastalik sabablarini anglab yetishi, davolash-diagnostika muolajalariga yondoshishi - umumlashgan holda kasallikning ichki mohiyati haqidagi tushunchalar deb qaraladi. ana shu tushunchaga ega yoki ega emasligini hisobga olgan holda bemorlar ikki toifaga bo’linadi: a. ijobiy qarashga ega bo’lgan kishilar yoki kasallik ichki mohiyatini tushunadigan, shu bilan birga o’z salomatligiga to’g’ri (adekvat) munosabatda bo’luvchi bemorlar. b. salbiy qarashga ega bo’lgan kishilar yoki kasallik ichki mohiyatini tushun-maydigan, shu bilan birga salomatligiga va …

5 / 5

i, lekin zarur bo’lgan ehtiyotkorlikka rioya qilishmaydi. 3. beriluvchan munosabatdagilar — ular arzimas o’zgarishlarga ortiqcha berilib ketib faqat o’z kasalligi bilan ovora bo’lishadi. 4. ipoxondrik munosabatda bo’lish, bunda kasallik vahimasidan tushkunlikka tushib, bemor arzimas o’zgarishlarni bo’rttirib qabul qiladi va ko’rsatadi. 5. utilitar munosabatda bo’luvchilar — kasallik orqasidan ham moddiy, ham ma'naviy manfaatni ko’zlashadi. tibbiyot hamshirasi yuqoridagilardan to’g’ri xulosa chiqarishi va har bir aniq holatda bemorga to’g’ri yo’nalish bera olishi lozim. aks holda kasallik ichki mohiyatini tushunmaslik natijasida kelib chiqqan ushbu holatlar uzoq davom etsa, haqiqiy, qaytarib bo’lmaydigan ruhiy kechinmalarga, ba'zida esa aniq kasalliklarga sabab bo’lishi mumkin.

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "etikaga xos tushunchalar va hamshiraning vazifalari"

mavzu: 10 tibbiyot hodimlari faoliyatida etika deont alogiya masalalari etikaga xos tushunchalar va hamshiraning vazifalari bemorlar bilan ish olib borayotgan tibbiyot hamshirasi bemorda, bemorlar orasida va tibbiyot xodimlari bilan bemor o’rtasida bo’ladigan ayrim tushuncha-larning mohiyatiga e'tibor bilan qarashi zarur. ular jurnlasiga quyidagilar kiradi. 1. egogeniya — bemorning kasalligi tufayli o’z-o’ziga ta'sir etishi bo’lib, salbiy yoki ijobiy mazmunda ifodalanishi mumkin. tibbiyot xodimi esa bemorlarni o’ziga doimo ijobiy ta'sir ko’rsatishiga erishishi lozim. 2. egrotogeniya — bemorlarning o’zaro ta'siri, bu kasalxona sharoitida juda katta ahamiyatga ega. bemorlarda bir-biriga ta'sir etish holati borligini bilgan holda bo’liin xonalariga joylashtirayotganda ularning yoshi, jinsi, q...

This file contains 5 pages in DOCX format (16.1 KB). To download "etikaga xos tushunchalar va hamshiraning vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: etikaga xos tushunchalar va ham… DOCX 5 pages Free download Telegram