o‘zbekistoning eng yangi tarixi

PPTX 22 pages 308.1 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 308.1 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

“o`zbekistonning eng yangi tarixi” fanidan “o`zbekistonning eng yangi tarixi” fanidan taqdimot t.f.f.d. (phd): xakimov.a.a. 2-mavzu o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari reja: o’rta osiyoning xonliklarga bo’linib ketishi, uning sabab va oqibatlari. amir temur – buyuk davlat arbobi va sarkarda. . davlatchilik tushunchasi. o‘zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. o'zbekiston xududlari kadimdan to bugungi kungacha xukm surgan maxalliy davlatlarning vujudga kelishi, bu davlatlardagi ijtimoiy-iktisodiy, siyosiy va madaniy munosabatlar, ularning o'ziga xos xususiyatlarini urganish o'zbekiston davlatchiligi tarixi fanining predmeti xisoblanadi. shu bilan birga o'zbekistonning ilk davlatchiligi tarixi geografik xududiy ma’noda nafakat bugungi o'zbekiston, balki butun urta osiyo mikiyosidagi kadimiy, madaniy, iktisodiy va siyosiy jarayonlarni kamrab olgan siyosiy ijtimoiy xodisa sifatida talkin kilindi. davlatning dastlabki bosqichlarini o‘rganishda zardo‘shtiylarning muqaddas diniy kitobi avestoning ahamiyati beqiyosdir. olimlarning e’tirof etishlaricha, avesto sharq xalqlari qadimgi davrini tadqiq etishda hozircha muhim manba bo‘lib, u o‘zining bu ahamiyatini bundan buyon ham saqlab qoladi. bu kitob dastavval, e’tiqodlar, tillar va dinlar, …

2 / 22

paydo bo‘lishi ishlab chiqarishdagi katta o‘zgarishlarga, jumladan, hunarmandchilikning maxsus tarmoqlarga ajratilishiga va mahsulot ayirboshlashga olib keldi-ki, bu jarayon shaharlarning shakllanishi hamda rivojlanishiga, dehqonchilik va chorvador aholi turmush tarzida tub o‘zgarishlar bo‘lishiga imkon yaratdi. o‘rta osiyo eng qadimgi davlatlari tipologiyasi va xronologiyasi, davlatchilik taraqqiyotida ilk shaharlarning ahamiyati muammosi shular jumlasidandir. qadimgi baqtriya, xorazm va so'g'diyona davlatlari. hozirgi afg‘onistonning shimoli-sharqi, o‘zbekistonning janubi va tojikistonning janubi-g‘arbida joylashgan hududlar turli yozma manbalarda bahdi, baqtrish, baqtriyona, baqtriya, baxli, baxlika, tuxolo kabi nomlar bilan eslatib o‘tiladi. zamonaviy adabiyotlarda uni baqtriya deb atash e’tirof etilgan(“shohnoma”da baxtar zamin, qadimgi turkiylarda bahodirlar yurti). arxeologik ma’lumotlarning guvohlik berishicha, milloddan avvalgi ii ming yillik o‘rtalariga kelib surxon vohasida qadimgi dehqonchilik madaniyatining jadallik bilan rivojlanishi asosida ilk davlatchilikka o‘tish jarayoni boshlanadi. milloddan avvalgi i ming yillikning birinchi yarmida qadimgi baqtriya davlati tarkibiga marg‘iyona va sug‘diyona ham kirganligi taxmin qilinadi. milloddan avvalgi vii-vi asrlar baqtriya jamiyatida hududiy bo‘linish shakllanib, alohining o‘troqlashuv jarayonlari yanada …

3 / 22

bo‘lib, qo‘shni davlatlar bilan o‘zaro aloqalarni yanadi rivojlantiradi. yunon-baqtriya, qang' va kushonlar davlatchiligi. ko‘pchilik tadqiqotchilarning e’tirof etishlaricha, yunon-baqtriya davlatining salavkiylardan ajralib chiqishi yunon zodagonlarining qo‘zg‘oloni xususiyatiga ega bo‘lib, unga baqtriya aholisi tomonidan qo‘llab-quvvatlangan diodot boshchilik qiladi. tadqiqotchilar yunon-baqtriya davlati paydo bo‘lgan turli sanalarni belgilaydilar (mil.avv. 256, 250, 248 va 246-145 yy). bu davlatning asosi baqtriya bo‘lib, ba’zi hukmdorlar davrida (evtidem, demetriy, evkratid) hindistonning shimoli-g‘arbiy qismi, amudaryo va sirdaryo o‘rtasidagi katta erlar qo‘shib olinadi. yunon-baqtriya markazlashgan davlat bo‘lib, hokimiyatni podsho boshqarar edi. davlat bir nechta viloyat (satrapiya) larga bo‘lingan bo‘lib, bu viloyatlar boshqaruvchilari yoki hokimlari podshoga bo‘ysunar edilar. antik davr o‘zbekiston hududlarida tarqqiy etgan davlatlardan biri - qang‘ davlatidir. qadimgi xitoy manbalarida qang‘ davlati mavjud bo‘lganligi haqidagi ma’lumotlar mil.avv. iii asr oxiri - ii asr boshlariga to‘g‘ri keladi. qang‘ davlati asosini tashkil etgan qabilalar sirdaryoning o‘rta va quyi oqimlarida istiqomat qilganlar. turk hoqonligi va uning davlat boshqaruvi tizimi. o’zbek davlatchiligi tarixida …

4 / 22

adi. u 558 yili jo’janlarga so’nggi bor qaqshatqich zarba berib, o’z hududini mustahkamladi. uning amakisi istami (unga «yabg’u» - bahodir unvonini bergan edi) bo’lsa, bu davrda hoqonlik hududini g’arbga tomon kengaytirib, yettisuv, qashqar, ural, volga bo’ylari va boshqa hududlarni egallaydi 563-567 yillarda istami yabg’u qo’shinlari eftalitlarga ketma-met zarbalar berib, uning hududlari bo’lmish o’rta osiyo va kaspiy dengizigacha yerlarni egallashga muvofiq bo’ldi. turk hoqonligi o’rta osiyo yerlarini ishg’ol etgach, eron chegaralariga tutashdi. eron bilan turk hoqonligi o’rtasida bir necha bor urushlar kelibchiqdi va eron shohi xusrav i ni yengiadi. eron turk hoqonligiga 400 ming vizantiya tillosi hajmida tovon to’lashga majbur bo’ldi. muhonxon qora dengizgacha bo’lgan yerlarni egalladi. turk hoqonligi 568-569 yillarda o’sha davrning qudratli davlati - vizantiya bilan iqtisodiy va savdo-sotiq aloqalarini yo’lga qo’yishga muhim hissa bo’ldi. somoniylar va qoraxoniylar davlati va uning boshqaruvi tartiblari. arablarning o’rta osiyo hududlaridagi 150 yillik hukmronligi davri ix asr boshlariga kelib, arab xalifaligada yo'zaga kelgan …

5 / 22

oriy etishga kirishadi. chunki, endigina mustaqillikni qayta tiklagan davlat uchun qat’iy tartib doirasida faoliyat ko’rsatuvchi idorachilik zarur edi. ismoil bu vazifani ham hal etdi. g'aznaviylar va saljuqiylar davlatchilgi. g’aznaviylar - g’azna shahrining xurosonning siyosiy markazga aylanishi x asrning ii yarmiga to’g’ri keladi. g’aznaviylar davlatining hududi shimoliy hindiston sar’adlaridan kaspiy dengizining janubiy qirg’oqlarigacha cho’zilgan hamda hozirgi afg’oniston va shimoliy sharq iy eronni o’z ichiga olgan edi. g’aznaviylar davlatining asoschisi sobuqtegin bo’lib, bu davlat uning o’g’lm ma’mud g’aznaviy davrida musulmon olamining eng kuchli davlatiga aylandi. o’z davrining iqtidorli sarkardasi va qattiqqo’l hukmdor bo’lgan ma’mud g’aznaviy 1030 yilda vafot etadi. so’ng taxtga uning o’g’li ma’sud (1030-1041y) egallaydi. u qo’shnisi bo’lgan saljuqiylar va boshqa davlat bilan ko’p bor janglar olib bordi. 1040 yilda dandikon degan joyda saljuqiylar bilan g’aznaviy mas’ud o’rtasidagi jangda yengildi va vafot etdi. uning vorislari esa g’aznaviylar davlatini avvalgi qudratini tiklay olmadilar. 1059 yilda g’aznaviylar uchun muhim strategik ahamiyatga molik -balx …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistoning eng yangi tarixi"

“o`zbekistonning eng yangi tarixi” fanidan “o`zbekistonning eng yangi tarixi” fanidan taqdimot t.f.f.d. (phd): xakimov.a.a. 2-mavzu o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari reja: o’rta osiyoning xonliklarga bo’linib ketishi, uning sabab va oqibatlari. amir temur – buyuk davlat arbobi va sarkarda. . davlatchilik tushunchasi. o‘zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. o'zbekiston xududlari kadimdan to bugungi kungacha xukm surgan maxalliy davlatlarning vujudga kelishi, bu davlatlardagi ijtimoiy-iktisodiy, siyosiy va madaniy munosabatlar, ularning o'ziga xos xususiyatlarini urganish o'zbekiston davlatchiligi tarixi fanining predmeti xisoblanadi. shu bilan birga o'zbekistonning ilk davlatchiligi tarixi geografik xududiy ma’noda nafakat bugungi o'zbekiston, balki butun u...

This file contains 22 pages in PPTX format (308.1 KB). To download "o‘zbekistoning eng yangi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistoning eng yangi tarixi PPTX 22 pages Free download Telegram