nutq va tafakkurning psixologik tavsifi

PPTX 27 pages 1.5 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

слайд 1 mirzo ulug`bek nomidagi o`zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti 3- kurs kechki 203- guruh talabasi abdullayeva marjonaning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan prizentatsiyasi mavzu:nutq va tafakkurning psixologik tavsifi reja: nutq nima? nutqning ahamiyati tafakkur nima? nutq va tafakkurning o`zaro bog`liqligi xulosa nutq nima? nutq — tilning fikr ifodalash va almashish jarayonlarida amal qilishi, tilning alohida ijtimoiy faoliyat turi sifatidagi muayyan yashash shakli. n. deganda uning ogʻzaki (ovozli) va yozma ravishda namoyon boʻlishidagi jarayonlar, yaʼni soʻzlash jarayoni va uning natijasi (xotirada saqlangan yoki yozuvda qayd etilgan nutqiy fikrlar, asarlar) tushuniladi. nutq — tilning fikr ifodalash va almashish jarayonlarida amal qilishi, tilning alohida ijtimoiy faoliyat turi sifatidagi muayyan yashash shakli. lingvistik nazariyada n. tushunchasi muayyan til jamoasida qabul qilingan ifoda vositalari tizimi hisoblangan mavhum til tushunchasiga hamda ijtimoiy borliq (hayot)ning eng harakterli koʻrinishlaridan boʻlgan aniq, bir qadar umumiyroqtil tushunchasiga qaramaqarshi qoʻyiladi. boshqa odamlar xulqatvori va faoliyatiga taʼsir koʻrsatish maqsadida ularga axborot, xabar …

2 / 27

ik jihatdan aniq, lekin murakkab shakllanganligi, ogʻzaki nutq uchun xos boʻlgan ohang, mimika va qoʻl harakatlarining bevosita qoʻllana olmasligi bilan farqlanadi. nutqning monologik (qarang monolog) va dialogi k (qarang dialog) turlari mavjud. nutq aloqa-aralashuv vazifasidan tashqari yana boshqa vazifalar, chunonchi, poetik vazifa ham bajarishi mumkin. nutqning alohida koʻrinishi oʻqishdir. nutq — tilning fikr ifodalash va almashish jarayonlarida amal qilishi, tilning alohida ijtimoiy faoliyat turi sifatidagi muayyan yashash shakli. har bir kishining nutq individual, oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻladi; va-holonki, asosiy til unsurlari — lugʻat tarkibi va grammatik qurilishi yakka shaxslargagina tegishli boʻlmay, umumnikidir, yaʼni muayyan til jamoasiga umuman taalluqyai boʻladi. nutq kishi tafakkuri, uning ongi bilan chambarchas bogʻliqdir. nutqda kishining oʻy-fikrlari shakllanadi va mavjud boʻladi. nutq tufayli va nutqasosida borliqni umumlashgan holda mavxumiy aks ettirish, individuallik doirasidan chiqib, jamoatchilik mahsuliga aylanadigan mantiqiy tushunchaviy fikrlash mumkin boʻladi. nutq kishi ruhiyatining boshqa jihatlarini, uning sezgilari, idroki, xotirasi, oʻyxayollari, hissiyoti, irodasi va boshqalarning …

3 / 27

iz sezgi, idrok vositasi bilan bilib olishimiz mumkin bolmagan narsa yoki hodisalarni, narsa yoki hodisalarning xususiyatlarini, ularning boglanish va munosabatlarini tafakkur vositasi bilan bilib olamiztafakkur — inson miyasining alohida funksiyasi. uning nerv fiziologik asosi birinchi va ikkinchi signal sistemalarining oʻzaro munosabatidan iborat. tafakkur jarayonida insonda fikr, mulohaza, gʻoya, faraz kabilar vujudga keladi va ular shaxsning ongida tushunchalar, hukmlar, xulosalar shaklida ifodalanadi (qarang ong). tafakkur til va nutq bilan chambarchas bogʻliq ravishda namoyon boʻladi. fikrlash faoliyati nutq shaklida namoyon boʻladi. nutq va tafakkurning bog`liqligi nutq aloqasi jarayonida insonning hissiy mushohada doirasi kengayib qolmay, orttirilgan tajriba boshqa kishilarga ham beriladi. inson oʻzining tafakkuri, nutqi hamda ongli xatti-harakati bilan boshqa mavjudotlardan ajralib turadi u fikr yuritish faoliyatida oʻzida aks ettirgan, idrok qilgan, tasavvur etgan narsa va hodisalarning haqiqiyligini aniqlaydi, hosil qilingan hukmlar, tushunchalar, xulosalar chin yoki chin emasligini belgilab oladi. inson tafakkuri orqali voqelikni umumlashtirib, bevosita (bilvosita) aks ettiradi, narsa va hodisalar oʻrtasidagi …

4 / 27

ash, oʻzini oʻzi tanqid, baholash, tekshirish, oʻzini oʻzi tekshirish, nazorat qilish, oʻzini oʻzi nazorat qilish, guruhiy mulohaza yuritishdan iborat tafakkur sifatlari vujudga keladi. insonning inson tomonidan idrok kilinishi ham tafakkur bilan uzviy aloqadadir. ijodiy ishlar, kashfiyotlar, ixtirolar, takliflar tafakkurning mahsuli hisoblanadi. psixologiya tafakkurning filogenetik (insoniyat paydo boʻlishi davri), ontogenetik (kishi umri davomida) bilishga oid tarixiy jihatlarini ham oʻrganadi. hozirgi zamon fanining juda koʻp murakkab masalalari tafakkurdagi mantiqiy jarayonlarni yanada chuqurroq oʻrganishni taqozo etmoqda. til va tafakkurning birligi nutqda o`z ifodasini topadi.inson tafakkuri nutq bilan yuzaga chiqadi va uning natijalari tilda qayd etiladi. ijtimoiy hayotda, taʼlim jarayoni va ishlab chiqarish.da odamlar oʻrtasidagi aloqa va munosabatlar ham tafakkur yordamida namoyon boʻladi. foydalanilgan adabiyotlar: 1. o`zbekiston milliy ensiklopediyasi 2. vygotskiy. l.s. fikrlash va nutq 3. jinkin n.i. nutq axborot direjyori sifatida 4. g`oziyev. umumiy psixologiyatoshkent-2002. image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 27

nutq va tafakkurning psixologik tavsifi - Page 5

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutq va tafakkurning psixologik tavsifi"

слайд 1 mirzo ulug`bek nomidagi o`zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti 3- kurs kechki 203- guruh talabasi abdullayeva marjonaning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan prizentatsiyasi mavzu:nutq va tafakkurning psixologik tavsifi reja: nutq nima? nutqning ahamiyati tafakkur nima? nutq va tafakkurning o`zaro bog`liqligi xulosa nutq nima? nutq — tilning fikr ifodalash va almashish jarayonlarida amal qilishi, tilning alohida ijtimoiy faoliyat turi sifatidagi muayyan yashash shakli. n. deganda uning ogʻzaki (ovozli) va yozma ravishda namoyon boʻlishidagi jarayonlar, yaʼni soʻzlash jarayoni va uning natijasi (xotirada saqlangan yoki yozuvda qayd etilgan nutqiy fikrlar, asarlar) tushuniladi. nutq — tilning fikr ifodalash va almashish jarayonlarida amal qilishi, tilning alohida ijti...

This file contains 27 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "nutq va tafakkurning psixologik tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq va tafakkurning psixologik… PPTX 27 pages Free download Telegram