didaktik nazariyalar va ta'lim paradigmalari

DOCX 20 pages 37.2 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 37.2 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu: didaktik nazariyalar va ta’lim paradigmalari reja: 1. didaktika - pedagogikaning tarkibiy qismi sifatida 2. zamonaviy pedagogikada ta’lim paradigma (modeli)lari. didaktika pedagogikaning tarkibiy qismi sifatida. didaktika pedagogika nazariyasining nisbatan mustaqil qismi bo'lib, unda o'qitish jarayonining umumiy qonuniyatlari ochib beriladi. didaktikaning so'zma-so'z tarjimasi "ta'lim nazariyasi" ma'nosini anglatadi. didaktika "yunoncha" so'zdan olingan bo'lib, "didacticos" - o'rgatish, o'qitish ma'nosini bildiradi. didaktika - ta'lim jarayoni, mazmuni, qonuniyat va tamoyillari, shakl, metod va vositalarini ilmiy asoslab beruvchi ta'lim nazariyasi, pedagogikaning alohida sohasi. bu atamani nemis pedagogi v.ratke (1571-1635) fanga kiritgan, deb hisoblanadi. didaktika nomi ostida fanni nazariy va metodologik asoslarini tadqiq qiladigan ilmiy fanni tushundi. didaktikaning fundamental ilmiy asoslari ilk bor ya.a.komenskiy tomonidan ishlab chiqilgan. 1657-yilda u chex tilida "buyuk didaktika" asarini yozdi. didaktikani komenskiy "hammani hamma narsaga o'rgatish san'ati" deb tushuntirdi. "didaktika" atamasi ilk bor nemis pedagogi volfgang ratkening "didaktika yoki ta'lim san'ati" (1613-yil) deb nomlangan ma'ruzasida qo'llanilgan. didaktika ilmiy bilimlar tizimi sifatida birinchi …

2 / 20

slari va o'qitish tarixi, talqin qilish kabilar bevosita ta'sir ko'rsatadi. men o'z hamkasblarimga qarata o'zida " qanday o'qitish" kabi savollarga javob topish imkoniyatiga ega bo'lgan qo'llanmalar avval ham, xozir ham ta'lim jarayonida asosiy ustun bo'lib kelgan va talabalar, izlanuvchilarga amaliy maslahat ko'rsata olgan deb ayta olaman. didaktikaning ob'yekti - o'sib kelayotgan avlodga ijtimoiy tajribalarni, milliy va umuminsoniy madaniyatni tarkib toptirishga yo'naltirilgan faoliyatning asosiu turi hisoblangan ta 'lim berishdir. didaktikaning predmeti sifatida o'rgatish (o'qituvchi faoliyati) va o'rganish (o'quvchilarning bilish faoliyati), ularning o'zaro harakati aks etadi. o'qitish jarayoni pedagogning o'rgatuvchilik faoliyatini va o'quvchilarning maxsus tashkil etilgan bilish faoliyatini o'z ichiga oladi. shu o'rinda bu jarayonlarning tahliliga e'tibor qarataylik. ta'limda o'qituvchining boshqaruvchilik roli o'z kasbining ijtimoiy asoslaridan kelib chiqib, ajdodlarining boy tajribasini, insoniyatning asrlar davomidagi bilish, mehnat, muloqot, umumiy aloqalar, estetik hamda axloqiy qarashlar jarayonida qo'lga kiritgan yutuqlarni egallashni shart qilib qo'yadi. bularning barchasi o' qituvchining ta' limiy, tarbiyaviy, rivojlantiruvchi vazifalarini amalga oshirishida …

3 / 20

arning bilimlarini va butun ta'lim jarayonini tashxis qiladi. o'z navbatida o'quvchilarning faoliyati o'quv jarayonida o'rganishga, bilim, ko'nikma hamda malakalarni egallashga, o'zini jamiyatga foydali faoliyatga tayyorlashga yo'naltiradi. ta'lim jarayonida o'quvchilarning faoliyati ko'p qirrali yo'nalgan harakatni ifodalaydi va bu harakat bilishga doir vazifalarni hal qilishda ularga katta yordam beradi. didaktika va metodika mustahkam aloqa va o' zaro bog' liqlikda joylashadi. didaktika o' qitishning umumiy qonuniyatlarini o'rganadi. aniq bir predmetni o'qtishning o'ziga xos xususiyatlari xususiy metodikalarda ishlab chiqiladi. didaktikaning asosiy kategoriyalari. muayyan fanga xos bo'lgan tushunchalarda insoniyat tomonidan ijtimoiy taraqqiyot jarayonida to'plangan bilimlar aks etadi. didaktikanining maqsad va vazifalari. didaktika va metodikaning maqsadi: ta’lim berish, o'qitish, o'rgatishni amalga oshirishdir. didaktika «nimani?» va «nima uchun?» o‘qitish kerak degan savollar bilan shug'ullansa, metodika esa u bilan uzviy bog‘liq holda «qay tarzda, qanday?» va «nimalar yordamida o'qitish?» lozim masalalari bilan shug‘u)lanadi. didaktikaning an’anaviy «qanday o'qitish kerak?» degan savoli bizni o'qitish metodlari kategoriyasiga olib keladi. metodlarsiz qo'yilgan …

4 / 20

a solingan, tizimlashtirilgan faoliyatdir. metod nihoyatda serqirra bo'lib, juda ko'p komponentlarni jamlaydi. uning qirralariga: ta’lim-tarbiyaning maqsadi; o'qituvchi tanlagan maqsadga yetish usullari; o'qituvchi bilan o'quvchi- talabalarning hamkorlik qilish yo'llari; ta’lim maqsadini aniq o'quv materiali mazmunida ifodalash; ta’lim-tarbiya jarayonining (qonun, qonuniyatlar, prinsiplar) mantig'i; axborotlar manbasi; o'qituvchining mahorati; ta’lim-tarbiya jarayoni qatnashchilarining faolligi; o'qitish vositalari va usullari tizimi va boshqalarni yozish mumkin. murakkabligi uchun ham metodni yagona ma’noga ega tarzda ifodalash qiyin. shu bois metodning mazmun-mohiyatini, sifatlarini soddalashtirilgan variantdagi ta’riflarda berishga to'g'ri keladi. o'qitish metodlarining serqirraligi, murakkab tuzilishga ega ekanligi unga turli jihatdan yondashuvlarda o'z ifodasin1 topadi. p. podlasiyning fikricha, metod-jarayonning o'zagi, rejalashtirilgan maqsadni yakuniy natija bilan bog‘lovchi bo‘g‘in. uning «maqsad — mazmun — metodlar — shakllar - o‘qitish vositalari» tizimidagi roli hal qiluvchidir1. pedagogik amaliyotda, an'anaga muvofiq, o‘quv - tarbiyaviy maqsadlarga erishish uchun qo'llanilayotgan, tartibga solingan faoliyat usuli metod deb tushuniladi. bunda o‘qituvchining o‘qitish faoliyati usullari bilan o'quvchining o'qish faoliyatining usullari bir-biriga bog'liqligi …

5 / 20

sharoit bilan belgilanadi, metodlarning obyektiv hamda subyektiv xarakteri haqidagi fikrlar xilma-xildir. metodlarning obyektiv xarakterini butunlay inkor qilib, uni to'liq subyektiv xarakterga ega, shuning uchun ham takrorlanmasdir, u har bir pedagogning ijodi tarzida yuzaga chiqadi, degan fikr bildiruvchilardan tortib, uning tamomila aksi bo'lgan, tola obyektiv xarakterga ega deydiganlar ham mavjud. haqiqat, odatda, barcha fikrlarning o‘rtasida tug ‘uadi. aynan hamma metodlar uchun doimo umumiy bo'lgan obyektiv tomoni, didaktika nazariyasi, ko'p holatlarda esa eng yaxshi bo'lgan amaliyot yo'llari tavsiya etiladi. metodlarning obyektiv jihatlarida barcha didaktik qoidalar, qonunlar, tamoyillar, ta’riflar, mazmun butunligining doimiy komponentlari, o'quv faoliyatining shakllariga xos bo'lgan umumiy tomonlar aks etadi. metodlarning subyektiv jihati pedagog shaxsi, uning mahorati, ta’lim oluvchilarning o'ziga xosligi va aniq sharoitga bog'liq. dars jarayoni har ikki tomon bir butun bo'lib, birlashgan holda tashkil etiladi. uning amaliy ifodasi qo'yilgan maqsadga ко' ra eri- shilgan natijada o'z aksini topadi. metodlarning obyektiv jihatini didaktik prinsip nuqtayi nazaridan talqin etish, uning nazariyasini …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "didaktik nazariyalar va ta'lim paradigmalari"

mavzu: didaktik nazariyalar va ta’lim paradigmalari reja: 1. didaktika - pedagogikaning tarkibiy qismi sifatida 2. zamonaviy pedagogikada ta’lim paradigma (modeli)lari. didaktika pedagogikaning tarkibiy qismi sifatida. didaktika pedagogika nazariyasining nisbatan mustaqil qismi bo'lib, unda o'qitish jarayonining umumiy qonuniyatlari ochib beriladi. didaktikaning so'zma-so'z tarjimasi "ta'lim nazariyasi" ma'nosini anglatadi. didaktika "yunoncha" so'zdan olingan bo'lib, "didacticos" - o'rgatish, o'qitish ma'nosini bildiradi. didaktika - ta'lim jarayoni, mazmuni, qonuniyat va tamoyillari, shakl, metod va vositalarini ilmiy asoslab beruvchi ta'lim nazariyasi, pedagogikaning alohida sohasi. bu atamani nemis pedagogi v.ratke (1571-1635) fanga kiritgan, deb hisoblanadi. didaktika nomi ostida fann...

This file contains 20 pages in DOCX format (37.2 KB). To download "didaktik nazariyalar va ta'lim paradigmalari", click the Telegram button on the left.

Tags: didaktik nazariyalar va ta'lim … DOCX 20 pages Free download Telegram