laboratoriya ishi - metallning ekvivalent molyar massasini va tuzlarning erish issiqligini aniqlash

PDF 7 pages 316.4 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 316.4 KB

File type PDF

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

3 - laboratoriya ishi. metallning ekvivalent molyar massasini aniqlash. tuzlarning erish issiqligini aniqlash. mashg‘ulot maqsadi: ekvivalent tо‘g‘risida aniq tushuncha olish, metalning ekvivalent og‘irligini tajriba yо‘li bilan aniqlash va kislota, asos hamda tuzlarning ekvivaletlarini hisoblash yo’llari bilan tanishish. tayanch iboralar: ekvivalent, valentlik, molyar massa, kislotalarning, tuzlarning, asoslarning ekvivalenti kerakli jihozlar: texnik tarozi, rux metali (plastinkasi), xlorid kislota, vyurs kolbasi, shisha, termometr, барометр. alyuminiy bo’lagi, suyultirilgan sulfat kislota, probirka, byuretka, voronka nazariy ma‘lumot kimyoviy birikmalarning tarkibiga kirgan elementlar bir – biri bilan muayyan va o’zgarmas og’irlik nisbatida bo’ladi (tarkibning doimiylik qonuni). ana shu og’irlik nisbatlar elementlarning ekvivalentalariga to’g’ri keladi. elementning kimyoviy reaksiyalarda bir og’irlik qism vodorod yoki sakkiz og’irlik qism kislorod bilan birika oladigan yoki o’rnini oladigan og’irlik miqdori shu elementning ekvivalenti deb ataladi. ekvivalent so'zi teng miqdorli, teng qiymatli degan ma’ noni anglatadi. elementlarning bunday miqdorlari qoldiqsiz birikishi va almashinishi mumkin. shu asosda ekvivalentlar qonuni vujudga keldi, u shunday ta’riflanadi: elementlar …

2 / 7

qiymati doimiydir. valentligi o’zgaruvchan elementlarning ekvivalentlari o’zgaruvchan kattalikdir. o’zgaruvchan valentli elementlarning ekvivalentlari, reaksiya sharoitiga qarab, har xil kattalikka ega bo’ladi. masalan, quyidagi reaksiyalarda azotning ekvivalenti 4,67 va 7 ga teng: n2 + 3h2 = 2nh3: n2 + o2 = 2no ammiak tarkibidagi azot uch valentli, shuning uchun ammiakdan uning ekvivalenti atom massasining 1/3 qismiga, yani 14/3 = 4,67 ga teng. no tarkibidagi azot ikki valentli bo’lgani uchun azotning ekvivalenti uning atom massasining 1/2 qismiga, yani 14/2 = 7 ga teng. shunday qilib, elementning ekvivalenti bilan atom massasi hamda valentligi orasida bog’lanish bor. bu bog’lanish quyidagi formula bilan ifodalanadi. ekvivalent = masalan, uglerod yonganda (oksidlanganda) kislorod mo'l bo'lsa uglerod dioksid (co2) kamroq bo'lsa uglerod monoksid (co) hosil bo'ladi. bu birikmalarda uglerod ekvivalenti tegishli 3 va 6 bo‘ladi. bu ekvivalentlar o‘zaro hamisha kichik va butun sonlar nisbatida, masalan, 3:6= 1:2 kabi nisbatda bo‘ladi. kislotaning ekvivalenti = asoslarning ekvivalenti ularning molekulyar massasini asosning …

3 / 7

shish. ishni bajarish tartibi: alyuminiyning ekvivalentini siqib chiqarish. agar biror element vodorodni uning birikmalaridan siqib chiqara olsa u holda bu elementning siqib chiqarish usuli bilan aniqlash mumkin. tajriba uchun ishlatiladigan asbob rezina naylar orqali voronka (2) va probka (3) bilan ulangan byuretka (1) dan iborat (byuretkalar bilan yaxshilab bekitiladi (2 – rasm)). tajribani boshlash oldidan asbobning germetikligini tekshirib ko’rish kerak. buning uchun byuretkaga suv solinadi suv byuretkani voronka bilan birlashtiruvchi rezina nayni ham to’ldirish kerak. so’ngra byuretka probka bilan yaxshilab bekitiladi probirka bilan birlashtiriladi va byuretkadagi suvnig sathi belgilab quyiladi. shtativ halqasi surilib voronka pastga tushiriladi. agar asbob germetik bo’lsa voronka tushirilganda byuretkadan suv sathi oldin bir oz pasayadi so’ngra o’zgarmas bo’lib qoladi. suv satxi to’xtamay pasayib boraversa asbobning biror joyidan havo kirayotgan bo’ladi. bu nuqsonning sababini aniqlash va uni yo’qotishdan oldin o’qituvchidan konsultattsiya olish kerak. ishning bajarilishi: alyuminiy bo’lagidan 0,03 gr ga yaqin tortib olamiz. probirkadan probkani chiqaring voronkani …

4 / 7

i aniqlash asbobi. alyuminiy bo’lakchasini kislotaga tushirib yuboring va vodorod ajralib chiqib byuretkadagi suvni siqib chiqirishini kuzating. reaksiya tamom bo’lgach, probirkani uy temperaturasiga soviting, so’ngra voronka va byuretkadagi suv sathini yana tenglashtirib, byuretkadagi suv sathini yozib qo’ying. tajriba vaqtidagi uy temperaturasini va barometr bosimini yozib qo’ying. kuzatilgan hodisalarni yozish tartibi. 1. alyuminiyning og’irligi – в 2. temperatura – t0 3. bosim – p mm simob ustuni. 4. byuretkadagi suvning reaksiyagacha bo’lgan sathi – а1 5. byuretkadagi suvning reaksiyadan keyinga sathi – а2 natijalarni ishlab chiqish. 1. t temperaturada va p bosimda siqib chiqargan vodorodning hajmini hisoblab toping: v = a2 – a1 2. topilgan hajmni quyidagi formula bo’yicha normal sharoitga keltiring: v0 = bu yerda t = t + 2730 – absolyut temperatura; h – shu temperaturadagi suv bug’ining bosimi. 3. normal sharoitda bir mol vodorod 22,4 l kelishi ma‘lum; siqib chiqarilgan vodorodning massasi (g) ni hisoblab toping. 4. e …

5 / 7

vollari: 1. oksid, kislotalar, asoslar, tuzlarning ekvivalentlari qanday aniqlanadi? 2. alyuminiy, temir va misning ekvivalentlarini aniqlang? 3. fosfat kislotaning ekvivalentini aniqlash. 4. mendeleyev-klapeyron tenglamasi tо‘g‘risida fikrlaringiz. 5. valentlik tushunchasini izohlang. 6. temir ko‘p birikmalarda uch valentli bo‘ladi. uning ekvivalentini aniqlang. 7. quyidagi birikmalarning ekvivalentini aniqlang: cr2o3, cro3, pb(oh)2, hpo3, alpo4, mg3(po4)2, kclo3. 8. 1 g metall suv bilan to‘liq reaksiyaga kirishib, 0,05g vodorodni siqib chiqardi. metallning ekvivalentini aniqlang. agar metall ikki valentli bo‘lsa, uning atom massasi nechaga teng bo‘ladi? 9. qo‘rg‘oshin oksidi tarkibida 86,6% qo‘rg‘oshin bo‘ladi. bu birikmadagi qo‘rg‘oshinning ekvivalenti va valentligini aniqlang. 10. со2, h2со3, na2со3, nahco3, so, h2s, (aloh)3(po4)2ning ekvivаlеntini аniqlаng. tuzlarning erish issiqligini aniqlash mashg‘ulot rejasi: 1. tuzlar deb nimaga aytiladi? 2. tuzlar necha xil bо‘ladi (misollar keltirish)? 3. temperatura tuzlarning eruvchanligiga qanday ta’sir etadi 4. qaysi tuzlar eritmada tezroq ionlarga ajraladi. mashg‘ulot maqsadi: har xil tuzlarning eruvchanligini tajriba yо‘li bilan aniqlash, tempratura kо‘tarilishi bilan ularning eruvchanligini …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "laboratoriya ishi - metallning ekvivalent molyar massasini va tuzlarning erish issiqligini aniqlash"

3 - laboratoriya ishi. metallning ekvivalent molyar massasini aniqlash. tuzlarning erish issiqligini aniqlash. mashg‘ulot maqsadi: ekvivalent tо‘g‘risida aniq tushuncha olish, metalning ekvivalent og‘irligini tajriba yо‘li bilan aniqlash va kislota, asos hamda tuzlarning ekvivaletlarini hisoblash yo’llari bilan tanishish. tayanch iboralar: ekvivalent, valentlik, molyar massa, kislotalarning, tuzlarning, asoslarning ekvivalenti kerakli jihozlar: texnik tarozi, rux metali (plastinkasi), xlorid kislota, vyurs kolbasi, shisha, termometr, барометр. alyuminiy bo’lagi, suyultirilgan sulfat kislota, probirka, byuretka, voronka nazariy ma‘lumot kimyoviy birikmalarning tarkibiga kirgan elementlar bir – biri bilan muayyan va o’zgarmas og’irlik nisbatida bo’ladi (tarkibning doimiylik qonuni). ana shu ...

This file contains 7 pages in PDF format (316.4 KB). To download "laboratoriya ishi - metallning ekvivalent molyar massasini va tuzlarning erish issiqligini aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: laboratoriya ishi - metallning … PDF 7 pages Free download Telegram