квант сонлари

DOC 189.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403851088_47594.doc p j 2 h n r m l = = ò = nh pdq 3 , 2 , 1 , 36 . 1 1 32 2 2 0 2 2 4 = = - = n n eu n me e n e p 1 ,... 2 , 1 , 0 , ) 1 ( - = + = n l l l l h l h l ± ± ± = = ,..., 2 , 1 0 , m m l z ¥ r t e u 0 2 4 pe - = ( ) ( ) 0 1 2 2 1 2 2 2 2 2 = ú û ù ê ë é + - - + ÷ ø ö ç è æ r mr r u e m dr dr r dr d r l l h h ( ) r p r m p m …

ориентациясини характерлайди. зоммерфельд квант сонларининг физик маъноси ҳозирги замон квант механикасидаги квант сонларининг мазмунидан кескин фарқ қилса ҳам у қандайдир маънода квант механиканинг ривожланишига ижобий ҳисса қўшди. бор-зоммерфельд назарияси физиканинг энг йирик ютуқларидан бири бўлиб, атом физикасини тушунтиришда катта қадам эди. атомларда дискрет ҳолатларнинг мавжудлигини. д.франк ва г.герц(1913)тажрибалари тасдиқлади. водородсимон атомлар учун ридберг доимийсининг назарий ҳисоби ва чизиқли спектрларнинг структурасини тўғри тушунтириб бериши бу назариянинг ижобий ютуги эди . хусусан, борнинг ўзи he+ ионининг спектрал чизиқларини сериясини тўғри тушунтириб берди. шу билан бир қаторда бор- зоммерфельд назарияси характеристик ренген спектрларини табиатини, шунингдек кучли магнит майдонда спектрал чизиқларнинг парчаланишини ҳам ижобий ҳал қилди. бор- зоммерфельд назарияси катта ютуқларга эришишига қарамай, у жиддий камчиликлардан холис эмас эди. кўп электронли атомлар ва молекулаларнинг электрон структурасини тушунтиришда жуда катта қийинчиликларга дуч келди. спектрал чизиқларнинг интенисивлигини умуман тушунтириб бера олмади ва хоказо. бор-зоммерфельд назарияси жиддий камчиликларга эга бўлишига қармасдан, у микродунё оламини назариясини яратишда ўтиш …

он. 2..импульс моментининг хусусий қиймати; 17(2) бунда l-орбитал квант сон. 3.импульс моментининг z-ўқига проекциясини хусусий қийматлари . 17(3). бунда ml-магнит квант сон. бош квант сони. борнинг соддалаштирилган моделида фақат битта квант сони – n иштирок этади. бор- зоммерфельд моделида эса n, l,ml-учта квант сони иштирок этади. квант механикасида эса атомнинг холатини тўла характерлаш учун тўртта квант сони ишлатилади. бор назариясидаги n-квант сони квант механикада ҳам сақланиб, уни бош квант сони дейилади. бош квант сони 1 дан гача бўлган бутун мусбат қийматларни қабул қилиши мумкин. n –сони водород атоми ҳлоатининг тўла энергиясини((1)–формулага қаранг) характерлайди . агар электроннинг тўла энергияси системанинг потенциал энергиясидан кичик бўлса, (е>u) у ҳолда-электрон системада боғланган бўлиб, радиуснинг ҳар бир қиймати учун маълум бир қийматга эга бўлади. натижада дискрет қийматларга эга бўлади . +e -0.85эв -1.5эв -3.4эв пашен бальмер 1 расм. водород атомининг потенциал ўраси ва энергетик сатхлар 1-расмда кўрсатилган, кўриб турибсизки… е u(r) шартга тўғри келган ечимини …

қилинган.шрёденгер тенгламасида эса бу сон тенгламанинг ечимидан бевосита келиб чиқади. умуман олганда сферик гармоник функциянинг хоссаларидан келиб чиқадиган бу квант сони тўлқин функцияни координата боши атрофида турли йўналишларга тарқсимланишини характерлайди. атом спектрини характерлашда уни лотин ҳрафлари билан белгилайди. l=0 ,1 ,2 ,3 ,4,….. s p d f g……… (8) дастлабки тўртта ҳарф бевосита спектрал чизиқларнинг номидан келиб чиққан. shаrp, principial, diffuse, fundamental қолганлари эса алфавит тартибида бўлади. ўарфлар олдида бош квант сон кўрсатилса,масалан: 1s,2р,4f деб ёзилади. квант сони ml эса уни қуйи индексда кўрсатиш мумкин ,масалан: 2р0, , , , ва хоказо s-ҳолат l=0 га тўғри келади ва бу ҳолда импульс моменти l=0га тенг. водород атоми учун ёзилган учта тўлқин функциядан фақат биттаси яъни ,радиаль тўлқин функция қолади. шу сабабли система ва бурчакларга боғлиқ бўлмайди. тўлқин функция сферик симметрияга эга бўлади. l-квант сони нольдан фарқли қийматлар қабул қилиши мумкин бўлганлиги учун тўла т´л³ин бўлган функция сферик симметрияга эга бўлмайди ва …

бурчак (2-расм )қуйидаги шарти бўйсунади. (9) l ва ml ни турли қийматлари учун ни кўриниши 3-расмда тасвирланган. l >>1 бўлганда импульс моменти катта қийматларга эга бўлади .яъни 17(10) шундай қилиб, максимал абсолют қиймат ml = l бўлгани учун бурчак 0 ёки эга тенг бўла олмайди. агар бу ўринли бўлмаганда эди, у ҳолда l ни уччала проекциясини ҳам бир вақтда аниқлаш мумкин бўлар эди. бироқ lx ly lz операторлар учун коммутатив қоидалари буни қатъиян ман этади. магнит моментининг турли ориентациялари 3-расмда кўрсатилган. 3-расм. 3-расмдаги магнит моментининг дискрет ориентациясига фазовий квантланиш дейилади ва бу ҳол ўзининг эксперементал тасдиғини топди. l-векторни учта проекцияси lx ly lz ни бир вақтда ўлчаш мумкин эмаслиги ва фақат |l|-векторни модули ва битта проекциясини бир вақтда ўлчаш кералигини 4-расмда тушуниш мумкин. z l l 17 4-расм 174 расмдан кўринадики l-вектор z йўналиши прецессияланса,у ҳолда шу йўналишдаги проекцияси аниқ қийматга эга, қолган иккита проекцияси (прецессия ўқига перпендикуляр текисликда ётган) …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "квант сонлари"

1403851088_47594.doc p j 2 h n r m l = = ò = nh pdq 3 , 2 , 1 , 36 . 1 1 32 2 2 0 2 2 4 = = - = n n eu n me e n e p 1 ,... 2 , 1 , 0 , ) 1 ( - = + = n l l l l h l h l ± ± ± = = ,..., 2 , 1 0 , m m l z ¥ r t e u 0 2 4 pe - = ( ) ( ) 0 1 2 2 1 2 2 2 2 2 = ú û ù ê ë é + - - + …

DOC format, 189.0 KB. To download "квант сонлари", click the Telegram button on the left.

Tags: квант сонлари DOC Free download Telegram