islom tarixidagi turlar. mazhablar va ularning paydo bo'lishi

PDF 12 pages 7.6 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.6 MB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

islomda mazhablar tarixi.pptx islom tarixidagi turli mazhablar va ularning paydo bo'lishi mazhablar hanafiy mazhabi1 molikiy mazhabi3 shofeʼiy mazhabi2 hanbaliy mazhabi 4 hanafiylik imomi aʼzam, abu hanifa noʻʼmon ibn sobit al-koʻfiy (699, koʻfa – 767, bagʻdod) – hanafiylik mazhabi asoschisi. ilohiyotchi, faqih, muhaddis. „abu hanifa“ uning kunyasi, „imomi aʼzam“ („ulugʻ imom“) ulugʻligining eʼtirofi oʻlaroq berilgan unvon. asli fors boʻlib, oʻziga toʻq, zodagon oiladan. olim va fozil insonlar orasida voyaga yetdi. otasidan qolgan katta boylikni ilm yoʻlida sarf etdi. yoshlikdan qurʼonni yod oldi. kalom ilmi va mantiqni oʻrgandi. 22 yoshida iroqlik ilohiyotchi hammod ibn abu sulaymonga shogird tushib, 18 yil davomida (uztozi vafot etguncha) uning taʼlimini oldi. keyin kufa va basraning eng obroʻli faqihi boʻlib yetishdi va oʻzi shogirdlar tarbiyaladi. kamtar, mehribon, taqvodor inson sifatida hurmat qozondi. uning 55 marta haj qilganligi haqida rivoyat bor. islom ulamolari orasida eng yetuk olimlardan edi. u odamlarga qulay, toliblarga yengil boʻladigan yoʻlni topishga muvaffaq boʻldi: …

2 / 12

madinada molik ibn anasdan taʼlim olgan. imomi aʼzamning shogirdi muhammad ibn hasan bilan bagʻdodda yaqin muloqotda boʻlib, unga shogird tushgan va shu yerda oʻz mazhabini tuzgan. bir qancha muddat goh iroqda, goh xijozda istiqomat qilgan. 815 yil qohirada muqim turib qolib, shu yerdagi "amr ibn os" jome masjidida fiqhdan dars bergan. shahrining "ar-risola", 7 jildli "al-umm" asarlari islom olamida mashhur va shofiʼiylik ulamolari uchun zarur manba boʻlib xizmat qiladi. u oʻz asarlarida islom huquqini anʼanaviy normalar bilan bogʻlashga intilgan, fiqh asoslariga toʻla taʼrif bergan, ijmoʼdan foydalanishga alohida eʼtibor qaratgan. sh., shuningdek, hadislar toʻplamini tuzgan, hadislarni taqqoslab oʻrganish toʻgʻrisida "ixtilof al-hadis" asarini ham yozgan. sh. qarashlari fiqh masalalari tugal ishlab chiqilishida oʻzining katta taʼsirini koʻrsatdi, bunda uning shogirdlari va izdoshlari ahmad ibn hanbal, dovud az-zohiriy, abu jaʼfar at-tabariy va boshqalarning xizmati katta boʻldi. hanbaliylik ahmad ibn hanbal ibn hilol ibn asad idris ibn abdulloh ibn hayyon ibn abdulloh al-bag‘dodiy — hadis …

3 / 12

i ulamolari ahmad ibn hanbalni sahih va zaif hadisni ajrata oladigan hadis olimi deb bilishgan, undan hadis eshitishga shoshilishgan. uning shogirdlari buxoriy, muslim, abu dovud kabi buyuk muhaddislar boʻlganligi bunday munosabatga jiddiy dalil boʻldi. fiqh ulamolari ahmad ibn hanbal fatvolarini inobatga olmay, hech qanday qaror qabul qilishga shoshilmasdilar. uning ko‘plab ustozlari, jumladan, hoshim ibn bashir, shofeʼiy, bashir ibn al-mufazzal, ismoil ibn ali, sufyon ibn uyayna va boshqalar bo‘lgan. abu bakr al-maruziy, shohin ibn as-somida, abu dovud, buxoriy, muslim, abu ali husayn, abu bakr ahmad va boshqalar uning shogirdlari sanaladi. ahmad ibn hanbal 40 mingdan ortiq hadisni o‘z ichiga olgan „musnad“, „kitobuz zuhd“, „al-maʼrifa vat taʼlim“, „al-jurx vat taʼdil“ va boshqa kitoblarni yozgan. ahmad ibn hanbal davrida baʼzi huquqshunoslar, ayniqsa, hukmdor saroyidagi olimlar qurʼon ham hamma kabi „borliq“, „maxluq“ (mahluk), yaʼni qurʼondir, deb eʼtiqod qilganlar. boshqa narsalar esa allohning yaratganidir. ahmad ibn hanbal qur’on haqidagi bu noto‘g‘ri tushunchaning islom aqidasiga zid …

4 / 12

r ilmi, muhammad sollallohu alayhi va sallamning hadislarini yod olishdagi kuchli zehn egasi va aynan hadislar borasida pishiq hamda mustahkam bilim sohibi ekani bilan shurat topgan. sabr, zakovat, haybat, viqor, husni xulq bilan tanilgan. ko’plab ulamolar molik ibn anas haqida hisobsiz maqtov so’zlarini aytishgan. jumladan imom shofeiy: “ulamolar haqida gapirilsa aniqki, imom molik yo’lchi yulduzdir. molik ibn anas tobeinlardan keyin insonlarga allohning hujjatidir”[1]. imom molikning “muvatto” kitobi nabaviy hadis kitoblarining eng mashhuri, eng sahih va eng avval yozilganlaridan hisoblanadi. imom shofeiy “muvatto” asari haqida shunday degan: “alloh taoloning kitobidan boshqa barcha kitoblar ichidagi eng to’g’ri kitob muvattodir”. imom molik 93-hijriy sanada[2] madinayi munavvarada tug’ilgan. hadis ilmi, sahobalardan rivoyat qilingan asar-xabarlar va ularning fatvolarini o’rganish hamda rivoyatlar haqida izlanish bilan muntazam shug’illanib boruvchi oilada ulg’aygan. u yoshligidayoq qur’oni karimni yod olgan. so’ng hadisi shariflarni yodlashga bor e’tiborini qaratgan va islom fiqhini o’rgangan. madina faqihi ibn hurmuz rohimahullohdan yetti yil davomida ajralmay …

5 / 12

ng, agar u qur’oni karim va sunnatga muvofiq kelsa uni oling. qur’oni karim va sunnatga muvofiq kelmaganini esa tark qiling”. imom molik hijriy 179-yili yigirma ikki kun davom etgan kasallikdan so’ng vafot etdi. o’sha vaqtdagi madina amiri abdulloh ibn muhammad ibn ibrohim imom molikning janozasini o’qib berdi. imom molik baqe’ qabristoniga dafn qilingan. islom mazhabchiligi — islom dinidagi turli oqim va firqalarning umumiy nomi. qurʼon va hadisni turlicha talqin qilish, islom tarixida gʻoyaviy-siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy va diniy hayotning boshqa sohalarida yuz bergan ixtiloflar natijasida vujudga kelgan. tor maʼnoda — shariatga xos huquq yoʻnalishlarini anglatsa, keng maʼnoda — dindagi ajralgan barcha guruhlarni ifodalaydi. ularni bir-biridan farqlash lozim. islomdagi asosiy yoʻnalishlar — sunniylik, shialik, xorijiylar. bulardan sunniylik va shialik hozir mavjud, lekin xorijiylar yoʻnalishi oʻrta asrlardayoq koʻp firqalarga ajralib, keyinchalik yoʻqolib ketgan, undan faqat bitta — ibodiylar (abodiylar) firqasi saqlanib qolgan; islomdagi firqalar — ularning eng kupi shialik ichidagi firqalardir; shariat mazhablari — …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom tarixidagi turlar. mazhablar va ularning paydo bo'lishi"

islomda mazhablar tarixi.pptx islom tarixidagi turli mazhablar va ularning paydo bo'lishi mazhablar hanafiy mazhabi1 molikiy mazhabi3 shofeʼiy mazhabi2 hanbaliy mazhabi 4 hanafiylik imomi aʼzam, abu hanifa noʻʼmon ibn sobit al-koʻfiy (699, koʻfa – 767, bagʻdod) – hanafiylik mazhabi asoschisi. ilohiyotchi, faqih, muhaddis. „abu hanifa“ uning kunyasi, „imomi aʼzam“ („ulugʻ imom“) ulugʻligining eʼtirofi oʻlaroq berilgan unvon. asli fors boʻlib, oʻziga toʻq, zodagon oiladan. olim va fozil insonlar orasida voyaga yetdi. otasidan qolgan katta boylikni ilm yoʻlida sarf etdi. yoshlikdan qurʼonni yod oldi. kalom ilmi va mantiqni oʻrgandi. 22 yoshida iroqlik ilohiyotchi hammod ibn abu sulaymonga shogird tushib, 18 yil davomida (uztozi vafot etguncha) uning taʼlimini oldi. keyin kufa va basraning eng...

This file contains 12 pages in PDF format (7.6 MB). To download "islom tarixidagi turlar. mazhablar va ularning paydo bo'lishi", click the Telegram button on the left.

Tags: islom tarixidagi turlar. mazhab… PDF 12 pages Free download Telegram