доимий токнинг магнит майдони ва унинг қонунлари

DOC 479,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403794234_47407.doc доимий токнинг магнит майдони ва унинг қонунлари доимий токнинг магнит майдони ва унинг қонунлари режа: 1.доимий токнинг магнит майдони ва унинг куч чизиқлари манзарасига доир тажриба (эрстед, роуланд, карпен, эйхеньвальд)лар ҳақида тушунча. 2. ток элементи ва унинг электростатик ўхшашлиги. 3. магнит индукция вектори ва унинг электростатик ўхшашлиги. 4. био-савар-лаплас қонуни ва унинг турли хил симметрик формадаги токли ўтказгичларнинг ( тўғри чизиқли ток, айланма ток ва соленоид) магнит майдонини ҳисоблашда қўлланилиши. 5 .ҳаракатдаги битта нуқтавий заряднинг ҳосил қилган магнит майдони ва уни тажрибада аниқлаш. 6. макроскопик зарядланган жисмнинг ҳаракати туфайли пайдо бўлган магнит майдони ва уни тажрибада аниклаш. таянч сўз ва иборалар: магнит майдони, ток элементи, магнит индукция вектори, суперпозиция принципи, био-савар-лаплас қонуни, тўғри чизиқли ток, айланма ток, соленоид, парма қоидаси. 1. доимий токнинг магнит майдони ва унинг майдон куч чизиклари манзарасига доир тажрибалар тўғрисида. 1820 йилда дания физиги х. эрстед токли ўтказгичнинг атрофида магнит майдони бор эканлигини тажрибада аниклади. …

шунингдек, у бу узаро таъсирнинг катталиги ток ва майдоннинг таъсири урганилаётган масофага перпендикуляр эанлигини хам аниклади. бу расм 46да курсатилган, магнит куч чизиклариниг таъсири концентрик халкалардан иборат эканлигини куриш мумкин. кейинчалик. ампер доимий магнитнинг токли ўтказгичга таъсирини урганиб, улар уртасида хам узаро таъсир кучи бор эканлигини аниклади. бу хакда биз маъруза №8 да батафсил тухталиб утамиз. маълумки, ампер яна бир тажрибасида параллел ва антипараллел жойлашган токли ўтказгичларнинг бир-бирини тортишини ва итаришини кузатган эди. нихоят кулон қонунидан маълумки, бир хил кутбдаги магнитлар, бир-бирини итаришини ва хар хил кутбли магнитлар бир-бирини тортишишини биламиз. бу узаро таъсирлар магнит майдони орқали амалга оширилади: токли ўтказгич ўз атрофида магнит майдони ҳосил қилади, у шу майдонда жойлашган ҳар қандай ўтазгичга таъсир кўрсатади. агар ўтказгичлардаги ток доимий бўлса ва ўтказгичлар қўзғалмас бўлса, у вақтда улар ҳосил қилган магнит майдони фазонинг ҳар бир нуқтасида вақт ўтиши билан ўзгармайди. бундай магнит майдонига доимий магнит майдон дейилади. доимий магнит майдонининг …

ток элементи” i0dl0 га (майдоннинг текшираётган нуқтасига жойлашган) таъсир қилувчи учун f билан қизиқамиз. синаш ток элементи учун қисқа ва юпқа кўзғалмас ўтазгич олинади, унга таъсир этувчи кулни ўлчаш учун силлиқ туташтирувчи сим олиш керак. ундан ташқари ундан жуда кичик ток ўтказиш керак. тажрибалар шундай хулосага келтирдики, df куч ток элесментининг абсолют қийматига пропорционал, df~ i0dl0 (электростатикада f~q0 эди), аммо унинг йўналишига боғлиқдир (ток элементи-вектордир). майдоннинг ҳар бир нуқтасида қандайдир физик йўналиш мавжуд бўлади, у шу билан эътиборга лойиқки, биринчидан, куч катталиги df шу йўналиш билан ва ток элементи йўналиши ўртасида бурчакнинг синусига пропорционалдир, яъни, df = b i0dl0 sin ( (1) бу ерда в- пропорционаллик коэффицинти бўлиб, майдоннинг синаш ток элементи жойлашган нуқтасидаги хоссасига боғлиқ бўлиб, ток элементининг катталиги ва йўналишига боғлиқ бўлмайди. масалан, (=0; ( бўлганда df ҳам 0 га тенг бўлади, (=(/2 бўлганда у максималдир. df нинг йўналиши ток элементининг йўналишига боғлиқдир ва парма қоидаси билан аниқлади. …

қилинган: 1тл=1н/1а*1м=1вб/м2 ҳар қандай вектор майдон сингари, магнит майдонини ҳам магнит индукция вектори чизиқлари оиласи орқали тасвирлаш мумкин (электростатикадаги каби). магнит индукция чизиқларининг манзараси ўзининг характери жиҳатидан электостатик майдон куч чизиқларидан тубдан фарқ қилади. маълумки, электростатик майдон куч чизиқлари зарядлардан бошланиб, зарядларда тугар эди, магнит индукция куч чизиқларининг бошланиш ва охири йўқ - улар ёпиқ чизиқдан иборат бўлади. магнит индукция чизиқларининг бу хоссаси расмда яққол кўринади, а) тўғри чизиқли чексиз узун ўтказгич, б) айланма ток в) токли ғалтакнинг магнит майдон манзараси тасвирланган. чизиқлари ёпиқ бўлган вектор майдонига вихрли майдон дейилади. демак, доимий магнит майдони- вихрли бўлиб, вихрсиз электростатик майдонидан фарқ қилади. маълумки, электростатик майдоннинг чизиқлари ёпиқ эмас эди. суперпозиция принципи савол туғилади: қандай қилиб токлар ҳосил қилган магнит майдоннинг тақсимланишини ёки майдоннинг индукциясини ҳисоблаш мумкин. эслатиб ўтамизки, бундай муаммога электростатикада ҳам дуч келган эдик, яъни зарядларнинг тақсимланиши берилган бўлса, суперпозиция принципи асосида электростатик майдон кучланганлигини ечган эдик. ( маъруза № …

иқаришга келтирилади. бу ерда изолирланган ток элементлари орқали тажрибадан кейин, чексиз узунликдаги турли хил ўтказгичларнинг ҳосил қилган магнит майдонини таҳлил қилиш орқали билвосита аниқланадиган формулани топишга ҳаракат қиламиз. бу масалани био-савар-лаплас қонуни ҳам деб аталади ва қуйидагича кўринишга эга: db=((0/4()([i dl r]/r3) (4) бу формулада r -радиус-вектор бўлиб, ток элементи i dl дан вектор в аниқланаётган майдон нуқтасигача ўтказилган йўналишни билдиради (расм 47). (0=4(*10-7гн/м -магнит доимийлик. dв векторининг модули учун, (4) га асосан қуйидагига эга бўламиз: db=((0/4()(i dlsin ( /r2) (5) бу ерда (- ток элементи i dl билан, радиус-вектор r орасидаги бурчак, в векторнинг йўналиши вектор кўпайтма [idl(r] йўналиши билан мос келади ва парма қоидаси билан аниқланади. расм кўрамизки, dв катталик фақат масофа r га боғлиқ бўлмасдан, ( бурчакка ҳам боғлиқдир, агар (=0 бўлса, магнит индукцияси нолга тенг ва ( нинг (/2 га яқинлашиши билан i ошади. суперпозиция принципи билан био-савар-лаплас қоидаси ҳар қандай токли ўтказгичнинг магнит майдони ҳисоблаш …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "доимий токнинг магнит майдони ва унинг қонунлари"

1403794234_47407.doc доимий токнинг магнит майдони ва унинг қонунлари доимий токнинг магнит майдони ва унинг қонунлари режа: 1.доимий токнинг магнит майдони ва унинг куч чизиқлари манзарасига доир тажриба (эрстед, роуланд, карпен, эйхеньвальд)лар ҳақида тушунча. 2. ток элементи ва унинг электростатик ўхшашлиги. 3. магнит индукция вектори ва унинг электростатик ўхшашлиги. 4. био-савар-лаплас қонуни ва унинг турли хил симметрик формадаги токли ўтказгичларнинг ( тўғри чизиқли ток, айланма ток ва соленоид) магнит майдонини ҳисоблашда қўлланилиши. 5 .ҳаракатдаги битта нуқтавий заряднинг ҳосил қилган магнит майдони ва уни тажрибада аниқлаш. 6. макроскопик зарядланган жисмнинг ҳаракати туфайли пайдо бўлган магнит майдони ва уни тажрибада аниклаш. таянч сўз ва иборалар: магнит майдони, ток элемент...

Формат DOC, 479,0 КБ. Чтобы скачать "доимий токнинг магнит майдони ва унинг қонунлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: доимий токнинг магнит майдони в… DOC Бесплатная загрузка Telegram