islomda moliyaviy vositalar

PPT 49 pages 6.0 MB Free download

49 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.0 MB

File type PPT

Pages 49

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 49

слайд 1 islomda moliyaviy vositalar moliyaviy vositalarning mazmuni va tasnifi. foyda va zararlarni taqsimlash bilan bog’liq shartnomalar. qarzga asoslangan moliyalashtirish vositalari. sug’urtalash sotish (bay'): mulkka yoki mulk predmetiga egalik huquqini o‘tkazishni ko‘rish uchun; ijara: mulkdan foydalanish huquqini o‘tkazishni ko‘rish uchun; hadya (hiba): mulk predmetini bepul (haq olmay) berish; ssuda (ariyah): mulkdan foydalanish huquqini bepul (haq olmay) berish. qur'oni karimda barcha narsa, shu jumladan pul ham allohning mulki ekanligi ta'kidlanadi. alloh taolo odamlarning qo‘lidagi boyliklarni o‘zining mulki sifatida ta'riflaydi. bundan kelib chiqadiki, alloh xohlasa bu boyliklarni ko‘paytiradi, xohlasa yo‘q qiladi. ҳар қандай нарсага эгалик қилиш доимо шартли бўлади: аллоҳ бутун борлиқнинг/барча нарсанинг эгасидир. инсон, аллоҳнинг қули ва ердаги вакили сифатида бу бойликларга шартли равишда вақтинчалик эгалик қилади ва уларни ўзи, оиласи ва жамият олдидаги вазифаларини бажариш йўлида адолат билан тасарруф қилишга буюрилган. шартлилиги шундаки, инсон ўзига берилган мулкни хоҳлаганча пала-партиш ишлатаверишдан қайтарилган, чунки у молни қандай йўл билан топганлиги ва нималарга …

2 / 49

zda tutiladi. 1) moddiy aktivlar manfaatiga asoslangan ijara. mazkur ijara guruhi yana 3 qismga bo‘linadi: a) ko‘chmas mulk ijarasi (hovli yoki yer ijarasi kabi) b) mahsulotlar ijarasi (kiyim-kechak, idish yoki shu kabi narsalar ijarasi) c) hayvonlar ijarasi. 2) mehnat/xizmatga asoslangan ijara. bu turdagi ijarada yollanayotgan tomon ajir deb nomlanadi. masalan, tikuvchini yollash, biror xodimni ishga olish xizmatlar ijarasiga misol bo‘la oladi (agar tikuvchiga kiyim tikish uchun buyurtma berganingizda matoni o‘zingiz bersangiz, bu ijara bitimi hisoblanadi, bordi-yu mato va boshqa kiyim tikish uchun zarur bo‘lgan materiallar tikuvchi hisobidan bo‘lsa, mazkur bitim istisna bitimi bo‘ladi). hadya (fuqarolik huquqida) — bir shaxsning oʻz mulkini 2-shaxsga bepul berishi haqidagi shartnoma. oʻzbekiston respublikasida qonun boʻyicha biron bir shaxsga ashyoni yoki mulk huquqini tekinga berishni yoki biron-bir shaxsni mulkiy majburiyatdan ozod etishni vaʼda qilish (hadya etishni vaʼda qilish), agar vaʼda tegishli shaklda berilgan boʻlsa va kelajakda aniq shaxsga ashyo yoki mulkiy huquqni tekinga berish yoki uni …

3 / 49

ya, xayriya, ilmiy va oʻquv muassasalariga, fondlarga, muzeylar va boshqa madaniyat maskanlariga, jamoat birlashmalari va boshqa fuqarolik huquqi subyektlariga qilinishi mumkin. xayr-ehson qiluvchi mol-mulkni fuqaroga xayr-ehson qilganida bu mol-mulkdan maʼlum bir maqsadda foydalanishni shart qilib qoʻyishi lozim. hadya bilan bogʻliq huquqiy meʼyorlar oʻzbekiston respublikasining fuqarolik kodeksida belgilangan (502— 511-moddalar). sovg‘aning katta kichigi bo‘lmaydi, degan gap bor. ammo rasman, qonun nuqtai nazaridan qaraganda, shunday sovg‘alar ham mavjudki, ularni shunchaki samimiyat bilan tutqizib, tashakur bilan qabul qilish orqaligina ish bitmaydi. bunday sovg‘alarni taqdim etishda notarial idoralar ishtirok etib, maxsus shartnoma tuzish kerak bo‘ladi. bu hadya shartnomasidir. o‘zbekiston respublikasi fuqarolik kodeksining 502 moddasida belgilanishicha, hadya shartnomasi deb, ashyoni tekinga mulk qilib berish, mulk huquqini berish yoki bu majburiyatlarni olishga aytiladi. hadya shartnomasida shaxs va beriladigan narsa aniq ko‘rsatilishi kerak. hadya qiluvchining vafotidan keyin topshirishni nazarda tutuvchi shartnoma haqiqiy hisoblanmaydi. chunki bu hadya emas, vasiyatnoma me'yoriga to‘g‘ri keladi. hadya shartnomasida ko‘zda tutilgan mulk taraflar …

4 / 49

dan amal bilan sheriklikka qilingan kelishuvdir. yoki unda mol egasi ishlovchiga tijorat uchun mol beradi. topilgan foyda oʼrtalarida kelishuvlariga muvofiq tarzda taqsimlanadi. zarar esa mol egasiga boʼladi. ishlovchiga esa qilgan mehnati va harakatidan koʼrgan zarar yetarlidir. muzorabaning rukni ikkita: iyjob va qabul. bular ikki tomoninng roziligiga dalolat qiladigan lafzlar va maʼnolar bilan boʼladi. masalan, iyjobda: bu molni аlloh rizqlantirgan foydani oʼrtamizda teng (yoki 60% ga 40% qilib) boʼlib olishlik sharti bilan muzorabaga ol, desa qabul qilgan tomon: oldim, qabul qildim, rozi boʼldim kabi soʼzlarni ishlatsa boʼladi. muzoraba - ikki yoki undan ortiq taraflar o‘rtasida biznes yoki savdo yuritishdagi sherikchilikni o‘zida aks ettiradi, bu yerda bir tomon (rabb al-mol) mablag‘larni beradi, boshqa tomon (muzorib) esa investorning kapitalini boshqarish uchun o‘z bilim va tajribasi bilan ishtirok etadi. investor biznesni yuritish jarayoniga jalb etilmaydi va kelishilgan muddat yakunida tadbirkor investorga asosiy kiritilgan miqdor va uning foydadagi ulushini qaytarishi lozim. bir shaxs molini boshqaga …

5 / 49

eklangan, unda ikki yoki undan ortiq shaxslar o‘z kapitalini qo‘shma tijoriy korxonaga investitsiya qiladilar. ba'zan u «shirkat ul-amal»ni ham o‘z ichiga oladi, unda sherikchilik xizmat ko‘rsatish sohasida amalga oshiriladi. tomonlarning foydadagi ulushi shartnoma tuzish paytida kelishilgan bo‘lishi kerak, aks holda shartnoma shar'iy jihatdan kuchga ega bo‘lmaydi; har bir sherik uchun foyda ulushi, olingan haqiqiy foydaga mos ravishda taqsimlanadi, uning biznesga tikkan sarmoyasiga mutanosib ravishda emas (ya'ni foyda ko‘rilsa unga foydadan avvaldan kelishilgan miqdorda ulush ajratiladi, agar foyda ko‘rilmasa ulush ajratilmaydi). shuningdek, har qanday sherikka qat'iy miqdordagi to‘lovlar qilinishiga kelishish yoki uning biznesga kiritgan sarmoyasi asosida foyda miqdorini oldindan belgilash mumkin emas. barcha musulmon ulamolari zararlarni taqsimoti masalasida yakdillar, ya'ni ko‘rilgan zararlar har bir sherik/hamkorning kiritgan sarmoyasiga mos ravishda taqsimlanadi. masalan, korxona (yoki biznes loyiha) doirasida moliyaviy zarar ko‘rilsa, 40% sarmoya kiritgan biznes hamkorning zarari ham shuncha, ya'ni 40% bo‘ladi, 60% kiritganniki ham mos ravishda 60% bo‘ladi. bundan kam ham emas, …

Want to read more?

Download all 49 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islomda moliyaviy vositalar"

слайд 1 islomda moliyaviy vositalar moliyaviy vositalarning mazmuni va tasnifi. foyda va zararlarni taqsimlash bilan bog’liq shartnomalar. qarzga asoslangan moliyalashtirish vositalari. sug’urtalash sotish (bay'): mulkka yoki mulk predmetiga egalik huquqini o‘tkazishni ko‘rish uchun; ijara: mulkdan foydalanish huquqini o‘tkazishni ko‘rish uchun; hadya (hiba): mulk predmetini bepul (haq olmay) berish; ssuda (ariyah): mulkdan foydalanish huquqini bepul (haq olmay) berish. qur'oni karimda barcha narsa, shu jumladan pul ham allohning mulki ekanligi ta'kidlanadi. alloh taolo odamlarning qo‘lidagi boyliklarni o‘zining mulki sifatida ta'riflaydi. bundan kelib chiqadiki, alloh xohlasa bu boyliklarni ko‘paytiradi, xohlasa yo‘q qiladi. ҳар қандай нарсага эгалик қилиш доимо шартли бўлади: аллоҳ бутун...

This file contains 49 pages in PPT format (6.0 MB). To download "islomda moliyaviy vositalar", click the Telegram button on the left.

Tags: islomda moliyaviy vositalar PPT 49 pages Free download Telegram