islom moliyasi

DOCX 19 pages 495.3 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 495.3 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mavzu.islom qimmatli qog’ozlar bozori reja: kirish 1. islom moliyasi mohiyati. 2. sukuk va u orqali kapital jalb qilish. 3. mamlakatimizda islom moliya bozorini rivojlantirish borasida qiliinayotgai ishlar kirish “islom moliyasi” va “islom iqtisodiyoti” tushunchalari o‘tgan asrning 50-yillarida muomilaga kirib kela boshladi. birinchi marta bu atama hind iqtisodchisi abul a'lo mavdudiy tomonidan foydalanildi. bu borada dastlabki ilmiy ishlar, ilmiy izlanishlar hindiston, pokiston va misrda olib borildi. 1975 -yilda “islom taraqqiyot banki” va “dubay islom banki” birinchi islom banklari sifatida tashkil etildi. bugungi kunda o‘zbekistonda islom moliyasi bo‘yicha bir qator adabiyotlar o‘zbek tiliga tarjima qilindi va chop etildi. “islomiy moliya asoslari” va “islomiy moliyalar va bank tizimi” adabiyotlari shu jumladan. “islomiy moliya asoslari” kitobining muallifi e.baydaulet bo‘lib, kitob tarjimasi botirxo‘ja jo‘rayevga tegishlidir. kitobda islomiy moliyalashtirish asoslari, islom moliyaviy vositalar va mexanizmi haqida ma’lumotlar berilgan bo‘lib, kitobning beshinchi bobida “islom taraqqiyot banki”ning o‘zbekistondagi vakili husan hasanov muallifligida o‘zbekiston respublikasida islomiy moliyalashtirishning dastlabki va …

2 / 19

ida islomiy moliyalashtirishning nazariya va amaliyoti, zamonaviy islom moliya evolyutsiyasi, islomiy moliya va taraqqiyot, islom moliyaviy instrumentlar va ularning turlari tushunchalari yoritilgan bo’lib, bir qancha davlatlar kesimida islomiy moliyalashtirishning afzallik va muammoli tomonlari tahlil qilingan . mushoraka (sherikchilik) asosida moliyalashtirish. islom banki boshqaruvi oʼzining bir mijoziga (savdo korxonasiga) garov taqdim etish sharti bilan, kompaniyaning aylanma mablagʼlarga boʼlgan talabini qondirish uchun moliyaviy mablagʼ ajratilishini maʼqulladi. moliyalashtirish shartlariga koʼra, bank va mijoz kamayib boruvchi mushoraka (“mushoraka mutanaqisa”) shartnomasi imzolaydilar. bunda korxonaning ulushi uning sof aktivlari (yaʼni, “aktivlar-(ayruv) majburiyatlar”) qiymatiga teng boʼladi, bank esa mushorakaning umumiy qiymatidagi ulushiga mos boʼlgan mablagʼ taqdim etadi. koʼrilgan foyda sheriklar oʼrtasida kelishilgan nisbatga koʼra taqsimlanadi va bankning mushorakadagi ulushi moliyalashtirish davomida sekin asta mijoz tomonidan sotib olinadi (yaʼni bankning ulushi kamayib boradi). bankning garov talabini qondirish uchun mijoz bankka boshqa korxonaning kafolatini taklif qiladi. аmmo ushbu korxonaning 51% egalik ulushi mijozga tegishli boʼlganligi sababli bunday kafolatni qabul …

3 / 19

ar biror tarafning foydasiga uchinchi bir taraf tomonidan kafolatlanishiga ruxsat etiladi, ammo bunday kafolat xolisona berilgan boʼlishi, yaʼni moliyaviy yoki nomoliyaviy evazlarsiz boʼlishi va shular bilan birga mushoraka kelishuvidan butunlay mustaqil boʼlishi kerak. yuqorida koʼrsatilgan holatda, kafolat berayotgan uchinchi taraf 51%ga mushoraka shartnomasi ishtirokchisi boʼlgan mijozga tegishli boʼlganligi uchun, shariat nuqtai nazaridan bunday kafolat joiz emas. buning sababi shuki, kafolat taqdim qilinayotgan (bu holatda mijoz) va kafolat berayotgan (uchinchi taraf) tomonlar oʼrtasida yirik egalik munosabatlari boʼlmasligi kerak. zamonaviy shariat ulamolari kafolat taqdim qilinayotgan tarafning kafolat berayotgan uchinchi tomonda koʼpi bilan 50% egaligi boʼlsa kafolat qabul qilinishi mumkin deb hisoblaydilar. yuqoridagi qoida – kiritilgan sarmoyani yoʼqotilishini kafolatlash yuzasidan. аmmo, agar kafolat mushoraka kelishuvi shartlarining qasddan buzilishi, suiisteʼmol yoki loqaydlik qilinishi sababidan yuzaga keladigan zararlarni qoplash maqsadida boʼlsa, u holda mijozning oʼzidan yoki uning toʼliq yoki qisman egaligida boʼlgan tashkilotdan kafolat olishga ruxsat beriladi. bu kabi kafolat olishga ruxsat etilishining sababi shuki, …

4 / 19

balki biznesda ishtirok etish, mushorakada esa shuningdek biznesdagi mol-mulk (aktivlar)da ham kiritgan samoyasiga yarasha ulushga ega boʼlish degani; 2. sarmoyador oʼzi kiritgan sarmoyaga mos ravishda biznes faoliyat doirasida koʼrilgan zaralarga ham sherik boʼlishi kerak; 3. sheriklar oʼzaro kelishgan holda foyda nisbatini kelishib olishlari mumkin va bu nisbat ularning kiritgan sarmoyasi nisbatidan farq qilishi ham mumkin. аmmo biznesda faol ishtirok etmayotgan sherikning foydadagi ulushi uning biznesga kiritgan sarmoyasi ulushidan koʼp boʼlmasligi kerak; 4. koʼrilgan zarar sheriklar oʼrtasida ular kiritgan sarmoyaga mutanosib ravishda taqsimlanadi. islom moliyasi sohasida shariat standartlari ishlab chiqish, muvofiqlashtirish va tartibga solish bilan shugʼullanuvchi yetakchi xalqaro tashkilotning 12 sonli standarti, 3.1. bandiga muvofiq mushoraka inan (yoki sharikat al-inan) – ikki hamkor oʼrtasidagi sherikchilik boʼlib, bunda har bir sherik muayyan mablagʼni maʼlum bir ish/loyihaga tikadi va ana shu oʼrtada shakllangan sarmoyani kelishilgan usulda tasarruf qiladi. faoliyat davomida/natijasida olingan foyda kelishilgan nisbatda, zarar esa har bir tomonning kiritgan ulushiga mos ravishda …

5 / 19

liyasida juda koʼp qoʼllaniladi, chunki bunda tomonlarning umumiy sarmoyadagi ulushi katta kichikligining ahamiyati yoʼq (baribir tomonlarning har biri oʼz ulushi doirasidan oʼtib sherigi ulushini tasarruf qilishi imkoniyati cheklangan). islomdagi har qanday shartnoma/bitimda boʼlgani kabi “mushoraka inan” ham hamkorlar oʼrtasida ixtiyoriy taklif va qabul va tegishli shartnoma imzolash orqali kuchga kiradi. bunday sherikchilikda muhim eʼtibor qaratilishi kerak boʼlgan yana bir muhim masala, bu oʼrtadagi sarmoya/mulkning hamkorlar tarafidan shakllantirilishidir. bunda bir taraf mablagʼ yoki mulk kiritib ikkinchi taraf bu masalani keyinroqqa surishi toʼgʼri boʼlmaydi, shuning uchun ikkinchi taraf ham mablagʼ / mulk kiritish imkoniyati paydo boʼlguncha sherikchilik faoliyati boshlanmay turishi lozim boʼladi. tomonlarning ulushi pul mablagʼlari koʼrinishida ham, muayyan mulk koʼrinishida ham boʼlishi mumkin (bir guruh huquqshunoslar pul koʼrinishida boʼlgani durust deyishadi). аgar qaysidir tomon oʼz ulushini mulk koʼrinishida kiritsa, u holda sherikchilik shartnomasi kuchga kiradigan kun ushbu mulkning bozor narxi chiqarilishi/aniqlanishi va qayd qilinishi kerak boʼladi. buning sabablari quyidagicha: 1. agar …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom moliyasi"

mavzu.islom qimmatli qog’ozlar bozori reja: kirish 1. islom moliyasi mohiyati. 2. sukuk va u orqali kapital jalb qilish. 3. mamlakatimizda islom moliya bozorini rivojlantirish borasida qiliinayotgai ishlar kirish “islom moliyasi” va “islom iqtisodiyoti” tushunchalari o‘tgan asrning 50-yillarida muomilaga kirib kela boshladi. birinchi marta bu atama hind iqtisodchisi abul a'lo mavdudiy tomonidan foydalanildi. bu borada dastlabki ilmiy ishlar, ilmiy izlanishlar hindiston, pokiston va misrda olib borildi. 1975 -yilda “islom taraqqiyot banki” va “dubay islom banki” birinchi islom banklari sifatida tashkil etildi. bugungi kunda o‘zbekistonda islom moliyasi bo‘yicha bir qator adabiyotlar o‘zbek tiliga tarjima qilindi va chop etildi. “islomiy moliya asoslari” va “islomiy moliyalar va bank tizimi”...

This file contains 19 pages in DOCX format (495.3 KB). To download "islom moliyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: islom moliyasi DOCX 19 pages Free download Telegram