adabiyotshunoslik va tanqidiy tafakkur taraqiyotida ilmiy-ijodiy tajribalarning o`rni va ahamiyati

DOC 2.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

$1662584376.doc αζαρ adabiyotshunoslik va tanqidiy tafakkur taraqiyotida ilmiy-ijodiy tajribalarning o`rni va ahamiyati (taskirachilik va she`riy shakldagi adabiy-tanqidiy tafakkur taraqiyoti tarixi) alisher navoiyning adabiyotshunoslik va tanqidiy qarashlari haqida reja: 1.badiiy-estetik va tanqidiy tafakkur taraqqiyotining uy\unligi masalalari. 2.qadimdagi taskirashunoslik va adabiyotshunoslik bobidagi ilmiy-ijodiy tajribalar haqida. 3.she`riy shakldagi adabiiy-tanqidiy tafakkur taraqiyoti haqida 4.o`zbek adabiy tanqidchiligining shakllanishi va tanqidiy tafakkur taraqiyoti haqidagi ilmiy-nazariy qarashlar xususida. 5. sharq va g`arb qadimgi adabiyotshunosligi tarixidan 6.alisher navoiyning «mezonul-avzon»i qadimgi ilk adabiyot nazariyasiga oid qimmatli asar 7.a.navoiyning «majolisun-nafois» asaridagi adabiyotshunoslik va adabiy tanqidiy qarashlarining tahlili 8.a.navoiyning «muhokamatul-lu\atayn» yirik adabiyotshunoslik asari va unda milliy adabiyot yaratish \oyalarining ifodalanishi 9.xulosa ilmiy- ijodiy tajribalardan ma`lumki, yozuvchining adabiy-tanqidchi ijodiga ta`siri va ularning o`zaro hamkorligi doimo ijobiy baholanib kelingan. masalan, taniqli munaqqid matyoqub qo`shjonov va ozod sharafiddinov a.qahhor satirasi haqidagi salmoqli ilmiy-tadqiqotlarida adibning ijodiy tajribalari, yoshlar bilan suhbati va adabiy-tanqidiy qarashlariga suyanib ish ko`radi. bu esa m.qo`shjonov, o.sharafiddinov tanqidchilik mahoratining yanada oshuvi va …$

$tchisi va tanqidchilik faoliyati biri ikkinchisini taqoza etib, ular qayerdan boshlanib, qaysi nuqtalarda kesishib to`xtaydi, bilib bo`lmaydi. yana shu narsani ham alohida qayd etish kerakki, o`zbek professional tanqidchiligi boshida fitrat, cho`lpon, a.qodiriy, oybek, h.olimjon kabi yozuvchi-tanqidchilar turganligi ham mazkur masalani yanada oydinlashtiradi. albatta, ko`p hollarda yozuvchi-tanqidchi professional tanqidchi kabi muayyan asarni yoki ijodkor olamini ilmiy-adabiy qonuniyatlar nuqtai-nazaridan tahlil qilmasligi mumkin, bu tahliliy jarayon undan talab ham qilinmaydi. lekin bu yozuvchi-tanqidchining estetik va adabiy-tanqidiy faoliyatini o`rganish kerakmas, degani emas. chunki yozuvchi adabiy-tanqidiy faoliyatidan bahs ochish kitobxonni san`atkor ijodiy laboratoriyasiga yanada chuqurroq olib kiradi, badiiy ijod sirlarini, estetik adabiy-tanqidiy qarashlar uy\unligini aniqlash imkoniyatini beradi. ilmiy-tanqidiy va estetik tafakkur rivojiga munosib hissa qo`shadi. xullas, jahon adabiy-tanqidchiligi tarixida muhim o`rin tutgan yozuvchi-tanqidchi mahorati masalasini o`zbek adiblari ilmiy-estetik tafakkuri misolida o`rganib chiqish muhim ilmiy-nazariy ahamiyat kasb etadi. ma`lumki, adabiy tanqidning ilmiyligi bilan san`at turlari, estetika va etikaning uy\unligi ham tabiiydir. bu uy\unlik va uzviy aloqadorlik …$

$n oldin eng avvalo mavzu qilib olinayotgan tarixiy davrlarni va ilmiy-ijodiy tajribalarni chuqur o`rganib chiqqanlar. umuman, yozuvchining adabiy tanqidchilik faoliyati estetika va adabiyotshunoslik fanining boyishiga munosib xizmat qilibgina qolmasdan ijodkor yozayotgan badiiy asarning puxta, badiiy jihatdan pishiq, tarixiy hujjatlar va faktlarning aniq bo`luviga munosib xizmat qiladi. shuning uchun ham yozuvchi-tanqidchi mahoratining shakllanishida ilmiy-ijodiy tajribalar, estetik va adabiy-tanqidiy qarashlar muhim ahamiyat kasb etadi.xullas, adabiy tanqid adabiyotshunoslikning tarkibiy qismi bo`lib ilmiy tafakkur va badiiy ijod rivojiga ham muhim hissa qo`shib kelmoqda. shuning uchun ham badiiy adabiyot paydo bo`la boshlagandan boshlab adabiy-tanqidiy fikrlar, estetik va adabiyotshunoslik masalalari ham maydonga kelgan desak, aslo xato qilmagan bo`lamiz. tarixiy-adabiy manbalar “adabiyotshunoslik”, “adabiy tanqid”, “adabiy tanqidchilik” va “tanqidchi” atamalari ostida tushuniladigan mazmun jahon adabiyoti miqyosida uzoq tarixga ega ekanini isbotlaydi. haqiqatan ham insonlar qadimdan xalq o\zaki ijodi va badiiy asarlarga o\zaki hamda yozma munosabatlar bildirib, ularga baho bera boshlaganlar. agar o`zbek adabiyoti tarixiga nazar tashlansa to xx …$

$kkur rivojiga qo`shgan hissasi ayniqsa katta mahorat maktabi vazifasini o`tadi. shuning uchun ham alisher navoiy qoldirgan adabiy-tanqidiy meros haqida a.sa`diy, a.hayitmetov, b.valixo`jayev kabi olimlar ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirdilar. shuni ham alohida qayd etish kerakki, sharqda a.navoiygacha ham, a.navoiydan keyin ham, adabiyotshunoslik va adabiy tanqidning o`ziga xos bir ko`rinishi bo`lgan tazkirashunoslik bobida ham ko`p ilmiy-ijodiy tajribalar to`plandi. 1x-x asrlarda arab adabiyotshunoslari abu abdulloh ibn sallom al-jumahiy “tabaqot ash-shuaro”, abdulla ibn muslim dinovariyning “ash-she`r va shuaro”, mansur as-saolibiyning “yatimat ad-dahr”, yoki x111 asrdan boshlab turkiy tildagi tazkiralarni boshlab bergan muhammad avfiy buxoriy va uning “lubob ul-albob” (“bilimlar ma\zi”), davlatshoh samarqandiyning “tazkirat ush-shuaro”, hasan nisoriyning “muzakkiri abob”, sodiqbek sodiqiyning “majma` ul-havos”, sulton muhammad mutribiyning “tazkirat ush-shuaro”, muhammadbade` malehoning “muzakkir ul-as`hob”, x1x asrning birinchi choragida yaratilgan “majmua shoiron”, rahmatulla vozehning “tuhfat ul-ahbob” va boshqa ko`p allomalarning taskiralarida ijodkorning estetik olami, adabiyotshunoslik va adabiy tanqidga oid ko`p muammoli masalalalar o`z ifodasini topib, ularning sharqda qadimdan …$

$id ko`rinishiga ega bo`lmasa ham, ularda qorishiq tarzda bo`lsada adabiy-tanqidiy qarashlar, adabiyotshunoslik va badiiy adabiyotning tarixiy yo`li turli darajada va saviyada umumlashtirilib munosabat bildirilishi muhim ahamiyatga ega bo`ldi. ayniqsa, she`riy-badiiy so`zning qudratini, ijtimoiy falsafiy teranligini sharhlab berish borasida mazkur ilmiy-ijodiy tajribalarning o`rni va ahamiyati katta bo`ldi. masalan, buyuk alloma abu nasr muhammad al-farobiy o`zining “shoirlar san`ati qonunlari haqida risola”sida ilk bor adabiyot nazariyasi, she`r va shoirlik mahorati haqida teran ilmiy fikrlar bildiradi. farobiy o`zidan oldin o`tgan yunon va arab adabiyotshunoslarining an`analarini davom ettirib, badiiy ijod va janrlar nazariyasi masalasiga qo`l urib, ularni o`zining nazariy fikr-mulohazalari bilan boyitadi. shu bilan birga shaklning o`zaro bo\liqligi, o`quvchi oldidagi ijodkor mas`uliyati va badiiy mahorat kabi dolzarb masalalarni ko`tarib chiqib, ularni yanada ilmiy-nazariy qarashlar bilan boyitdi. farobiyga xos bo`lgan adabiyotshunoslik va adabiy tanqidchilikning teran va tahliliy yo`nalishi bobur ijodida ham davom ettirildi. zahiriddin muhammad bobur buyuk shoh bo`lish bilan birga iste`dodli shoir, adabiyotshunos olim va …$

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "adabiyotshunoslik va tanqidiy tafakkur taraqiyotida ilmiy-ijodiy tajribalarning o`rni va ahamiyati"

1662584376.doc αζαρ adabiyotshunoslik va tanqidiy tafakkur taraqiyotida ilmiy-ijodiy tajribalarning o`rni va ahamiyati (taskirachilik va she`riy shakldagi adabiy-tanqidiy tafakkur taraqiyoti tarixi) alisher navoiyning adabiyotshunoslik va tanqidiy qarashlari haqida reja: 1.badiiy-estetik va tanqidiy tafakkur taraqqiyotining uy\unligi masalalari. 2.qadimdagi taskirashunoslik va adabiyotshunoslik bobidagi ilmiy-ijodiy tajribalar haqida. 3.she`riy shakldagi adabiiy-tanqidiy tafakkur taraqiyoti haqida 4.o`zbek adabiy tanqidchiligining shakllanishi va tanqidiy tafakkur taraqiyoti haqidagi ilmiy-nazariy qarashlar xususida. 5. sharq va g`arb qadimgi adabiyotshunosligi tarixidan 6.alisher navoiyning «mezonul-avzon»i qadimgi ilk adabiyot nazariyasiga oid qimmatli asar 7.a.navoiyning «majolisun-nafo...

DOC format, 2.0 MB. To download "adabiyotshunoslik va tanqidiy tafakkur taraqiyotida ilmiy-ijodiy tajribalarning o`rni va ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiyotshunoslik va tanqidiy t… DOC Free download Telegram