динамика асослари

DOC 240,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403793983_47403.doc 0 f = r 0 = j r const = j r f r 3 2 3 2 2 1 2 1 a a f f , a a f f r r r r r r r r = = n n 3 3 2 2 1 1 a f ... a f a f a f r r r r r r r r = = = = a f r a r f r a r m 1 m f a r r = a m f r r = u , u 1 1 r r r r r r - j = j + j = j t u г г t u г г 1 1 r r r r r r - = + = j r 1 k 1 j r 1 k u r a a a a r r …

алян физиги г.галилей томонидан айтилган бўлиб, у ерга тортилиши, ҳавонинг ишқаланиши ва қаршилиги каби турли таъсирлардан озод бўлган жисм идеал ҳолларда ўзгармас тезлик билан абадий ҳаракат қилиши керак, деган тўғри хулосага келди. француз физиги ва математиги рене декарт бу хулосани ривожлантириб, эркин жисм ўзининг тўғри чизиқли ҳаракатини давом эттиришга интилади, деб ўқтиради. ньютон ўзидан олдин ўтган олимларнинг хулосаларига ҳамда ўзининг кузатишлари ва тажрибалари натижасига асосланиб, инерция қонуни динамиканинг i қонуни сифатида қабул қилди ва уни қуйидагича таърифлади: “агар бирор жисмга бошқа жисмлар ёки ташқи куч таъсир этмаса, у ўзининг нисбий тинч ёки тўғри чизиқли текис ҳаракат ҳолатини сақлайди”. ньютоннинг i қонунини математик нуқтаи назардан қуйидагича ёзиш мумкин: бўлса, ёки бўлади. жисмлар ўзининг тинч ёки тўғри чизиқли текис ҳаракат ҳолатини сақлаш қобилиятига инерция (лотинча “қотиб қолишлик”,”ҳаракатсизлик” демакдир) дейилади. шунинг учун ньютоннинг i қонуни инерция қонуни деб ҳам юритилади. ньютоннинг i қонунуни ҳар қандай саноқ системасида ҳам бажарилавермайди. ньютоннинг i қонуни бажариладиган …

дан кўринадики, жисмга таъсир қилаётган кучнинг мос равишда жисмнинг олган тезланишига бўлган нисбати ўзгармас катталикдир. нисбат жисмнинг инертлик ўлчови бўлиб, у масса (m) деб аталади. демак, жисмнинг массаси деб, унинг инертлик ўлчовидан иборат бўлган физик катталикка айтилади. ньютон жисмга қўйилган куч билан унинг олган тезланиши ва массаси орасидаги боғланишни аниқлаш учун горизонтал текис сиртдаги аравачанинг куч таъсиридаги ҳаракатини текшириб, қуйидаги хулосага келди: 1) ~ 2) ~ бу хулосаларга асосланган ньютон ii қонунни қуйидагича таърифланади: “куч таъсирида жисмнинг олган тезланиши кучга тўғри пропорционал бўлиб, массасига тескари пропорционалдир”, яъни: ёки бу ифода ҳам ньютоннинг ii қонуни ифодаси бўлиб, у қуйидагича таърифланади: “жисмга таъсир қилувчи куч жисм массасининг унинг олган тезланишига купайтмасига тенг”. классик механикада тезликларни қўшишнинг математик ифодаси қуйидагича: бу ушбу қонуннинг таърифи: “моддий нуқтанинг (k) абсолют инерциал саноқ системасидаги ( ) тезлиги ( ) нисбий саноқ системасидаги ( ) тезлиги билан ( ) система ( ) тезлигининг геометрик йиғиндисига тенг”. шунингдек: …

ьси-импульсларнинг фарқига (айирмасига) тенг бўлган физик катталикдир. ньютоннинг iii қонунига асосланиб, импульслар сақланиш қонунининг математик ифодасини келтириб чиқариш мумкин: embed equation.3 импульснинг сақланиш қонуни қуйидагича таърифланади: “ёпиқ системада тўлиқ импульс ўзгармасдир”, яъни: кучнинг бирор (о) нуқтага нисбатан моменти, яъни куч моменти қуйидагига тенг: - ноль нуқтадан кучнинг қўйилиш нуқтасига ўтказилган радиус-вектор. куч моментининг сақланиш қонуни: , яъни, ёпиқ системада куч моментларининг геометрик йиғиндиси ўзгармасдир. заррача импульсининг бирор о нуқтага нисбатан импульс моменти: . импульс моментининг сақланиш қонуни: , яъни, ёпиқ системада заррачалар импульс моментларининг йигиндиси ўзгармасдир.639582*1 қўзғалмас z ўқ атрофида айланаётган жисм динамикасининг тенгламаси қуйидагича бўлади: бунда: - инерция моменти, ez - бурчак тезланиш, - ташқи кучларнинг ўққа нисбатан моментларининг йиғиндиси. агар ( ) инерция моменти: i=mr2 бўлса, бунда (i) z айланиш ўқидан r масофадаги m массали нуқтанинг инерция моментидир. жисмнинг ихтиёрий ўққа нисбатан инерция моменти штейнер теоремасига асосан аниқланади, яъни: бунда - жисмнинг берилган ўққа нисбатан параллел бўлиб, массалар …

дир. хунингдек, , , каби формулалар билан ҳам ҳисоблах мумкин. гармоник тебранма ҳаракат қуйидаги тенглама билан ифодаланади: гармоник тебранма ҳаракат энергияси қуйидагича ҳисобланади: бунда: - энергиянинг сақланих қонунининг математик ифодасидир. демак, энергия сақланих қонуни қуйидагича таърифланади: “ёпиқ системада гармоник тебранма ҳаракатда тўлиқ энергия потенциал ва кинетик энергиялар йиғиндисига тенг бўлиб, уларнинг йиғиндиси ўзгармайди, улар фақат бир турдан иккинчи турга айланиб туради”. тебранихлар икки хил бўлади : эркин ва мажбурий тебранихлар. мувозанат вазиятдан чиқарилган ва тахқи кучлар таъсирида бўлмаган тебранихлар эркин тебранихлар дейилади (ёки хусусий тебранихлар дейилади). бундай тебранихлар сўнувчи тебранихлардир. даврий равихда ўзгарувчи доимий тахқи куч таъсирида содир бўладиган тебранихлар мажбурий тебранихлар дейилади. бундай тебранихлар сўнмайдиган тебранихлардир. тебранаётган системага таъсир қилувчи даврий ўзгарувчи мажбурий кучнинг частотаси системанинг хусусий тебраних частотасига тенглахганда мажбурий тебраних амплитудасининг кескин ўсихига резонанс (8-расм) дейилади. механик тўлқин деб, механик тебранихларнинг эластик муҳитда тарқалих жараёнига айтилади. тўлқинлар тебранихи ва тарқалих йўналихининг ўзаро муносабатига қараб икки турга бўлинади: …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "динамика асослари"

1403793983_47403.doc 0 f = r 0 = j r const = j r f r 3 2 3 2 2 1 2 1 a a f f , a a f f r r r r r r r r = = n n 3 3 2 2 1 1 a f ... a f a f a f r r r r r r r r = = = = a f r a r f r a r m 1 m f a r r = a m f r r = u , u 1 1 r r r r r r - j = j + j = j t u г г t u г …

Формат DOC, 240,5 КБ. Чтобы скачать "динамика асослари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: динамика асослари DOC Бесплатная загрузка Telegram