bakteriyalarda fermentativ jarayonlar. tashqi muhitni biologic va texnologik chiqindilar bilan ifloslanishi

PDF 12 pages 1.1 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mavzu: bakteriyalarda fermentativ jarayonlar. tashqi muhitni biologic va texnologik chiqindilar bilan ifloslanishi bajardi: 213-b guruh talabasi vahobova nozima xix asrda lui paster tadqiqodlar asosida mikroorganizmlar ajratadigan fermentlar xalq xo’jaligining turli sohalarida ishlatish mumkinligini isbotladi. u sutning bijg’ishini tekshirib, mikrobiologik jarayonlarni sanoatdagi bijg’itish texnologiyasida qo’llashni tavsiya qildi. ■ 1861 -yilda l.paster glukozadan etil spirti va karbonat angidrid hosil bo'lishini kuzatgan. bu jarayon fermentatsiya deb atalib, unga tirik organizmlarning kislorodsiz muhitda glukozadan oziqa va energiya olish qobiliyatining ifodasi degan ta’rif fan tarixida buyuk ahamiyatga ega bo'ldi. keyinchalik bu jarayonni amalga oshiradigan fermentlarni o'rganishga muvaffaq bo'lindi. 1897-yili byuxner hujayrasiz achitqi shirasini (zimazani), a.n.lebedov esa achitqi zamburug'laridan shirani ajratib olishga erishdilar. ■ spirtli bijg‘ish u yoki bu m ahsulotni qayta ishlash natijasida uning spirtga aylanadigan biotexnologik jarayondir. bijg'ish hujayrada sodir bo'ladigan modda almashinuvining energetikasi bilan chambarchas bog‘liqdir. ■ spirtli bijg‘ish biokimyoviy reaksiyalaming birin-ketin keladigan jarayoni bo'lib, bunda achitqi zamburug‘i hujayraiari organik birikmalaming energiyasini to …

2 / 12

zadan fru k to za-l,6-difosfat hosil boiadi, keyin u 2 molekula triozani hosil qiladi; ikkinchi bosqichda 2 molekula triozadan 2 molekula piruvat hosil boiadi. ■ spirtli bijg'ish jarayonini achitqi zamburug‘lari vujudga keltiradi. bunda shakarlar anaerob sharoitda etil spirt va karbonat angidridga aylanadi ham da energiya ajraladi: c6h 120 6 -> 2c2h 5oh + 2 c 0 2 + 2 3 5 1 0 4 kj ■ spirtli bijg‘ish jarayonida ishtirok etadigan achitqilar fakultativ anaeroblardir. achitqilar ostki va ustkilarga ajraladi. ostki achitqilar 4— 10°c da yaxshi bijg‘itsa, ustki achitqilar 18—30°c da yaxshi rivojlanadi. spirtli bijg'ish jarayonida ajraladigan energiya miqdori nafas olishdagiga nisbatan 24—25 marta kam bo‘ladi: ■ c6h l20 6 -> 2ch 3c h 2oh + 2 c 0 3 + 116 kj ■ c6h 120 6 -> 6 c 0 2 + 6h 20 + 2810 kj ■ achitqilar uchun aerob sharoit zarur bo‘lsa, spirt, pivo, vino olishda anaerob sharoit …

3 / 12

alrnashinuvi jarayoni bilan deyarli bog‘liq emasligidan dalolat beradi. ■ geterofermentativ bijg‘ish jarayonida nafaqat sut kislotasi, balki pirouzum kislotasiga biogenetik aloqador bo‘lgan boshqa, bir-birlariga yaqin birikmalar: sirka kislotasi, etanol va h.k. hosil bo‘ladi. geterofermentativ bijg‘ish jarayonini olib boruvchi bakteriyalar glukozani parchalashning dastlabki bosqichini pentozofosforli yo‘l orqali amalga oshiradi. ularda fruktozabisfosfataldolaza va triazofosfatizomeraza fermentlari yo‘q. reaksiyaning ketish yomlarini aniqlovchi moddalardan biri pentozafosfat yo‘lining mahsuloti bo‘lgan ribuloza-5-fosfatdir. bu birikma epimeraza fermenti ta ’sirida ksiluloza-5-fosfatga aylanadi, hosil boigan bu modda esa pentozafosfat ketolaza fermenti ta’sirida 3-fosfoglitserin aldegid va asetilfosfatga parchalanadi moy kislotali bijg‘ish ■ moy kislotali bijg‘ish jarayoni tabiatda keng tarqalgan. bu biologik jarayon ekanligini 1861 -yilda lui paster isbotlab bergan. jarayonni moy kislotali bijg'ituvchi bakteriyalar olib boradi. tipik anaeroblar spora hosil qiladigan, vegetativ hujayralari duksimon, nog‘ora (baraban) tayoqchasiga o‘xshash, 1—5 nl uzunlikda bo‘ladi. bular tabiatda keng tarqalgan bo‘lib, sut, pishloq, konservalaming sifatini buzadi, sabzavotlami chiritadi va xalq xo‘jaligiga katta zarar yetkazadi. lekin ba’zi …

4 / 12

oshadi. kislorodli m uhitda (ba’zi bir holatlardan tashqari) bu bakteriyalar o ‘smaydilar. kislorodning zaharli ta’siri bu bakteriyalarda sitoxromlar va katalazaning yo‘qligi hamda flavinli fermentning ko‘pligi bilan tushintiriladi. m a’lumki, flavinli fermentlar substratdan vodorodni kislorodga tashib o ‘tkazadilar va perekis hosil qiladilar. ular esa zaharli miqdorda to ‘planadilar. ■ clostridium butyricum, c.pasterianum, c.pectinovarum bakteriyalari bijg‘ish jarayonida butirat, asetat va karbonat angidrid gazi hosil qiladi; ■ clostridium acetobutylicum, clostridium butyricum asosan butirat, asetat, aseton, butanol, vodorod va karbonat angidrid; ■ clostridium kluyveri — kapronat, butirat va vodorod; ■ clostridium tetanomorphum butirat, asetat, ammiak, karbonat angidrid va vodorod; atrof- muhitning biologic va texnologik ifloslanishi ■ eng zararli ta'sir kimyoviy ifloslanishdir. ular sanoat korxonalari, qozonxonalar va boshqa tashkilotlar tomonidan atmosferaga juda katta miqdorda tarqaladi. bundan tashqari, havodagi karbonat angidrid konsentratsiyasi oshdi, bu sayyoradagi haroratning oshishiga olib kelishi mumkin. buni insoniyatning global muammosi bilan bog'lash mumkin ■ neftni qayta ishlash sanoati dunyo okeaniga katta zarar …

5 / 12

i mikroorganizmlar tuproqqa, so'ngra er osti suvlariga kirib boradi. ■ atrof muhitning radioaktiv ifloslanishi eng xavfli hisoblanadi. bunday falokatning oqibatlari tuzatib bo'lmaydigan bo'lib qolishi mumkin. natijada atmosfera uchun tabiiy bo'lgan radioaktiv fon ortadi. bu ko'mir qazib olish natijasida (konlarning portlashi paytida) yadroviy portlashlar, xavfli ob'ektlardagi baxtsiz hodisalar paytida yuz beradi. va yana bir kishi bu hodisalarning tashabbuskori bo'ladi ■ radiatsion fonning ko'payishi ba'zi texnik va ilmiy ishlanmalar (rentgen nurlari, tibbiy diagnostika va boshqalar) dan foydalanish natijasida yuzaga keldi.shuningdek, sababni yangi konlarni o'zlashtirish va ba'zi foydali qazilmalarni qazib olish deb atash mumkin. radioaktiv moddalarni ishlatadigan reaktsiyalar umumiy fonda buzilishga olib keladi. yadro qurolidan foydalanish va ishlab chiqarish butun dunyo hamjamiyatining muammosiga aylandi e’tiboringiz uchun rahmat!!!

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bakteriyalarda fermentativ jarayonlar. tashqi muhitni biologic va texnologik chiqindilar bilan ifloslanishi"

mavzu: bakteriyalarda fermentativ jarayonlar. tashqi muhitni biologic va texnologik chiqindilar bilan ifloslanishi bajardi: 213-b guruh talabasi vahobova nozima xix asrda lui paster tadqiqodlar asosida mikroorganizmlar ajratadigan fermentlar xalq xo’jaligining turli sohalarida ishlatish mumkinligini isbotladi. u sutning bijg’ishini tekshirib, mikrobiologik jarayonlarni sanoatdagi bijg’itish texnologiyasida qo’llashni tavsiya qildi. ■ 1861 -yilda l.paster glukozadan etil spirti va karbonat angidrid hosil bo'lishini kuzatgan. bu jarayon fermentatsiya deb atalib, unga tirik organizmlarning kislorodsiz muhitda glukozadan oziqa va energiya olish qobiliyatining ifodasi degan ta’rif fan tarixida buyuk ahamiyatga ega bo'ldi. keyinchalik bu jarayonni amalga oshiradigan fermentlarni o'rganishga muva...

This file contains 12 pages in PDF format (1.1 MB). To download "bakteriyalarda fermentativ jarayonlar. tashqi muhitni biologic va texnologik chiqindilar bilan ifloslanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: bakteriyalarda fermentativ jara… PDF 12 pages Free download Telegram