kolloid eritmalar nima?

PPTX 15 pages 148.4 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 148.4 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: bemorlarning ruhiy holati. og’ir va o’layotgan bemorlar bilan muloqotning o’ziga xosligi. bajardi: shodiyev.a tekshirdi: mavzu: kolloid sistemalarning molekulyar-kinetik va spetsifik xossalari. bajardi: shodiyev abdurahmon tekshirdi: tojiboyeva iroda reja: kolloid eritmalar nima ? kolloid sistemaning molekulyar-kinetik xossasi. optik xossalari haqida tushuncha. kolloid eritmalar, z o l l a r -zarrachalarining oʻlchami 1 nm dan 100 nm gacha boʻlgan yuqori dispers sistemalar. kolloid eritmalar gazsimon (tutun, bulut, tuman), suyuq (emulsiyalar) va qattiq (aralashmalar, qattiq kolloid eritmalar, rangli shishalar) holatda boʻladi. kolloid eritmalar mono- va polidispers holatlarda boʻladi. monodispers holatdagi kolloid eritmalar faqat sintetik yoʻl bilan olinishi mumkin. polidispers kolloid eritmalar 2 usulda olinadi: yirikroq zarrachalarni maydalash (dispergatsiya usuli) va molekula yoki ionlardan yirikroq zarrachalar hosil qilish, yaʼni agregatlash (kondensatsiya usuli). dispergatsiya usulida kolloid eritmalar hosil qilish uchun qattiq jism stabilizator bilan birga kukun qilib maydalanadi yoki elektr yohud ultratovush yordamida suyuqlik ichida kukunga aylantiriladi. kolloid eritmalarni kislota, asos va toʻzlardan tozalashda …

2 / 15

dispersion muhit zarrachalari orasidagi bogʻlanishga qarab, kolloid eritmalar liofob va liofil zollarga boʻlinadi. liofob zollarga dispers platina, kumush, oltingugurt zollari misol boʻla oladi. liofil zollarda esa bu bogʻlanish kuchli boʻladi, ularga oqsil, jelatina, pepsin va yuqori molekulyar moddalarning eritmalari kiradi. kolloid eritmalar sanoat, qishloq xoʻjaligi va tibbiyotda muhim rol oʻynaydi. barcha tirik organizmlar toʻqimalari va hujayralarining asosini tashkil etuvchi oqsil, nuklein kislotalar, kraxmal, glikogen kabi moddalar kolloid eritmalar holida uchraydi. tuproqning unumdorligi uning kolloid eritmalar xrlidagi qismining fizik-kimyoviy xossalariga, sement, chinni, keramika, sir va boʻyoqlar sifati ularning disperelik darajasi hamda kolloid eritmalarning xossalariga bogʻliq. kolloid eritmalar charm, qogʻoz, gazlama, sunʼiy ipak, oziq-ovqat va boshqa sanoat tarmoqlarida ham keng qoʻllaniladi. kolloid eritmalarning molekulyar kinetik xossalari kolloid sistemalarning molekulyar kinetik xossalaridan eng muҳimlari qatoriga kolloid zarrachalarning diffuziyalanishi, broun xarakati, kolloid eritmalarning osmotik bosimi va sedimentastiya xossalari kiradi. broun xarakati. 1827 yilda ingliz botanigi broun suvga solingan o’simlik bargini mikroskop orqali tekshirib unda …

3 / 15

diffuziya koeffistenti d va siljish vaqti ∆t o’rtasidagi bog’liqlikni aniqladi. ∆x2 = 2d*∆t (1); d = (rt)/ (na) * 1 / (6 π r η) (2) agar d (2) ni (1) qo’ysak u xolda∆x2=1/3*(rt)/(nπrη)*∆t kelib chiqadi. tenglamadagi n dan boshqa barcha kattaliklarni tajribadan topish va ulardan foydalanib n (avagadro soni) ni xisoblab chiqarish mumkin. perren tajribalar asosida avagadro soni 6,85 * 1023 ekanligini topdi. diffuziya broun xarakati tufayli modda zarrachalarining suyuqlik ichida o’z-o’zicha xarakat qilishi diffuziya deyiladi. kolloid zarrachalarning xajm va og’irligi jixatidan molekulalardan katta bo’lganligi sababli, kolloid zarrachalarning issiqlik xarakati, diffuziya tezligi molekulalarga nisbatan kam bo’ladi. fik qonuniga ko’ra eritmaning bir-biridan dx oraliqda turgan ikki joyi o’rtasidagi konstentrastiyalar ayirmasi dc bo’lsa, eritmaning katta konstentrastiyali joydan kichik konstentrastiyali joyga s yuza orqali dt sekundda o’tadigan modda miqdori dm ni quyidagi tenglama bilan topish mumkin. dc/dx : dm = - ds ( dc/dx) dt. “-“ belgisi cheksiz kichik diffuziya yo’lida konstentrastiyaning …

4 / 15

moddaning molekulyar og’irligini xisoblab topish mumkin: m=4/3 πr3ρn kolloidlarning optik xossalari. optik xossalariga: yorug’likning kolloid eritmalarda tarqalishi, kolloid eritmalarning rangi, yorug’likning kolloidlarga yutilishi, ultramikroskop, elektromikroskopik va rentgenografik xossalari kiradi. rangi: yorug’lik nuri qismlarining yutilish xossasi bilan difrakstiya ya’ni yorug’lik zarrachani o’rab o’tishi xodisasining birga qo’shilishi natijasida kolloid eritmada biror rang ҳosil bo’ladi. zollarning o’tayotgan yorug’likdagi rangi disperslik darajasiga, zarrachalarning ximiyaviy tabiatiga va shakliga bog’liq ҳolda o’zgaradi. masalan: kumush zoli dispers darajasiga ko’ra rangi. kolloid sistemalarning faqat o`ziga hos bo`lgan hossalari: 1. optik hossasi - nurni sindirishi (faradey-tindal konusi) linzalar. yorug`lik manbayi. zol. kolloid sistemada yorug’lik yoyilishi: jism zarrachalarining o’lchamlari tushayotgan yorug’likning to’lqin uzunligidan ancha kichik bo’lsa yorug’likni yoyilishi kuzatiladi. shuning uchun kolloid sistemalar yorug’lik nuri bilan yoritilganda dispers faza zarrachalari tushayotgan yorug’lik nurlarini yoyib yuboradi. dispers sistemadan intensiv yorug’lik nuri o’tkazib sistemaga yorug’lik nuri yo’nalishiga nisbatan biror burchak bilan qaraganimizda sistema ichida yorug’ konusni ko’ramiz. bu xodisani faradey – tindal …

5 / 15

rug’likning yoyilishi ҳodisasi kuzatiladi. lekin kolloid eritma zarrachalarining o’lchamlari yorug’likning to’lqin uzunligidan kichik bo’lgani uchun difrakstiya, ya’ni yorug’lik zarrachani “o’rab o’tib”, o’z yo’nalishini o’zgartirish xodisasi vujudga keladi. reley qonunlariga muvofiq kolloid zarrachadan yoyilayotgan nurning intensivligi: i = k io  νv2 / λ4  (n12 – n22 / n12 – 2n22)2 j0- yorituvchi nurning intensivligi. υ – sistemaning xajm birligidagi zarrachalar soni. v – xar qaysi zarrachaning xajmi. n1–kolloid zarracha xosil qilgan moddaning yorug’likni sindirish koeffistienti. k – proporstionallik koeffistienti. bu formula zarrachaning o’lchamlari 40 – 70 nm dan katta bo’lmagan sistemalar uchungina qo’llaniladi. dispers faza va dispers muҳit moddalarining yorug’likni sindirish koeffistientlari o’rtasidagi farq qancha katta bo’lsa faradey – tindal effekti shuncha ravshan ko’rinadi. to’lqin uzunliklari kichik bo’lgan binafsha va xavorang nurlar kolloid sistemalarda yaxshi yoyiladi,lekin to’lqin uzunligi katta bo’lgan qizil nur yaxshi yoyilmaydi. faradey – tindal effekti zolning konstentrastiyasi ҳaqida fikr yuritishga imkon beradi. kolloid eritmani konstentrastiyasini aniqlovchi …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kolloid eritmalar nima?"

mavzu: bemorlarning ruhiy holati. og’ir va o’layotgan bemorlar bilan muloqotning o’ziga xosligi. bajardi: shodiyev.a tekshirdi: mavzu: kolloid sistemalarning molekulyar-kinetik va spetsifik xossalari. bajardi: shodiyev abdurahmon tekshirdi: tojiboyeva iroda reja: kolloid eritmalar nima ? kolloid sistemaning molekulyar-kinetik xossasi. optik xossalari haqida tushuncha. kolloid eritmalar, z o l l a r -zarrachalarining oʻlchami 1 nm dan 100 nm gacha boʻlgan yuqori dispers sistemalar. kolloid eritmalar gazsimon (tutun, bulut, tuman), suyuq (emulsiyalar) va qattiq (aralashmalar, qattiq kolloid eritmalar, rangli shishalar) holatda boʻladi. kolloid eritmalar mono- va polidispers holatlarda boʻladi. monodispers holatdagi kolloid eritmalar faqat sintetik yoʻl bilan olinishi mumkin. polidispers koll...

This file contains 15 pages in PPTX format (148.4 KB). To download "kolloid eritmalar nima?", click the Telegram button on the left.

Tags: kolloid eritmalar nima? PPTX 15 pages Free download Telegram