gerontopsixologiya

PPTX 24 pages 374,3 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 374,3 KB

Fayl turi PPTX

Pages 24

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

mavzu:gerontopsixologiya mavzu:gerontopsixologiya reja: gerontopsixologiya haqida umumiy tushuncha. biologik keksayish. keksayish davridagi shaxs psixologiyasi. tayanch so’zlar gerontopsixologiya ,keksalik, psixologik o‘zgarishlar, aqliy pasayish, xotira pasayishi, ijtimoiy izolyatsiya, emotsional holatlar, sog‘liqning psixologiyasi, adaptatsiya ,keksalikdagi stress gerontopsixologiya psixologiya fanining tarkibiy qismi ekanini ilmiy jihatdan s.xoll asoslagan bo‘lsa-da, lekin bu yo‘nalishning o‘ziga xos xususiyatlari to‘g‘risida mark tulliy sitseron ("katta katon yoki keksayish haqida" asarida), i.i.mechnikov ("optimizm etyudlari" kitobida), o‘rta osiyo allomalari donolik, donishmandlik haqidagi durdonalarida falsafiy fikr va muyaohazalarni bildirganlar. amerikalik psixolog s.xoll (1846— 1924) "keksayish" monografiyasida amaliy va metodologak ahamiyatga molik qator g‘oyalarni ilgari surgan. o‘sha asar keng ilm ahli ichiga tez yoyilishiga qaramay, uning izdoshlari birdaniga ko‘paymadi. psixogerontologiya fanida gerontologiya, involyusiya, geriatriya, gerogigiena, geteroxronlik kabi ilmiy tushunchalar mavjud. gerontologiya — grekcha so‘z bo‘lib, keksayishning, keksalikning kelib chiqishi demakdir. geriatriya so‘zi keksaygan inson shaxsini davolashni bildiradi. involyusiya tushunchasi evolyusiyaning teskarisi bo‘lib, o‘sishdan orqaga qaytishni ifodalaydi. gerogigiena — keksaygan odamning salomatligini saqlash va mustahkamlash sohasidir. …

2 / 24

killagan keksalik (hasta keksalik va o‘lim) — maksimum 110 yosh. shu bilan birga (keksayishning qonuniyatlari ham kashf qilingan, ular qatoriga quyidagilarni kiritish mumkin: 1) geteroxronlik (har xil vaqglilik) qonuni; 2) o‘ziga xoslik qonuni; 3) xilma-xillik qonuni. tadqiqotchi p.p.lazerev 1928 yilda umr o‘tishi bilan ko‘ruv apparati markaziy etnologiyasining xiralashuvini aytgan edi. keyinchalik, 1967 yilda amerikalik psixolog gregori bu fikrni tajribadan o‘tkazdi va inson keksayishi bilan retseptor appa- ratining optik funksiyasi zaiflashadi, ko‘ruv sezgasi va idrokini xiralashtiradi, dedi. ko‘zningranshi sezishi yoshi ulgayishi bilan o‘zgarib boradi, hatgo, rangni ajratish qobiliyati sezilarli darajada pasayadi. shuni alohida ta’kidlash kerakki, rang ajratish, spektr nurlarining yoyilishi ibn sino tomonidan tushuntirib berilgan, fan olamida esa bu kashfiyot gel’mgolsga qiyos beriladi. ko‘rishning pasayishi geteroxron xususiyat kasb etib, spektrning qisqa va to‘kis qismida (ko‘k va qizil rangda) aniqroq aks etadi. keksayish davrida odamlar psixologiyasini o‘rganish testlar yordamida amalga oshirilishi sinaluvchilarda irodaviy kuch-quvvat sarflash, aqliy zo‘riqish, asabiy tanglik holatlarini kamaytirish uchun …

3 / 24

stimullarini idrok qilish 20—50 yoshli odamlarda bir tekis, aniq va to‘g‘ri amalga oshishi mumkin. mabodo vaqg cheklangan bo‘lsa, idrok qilinayotgan jism qisqa vaqg namoyish qilinsa, qo‘zg‘atuvchining kuchi o‘zgarib tursa, yoshlar bilan kattalar o‘rtasida keskin farq vujudga keladi. oddiy turmushda bu hol jismlarga uzoq muddat termulish imkoniyati va sun’iy yorug‘liqdan foydalanish ko‘ruv idroki pasayishining oldini oladi va muvaqqat uzilishni barham toptiradi. eshtish. eshitish qobiliyatining eng yuqori darajasi 14—15 yoshlarga to‘g‘ri keladi, undan keyingi kamolot davrlarida biroz pasayish yuz beradi. ko‘pgina olimlarning fikricha, inson yoshining ulg‘ayishi bilan eshitishning zaiflashuvi mo‘‘tadil holat hisoblanib, organizmning biologik qarishi bilan uzviy bog‘liq ravishda kechadi. ishlab chiqarishdaga kuchli shovqin odamning eshitish qobiliyatini yomonlashtiradi. eshitish uquvini yuqotish erkaklarda ayollarga qaraganda kup uchraydi. ta’m bilish sezgisida ham yosh ulg‘ayishi va keksalik tufayli ayrim o‘zgarishlar vujudga keladi. masalan, nordon, shirin va achchiq- ni sezish 50 yoshgacha keskin o‘zgar- masa-da, lekin undan keyinsh o‘sish davrida maza surg‘ichlari miq- dorining kamayishi evaziga …

4 / 24

salik alomatlari bosayotgan odamlar. ularninghis-tuyg‘ulari yashash tarziga muvofiq namoyon bo‘ladi. ularning his-tuyg‘ulari vujudga kelishi jihatdan ikki xildir: 1) barqaror kayfiyat, hotirjamlik tuyg‘usiga ega bo‘lgan, o‘z qadr-qimmatini saqlayotgan, nufuz talab erkak va ayollar; b) kayfiyati barqaror, osoyishta xulq-atvorli, oila muhitining sardoriga aylangan, tabiat va jamiyat go‘zalliklaridan bahramand bo‘layotgan, ijtimoiy faoliyatdan qariyb uzoqlashgan, qarilik gashtini surayotgan kishilar. keksayish davrida biologik organning zaiflashuvi psixik jarayonlarning ham o‘zgarishiga olib keladi. ruhiy keksayish alomatlari ayollarda ertaroq paydo bo‘ladi. erkak va ayollar o‘rta- sidagi farqlar borgan sari yaqqol ko‘zga tashlana boshlaydi. bu farqlar bilish jarayonlari (sezgi, idrok, xotira, tafakkur), axloqqacha (farosatlilik, hushyorlik, hozirjavoblik, topqirlik) va aql-zakovat (aql, bilim, ijtimoiy tajriba, mahorat, ijodiy faoliyat, barqaror malaka) kabi ruhiy holatlarda o‘z aksini topadi. ayollarning zaifa deb nomlanishi ham bejiz emas, chunki jismoniy zaifliqdan tashqari boshqa ruhiy kechinmalarda ham beqarorlik sezilib turadi (ko‘z yoshi quvonchdan bo‘lsa — irodaning zaifligini ko‘rsatadi, g‘am-g‘ussa, o‘kinish, tug‘yon sababli bo‘lsa his-tuyg‘uni boshqarish imkoniyati yo‘qligini …

5 / 24

a’noli xotirada miqdorning ahamiyati saqlanadi; obrazli xotira zaiflashadi; 70—89 yoshlarda xotiraning barqarorlik negizida ma’noning ichki aloqdsi yotadi; uzoq muddatli xotira kuchsizlanadi; 90 yoshda nutqning ichki bog‘lanishi buziladi; xotiraning obrazli, hissiy turlari nutqning tuzilishiga bo‘ysunmay qoladi. xulosa gerontopsixologiya nafaqat psixologiya sohasining bir tarmog'i, balki jamiyatdagi qariyalar uchun muhim qo'llab quvvatlash tizimini taqdim etadi. bu sohaning rivojlanishi, qariyalarning psixologik holatiga yanada samarali yondashishni ta'minlashga yordam beradi. gerontopsixologiya jamiyatda qariyalarga nisbatan chuqur hurmat va qayg'u ko'rsatishning muhim vositasi bo'lib, uning rivojlanishi kelajakda yanada kengroq imkoniyatlar yaratadi gerontopsixologiyaga oid testlar. 1)tadqiqotchi p.p lazerev nechanchi yilda umr ótishi bilan kóruv apparatu marlaziy etnologiyasining xiralashuvini aytgan edi. a)1932 b)1928 ✅ c)1945 2.i.v davidovskiy qaysi asarida takidlanganidek inson 50-60 yoshga tólganda yoki undan oshganda yetuklikni kechikkan davri kirib keladi. a)yetuklik davri b)keksalikka xos xususiyatla c) keksayish nima ✅ 3.amerikalik psixolog kim (1846-1924 ) "keksayish monografiyasida amaliy va metodologik ahamiyatga moyil qator ĝoyalarni ilgari surgan. a)s.xoll ✅ b) …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "gerontopsixologiya"

mavzu:gerontopsixologiya mavzu:gerontopsixologiya reja: gerontopsixologiya haqida umumiy tushuncha. biologik keksayish. keksayish davridagi shaxs psixologiyasi. tayanch so’zlar gerontopsixologiya ,keksalik, psixologik o‘zgarishlar, aqliy pasayish, xotira pasayishi, ijtimoiy izolyatsiya, emotsional holatlar, sog‘liqning psixologiyasi, adaptatsiya ,keksalikdagi stress gerontopsixologiya psixologiya fanining tarkibiy qismi ekanini ilmiy jihatdan s.xoll asoslagan bo‘lsa-da, lekin bu yo‘nalishning o‘ziga xos xususiyatlari to‘g‘risida mark tulliy sitseron ("katta katon yoki keksayish haqida" asarida), i.i.mechnikov ("optimizm etyudlari" kitobida), o‘rta osiyo allomalari donolik, donishmandlik haqidagi durdonalarida falsafiy fikr va muyaohazalarni bildirganlar. amerikalik psixolog s.xoll (1846— 1...

This file contains 24 pages in PPTX format (374,3 KB). To download "gerontopsixologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: gerontopsixologiya PPTX 24 pages Free download Telegram