yetuklik va keksalik davri: gerontopsixologiya

PPTX 24 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

презентация powerpoint yetuklik va keksalik davri: gerontopsixologiya gerontopsixologiya haqida umumiy tushuncha. biologik keksayish. keksayish davridagi shaxs psixologiyasi. keksalik davridagi shaxsning psixologik xususiyatlari. uzoq umr ko‘ruvchilarning psixologik xususiyatlari gerontopsixologiya gerontopsixologiya (yun. geron —qari, keksa va psixologiya) —gerontologiya va yosh psixologiyasi sohasi. inson organizmining qarish jarayonini anglatadigan tibbiy va biologik fanlarning bir bo`limi hisoblanadi. fanning rivojlanish tarixi umumiy psixologiya vositalari hamda usullaridan foydalanib, keksalar ruhiyati va feʼlining oʻziga xos xususiyatlarini oʻrganadi. garchi olimlar kishilarda keksayish tufayli paydo boʻladigan ruhiy xususiyat va oʻzgarishlarga avvaldan qiziqib kelsalarda, gerontopsixologiya alohida fan sohasi sifatida xx asrning ii yarmidagina shakllana boshladi. gerontopsixologiya haqida umumiy tushuncha gerontopsixologiya psixologiya fanining tarkibiy qismi ekanini ilmiy jihatdan s.xoll asoslagan, lekin bu yo‘nalishning o‘ziga xos xususiyatlari to‘g‘risida mark tulliy sitseron ("katta katon yoki keksayish haqida" asarida), i.i.mechnikov ("optimizm etyudlari" kitobida), o‘rta osiyo allomalari donolik, donishmandlik haqidagi durdonalarida falsafiy fikr va muyaohazalarni bildirganlar. amerikalik psixolog s.xoll (1846— 1924) "keksayish" monografiyasida amaliy va metodologak …

2 / 24

abatlarda boshqa yoshdagi kishilardan ajralib turadi. ularni shartli ravishda ikki guruhga bo`lish mumkin: 1) mutlaqo istefoga chiqqan, ijtimoiy faol bo`lmagan erkak va ayollar; 2) nafaqaga chiqqan erkak va ayollar, lekin ijtimoiy hayotning turli sohalarida faoliyat ko`rsatayotgan keksalar. keksalik davri 75-90 davrlarni o`z ichiga oladi. keksalar jismoniy va aqliy faollikka moyil hamda passiv turmush tarziga ko`nikkan qariyalar guruhiga ajratish mumkin. biologik qarish, psixik jarayonlar, holatlar, xususiyatlar va xatti-harakatlarda keskin o`zgarishlarni vujudga keltiradi. sezgi organlari zaiflashadi, asab tizimi kuchsizlanadi. ma`lumotlarni qabul qilish, ularni qayta ishlash, mohiyatini anglash hamda ongni biror bir obyektda uzoq muddat ushlab turish qiyinlashadi. psixogerontologiya fanida gerontologiya, involyusiya, geriatriya, gerogigiena, geteroxronlik kabi ilmiy tushunchalar mavjud. gerontologiya — grekcha so‘z bo‘lib, keksayishning, keksalikning kelib chiqishi demakdir. geriatriya so‘zi keksaygan inson shaxsini davolashni bildiradi. involyusiya tushunchasi evolyusiyaning teskarisi bo‘lib, o‘sishdan orqaga qaytishni ifodalaydi. gerogigiena — keksaygan odamning salomatligini saqlash va mustahkamlash sohasidir. gerogigiena keksa odamlarda asab, ruhiy kasalliklarning oldini olish uchun …

3 / 24

echikkan davriga kirib keladi. shu yoshdagi odamlarning yashash va mehnat qilish imkoniyati 75 yoshgacha uzayishi mumkin. bu hol aqliy mehnat bilan shug‘ullangan ziyoli odamlarda yaqqol ko‘zga tashlanadi. i.v.davidovskiyning fikricha, uzoq umr ko‘ruvchilar asosan faol, harakatchan odamlar bo‘lib, havodan erkin nafas olishni juda yoqgiradilar, organizm faoliyatiga daxldor kasalliklardan holi bo‘ladilar. grekov so`z metodi assotsiyatsiyasi asosida xotira jarayonining xususiyatlarini o`rgangan. uning ma`lumotlari quyidagicha: 1. 70 dan 80 gacha bo`lgan keksalarda xotira ( mexanik xotira) zaiflashadi; 2. 70 dan 80 gacha bo`lgan keksalarda mantiqiy-ma`noli xotirada miqdorning ahamiyati saqlanadi; 3. obrazli xotira zaiflashadi; 4.70-89gacha yoshlarda xotiraning barqarorlik negizida ma`noning ichki aloqadorligi yotadi; 5. uzoq muddatli xotira kuchsizlanadi; 6. 90 yoshda nutqning ichki bog`lanishi buziladi; 7. xotiraning obrazli-hissiy turlari nutqning tuzilishiga bo`ysunmay qoladi. p.p.lazerev 1928 yilda umr o‘tishi bilan ko‘ruv apparati markaziy etnologiyasining xiralashuvini aytgan edi. 1967 yilda amerikalik psixolog gregori bu fikrni tajribadan o‘tkazdi, inson keksayishi bilan retseptor apparatining optik funksiyasi zaiflashizhi, ko‘ruv sezgisi …

4 / 24

sining fazilatlarini tekshirish testlari; 4) inson iste’dodi, iqgidori, qobiliyatining darajasini aniqlash testlari. biologik keksayish nafaqa yoshiga to‘lgan kishilar m.d.aleksandrova va uning shogardlari ta’kiddaganidek, 60 yoshdan oshgan odamlarning somatik sihatliligi ularning ishlab chiqarishda qatnashishiga qanchalik imkon berishini, insonning ruhiy salomatligi ishlashda qay darajada yordamlashishini, sog‘lom keksa odamning psixo- fiziologik funksiyalari, psixik jarayonlari, shaxsiy xususiyatlari va kasb-korlik uchun zarur talablarga mos kelish-kelmasligini aniqlashdan iboratdir. shularning so‘nggi qismini tadqiq qilish bevosita psixologlarning zimmasida bo‘lib, yosh ulg‘ayib borishiga qarab fiziologik funksiyalarning o‘zgarishi psixometriya ma’lumotlariga tayanib muayyan usulda o‘rganilishi lozim. bu usulda bir qancha elat, jamoa hududning xuddi shu yoshdagi aholisi bilan solishtiriladi. tadqiqotning bu usuli ayrim ruhiy jarayonlarning yosh dinamikasini aniqlashga xizmat qiladi. 12 makroskopiya ma’lumotlariga ko‘ra: a) keksalik davrida miyaning og‘irliga 20-30 foiz engallashadi: b) bir davrning o‘zida miya bilan kalla suyagining hajmi o‘rtasida disproporsiya kuchayadi; v) keksayish davrida miya burmalari kamayadi va ariqchalari kengayishi kuzatiladi, bular ayniqsa miya qobig‘ining peshona qismida yaqqol …

5 / 24

otlar mavjud bo‘lib, amerikalik psixolog kruk tadqiqotining ma’lumotlariga qaraganda, agar vaqg hech bir cheklanmasa, ko‘ruv stimullarini idrok qilish 20—50 yoshli odamlarda bir tekis, aniq va to‘g‘ri amalga oshishi mumkin. mabodo vaqt cheklangan bo‘lsa, idrok qilinayotgan jism qisqa vaqy namoyish qilinsa, qo‘zg‘atuvchining kuchi o‘zgarib tursa, yoshlar bilan kattalar o‘rtasida keskin farq vujudga keladi. oddiy turmushda bu hol jismlarga uzoq muddat termulish imkoniyati va sun’iy yorug‘liqdan foydalanish ko‘ruv idroki pasayishining oldini oladi va muvaqqat uzilishni barham toptiradi. l.e.birron va l.botvinnik quyidagicha xulosa chiqardilar: sensor axborotni qayta ishlash va stimullarni baholash uchun keksa kishilarga ko‘p vaqg kerak. ko‘rish pasayishining ikkita sababi bo‘lib, biri ko‘z gavharining torayishi, ikkinchisi ko‘z akkomodatsiyasining yomon- lashuvidir. s.pakoning fikricha, idrok qilinayotgan ob’ekt va uning stimullari qanchalik murakkablashib borsa, tajribada yosh davrining farqlari shunchalik ortib boradi. bir guruh psixologlarning uqdirishicha, idrok funksiyasidagi yosh davriga bog‘liq pasayishning asosiy sabablaridan biri miya po‘stining gnostik zonasidagi neyronlar miqdorining kama- yishidir. u.mayls va a.uelford …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yetuklik va keksalik davri: gerontopsixologiya"

презентация powerpoint yetuklik va keksalik davri: gerontopsixologiya gerontopsixologiya haqida umumiy tushuncha. biologik keksayish. keksayish davridagi shaxs psixologiyasi. keksalik davridagi shaxsning psixologik xususiyatlari. uzoq umr ko‘ruvchilarning psixologik xususiyatlari gerontopsixologiya gerontopsixologiya (yun. geron —qari, keksa va psixologiya) —gerontologiya va yosh psixologiyasi sohasi. inson organizmining qarish jarayonini anglatadigan tibbiy va biologik fanlarning bir bo`limi hisoblanadi. fanning rivojlanish tarixi umumiy psixologiya vositalari hamda usullaridan foydalanib, keksalar ruhiyati va feʼlining oʻziga xos xususiyatlarini oʻrganadi. garchi olimlar kishilarda keksayish tufayli paydo boʻladigan ruhiy xususiyat va oʻzgarishlarga avvaldan qiziqib kelsalarda, gerontops...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PPTX (1,6 МБ). Чтобы скачать "yetuklik va keksalik davri: gerontopsixologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yetuklik va keksalik davri: ger… PPTX 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram