o‘zgarmas elektr toki

DOC 201,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403778107_46955.doc dt dq j = dt dq j t q j = t q j [ ] [ ] [ ] a c kl t q j 1 1 1 = = =    a c kl t q j 1 1 1  ds dj j = ds dj j [ ] 2 1 м a j =  2 1 м a j 2 6 2 10 1 м а мм a = 2 6 2 101 м а мм a  2 4 2 10 1 м а см a = 2 4 2 101 м а см a  [ ] b 1 = e  b1 q а = e q а  q к a т q к аэ и . . . . + = q кaт q каэ и ....  e j j + - = 2 1 и …

eyiladi. fizikaning muvaffaqqiyatlariga asoslansak, elektr tokini elektrlangan materiya va uning mayda zarrachalarining harakatlaridan iborat deb tushunmoq mumkin. bu zarrachalarning harakati turli muhitda turlicha bo‘lishi mumkin. elektr o‘tkazadigan muhitda ro‘y bergan tok (o‘tkazgich toki) dielektriklardagi tok (siljish toki) dan farq qiladi. elektrolitlar va gazlarda elektrlangan zarrachalarning harakati natijasida hosil bo‘lgan tok (konveksion tok) yana boshqacha. ya’ni turli muhitda elektr harakati, elektrokinetik jarayoni – elektr toki turlicha tabiatga ega bo‘ladi. elektr zaryadlarining tartibli harakati elektr toki deyiladi. metallarda o‘tkazgich toklari elektr harakati vaqtida sodir bo‘ladi. o‘tkazgichlardagi elektr toki ulardagi erkin elektronlarning harakatidan iborat. tashqaridan elektr kuchi ta’sir etmasa, bunday elektronlarning tartibsiz (xaotik) harakati hech qanday elektr xususiyatlarini namoyon qilmaydi. ammo biror elektr maydoni ta’sir etsa, elektronlarning harakati aniq tomonga yo‘naladi. demak, o‘tkazgichlardagi erkin elektronlarning yo‘nalgan harakatini o‘tkazgich toki deb ataladi. umumiyroq qilib olsak, elektr toki qanday va qayerda sodir bo‘lmasin, u muayyan elektr miqdorining harakatidir, deyishimiz mumkin. harakat ishtirok elektr miqdorlari oz …

.amper sharafiga amper deb ataladi. (2) formuladan elektr miqdorining si sistemadagi o‘lchov birligini aniqlashda foydalanish mumkin, ya’ni: q = jt (3) [q] = [j] [t] = 1a · 1c = 1kl. amalda tokning ancha kichik birliklari – milliamper (ma) va mikroamper (mka) lardan foydalanishga to‘g‘ri keladi: 1ma = 10-3 a; 1mka = 10-6 a. zanjirda tok kuchini o‘lchash uchun ampermetr deb ataluvchi asbobdan foydalaniladi. ampermetr zanjirga faqat ketma-ket ulanadi. ba’zida zanjirdan o‘tayotgan tok shunchalik kichik bo‘ladiki, uni ampermetr bilan o‘lchab bo‘lmaydi. bunday hollarda galvonometr deb ataluvchi asbobdan foydalaniladi. kuchsiz toklar, uncha katta bo‘lmagan kuchlanish va kichik elektr miqdorini qayd qilish va o‘lchash uchun qo‘llaniladigan asbob galvonometr deyiladi. u qanday maqsadda ishlatilishiga qarab zanjirga ketma-ket yoki parallel ulanadi. kuchlanishni o‘lchash uchun ishlatiladigan asbob voltmetr deyiladi. uning vazifasi tokli o‘tkazgichning istalgan ikki nuqtasi orasidagi potensiallar farqini ulashdan iborat. voltmetrni zanjirga parallel ulash lozim. bu asboblarning sxemalardagi shartli belgilari 1-rasmda ko‘rsatilagan. ampermetr voltmetr …

jirida keraksiz darajada elektr nobudliklari ro‘y beradi. o‘tkazgichning yo‘g‘onligiga qarab unda iqtisodiy jihatdan ijozat etiladigan tok zichligi qanday bo‘lishini ko‘rsatuvchi maxsus jadval ishlab chiqilgan. elektr uzatish simlari shunday jadvallardan foydalanib chiqariladi. o‘tkazgichlarda elektr tokini vujudga keltirish uchun o‘tkazgich ichida elektr maydon hosil bo‘lishi shartdir. bu vazifani tok manbalari bajaradi. elektr tok manbalari xilma-xil bo‘lib, ularning barchasida musbat va manfiy zaryadlarni ajratish ishi bajariladi. ajratilgan zaryadlar tok manbaining qutblarida to‘planadi. tok manbaining qutblari orasida ichki elektr maydon hosil bo‘ladi. agar tok manbaining qutblari o‘tkazgich bilan ulansa, o‘tkazgichda tashqi elektr maydon hosil bo‘lib, maydon ta’sirida o‘tkazgich bo‘ylab erkin elektronlar harakatlanadi va elektr toki vujudga keladi. o‘zgarmas tokning manbalari sifatida volta elementi, plante elementi, (akkumulyator), elektromexanik va magnitodinamik (mgd) generatorlar qo‘llaniladi. hozirgi paytda, ayniqsa elektrotransportda qo‘llaniladigan o‘zgarmas tok energiyasining ko‘p qismi turli tipdagi to‘g‘rilagichlar vositasida o‘zgaruvchan toklardan hosil qilinadi. o‘zgarmas tok hosil qilish uchun o‘zgarmas tok generatorlaridan ham keng foydalaniladi. tok manbalarida zaryadlarni …

n zanjirga ta’sir etuvchi tashqi kuchlar zarur ekan. tashqi kuchlarni zanjirda harakatlanuvchi zaryadlar ustida bajargan ishi orqali harakterlash mumkin. manbaning elektr yurituvchi kuchi (eyuk) deb, bir birlik musbat zaryadni yopik zanjir bo‘ylab ko‘chirishda tashqi kuchning bajargan ishiga miqdor jihatdan teng bo‘lgan fizik kattalikka aytiladi. demak, q zaryad ustida bajarilgan tashqi kuchlarning ishi a bo‘lsa, u paytda: (7) elektr yurituvchi kuch berk eletr zanjirida tok hosil bo‘lishiga sabab bo‘ladi. elektr yurituvchi kuch manbalari elektr zanjiri bo‘ylab tok hosil etganda manba tashqarisida va manbaning ichida potensiallar farqi vujudga keladi. tokning manbadan tashqi yo‘lidagi qismini tashqi zanjir, manba ichidagisini ichki zanjir deb ataladi. tashqi zanjirda elektr miqdori birligining bajargan ishi kuchlanish deb ataladi. elektrostatik va tashqi kuchlarning birlik musbat zaryadni ko‘chirishda bajargan ishlarining yig‘indisiga teng bo‘lgan kattalik kuchlanish deyiladi, ya’ni (8) yoki (9) om qonuniga binoan, bir jinsli metall o‘tkazgichdan tok kuchi o‘tkazgichdagi kuchlanish tushuvchiga proporsional bo‘ladi, ya’ni: (10) bu yerda -o‘tkazgichning o‘tkazuvchanligi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zgarmas elektr toki"

1403778107_46955.doc dt dq j = dt dq j t q j = t q j [ ] [ ] [ ] a c kl t q j 1 1 1 = = =    a c kl t q j 1 1 1  ds dj j = ds dj j [ ] 2 1 м a j =  2 1 м a j 2 6 2 10 1 м а мм a = 2 6 2 101 м а мм a  2 4 2 10 1 м а см a = 2 4 2 101 м а см a  [ ] b 1 = e  b1 q а = e q а  …

Формат DOC, 201,5 КБ. Чтобы скачать "o‘zgarmas elektr toki", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zgarmas elektr toki DOC Бесплатная загрузка Telegram