xix - xx asrlarda osiyo va afrika mamlakatlari

PDF 41 sahifa 593,7 KB Bepul yuklash

41 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 593,7 KB

Fayl turi PDF

Sahifalar 41

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 41

osiyo va afrika mamlakatlari xix - xx asrlar. mavzu rejasi: 1.xix-xx asrlarda osiyo davlatlari. 2.xix-xx asrlarda afrika davlatlari. xix asrning oxiri va xx asr boshlarida yaponiya mamlakatda bozor iqtisodiyotining rivojlanishi 1867—1868yillarda bo`lib o`tgan o`zgarishlardan so`ng yaponiyada tokugava xonadoni qo`lida bo`lgan syogunlik boshqaruvi barham topdi. 1868— 1878- yillarda mamlakatda mohiyatan inqilobga teng «meydzi islohotlari» (imperator mutsixito «meydzi» nomi bilan taxtga o`tqazilgan. bu so`z «ma'rifatli boshqaruv» degan ma'noni anglatadi) deb atalgan islohotlar o`tkazildi. imperator mutsixito parlamentga o`xshash davlat kengashi tashkil etdi. ishlab chiqarish kuchlarining rivojiga to`sqinlik qiluvchi qonun va tartiblar bekor qilindi. o`sha vaqtga qadar yevropaning ilg`or davlatlariga, ularning yaponiya bilan savdo-iqtisodiy aloqalariga qarshi siyosat hukmron edi. yangi hukumat yaponiyani yevropa bilan «yaqinlashtirish» siyosatini yuritdi. mamlakatda yagona pul birligi (ien) joriy etildi. ayrim-ayrim hokimliklar chegaralaridagi bojxonalar va boshqa to`siqlar olib tashlandi. bu tadbir mamlakat miqyosida savdo-iqtisodiy aloqalarga keng yo'1 ochdi. yo`llarda dehqonlarning shaharga qochib ketishiga qarshi, ularni tutib joyiga qaytarish uchun qo`yilgan …

2 / 41

1—1878- yillarda qishloq xo`jaligi sohasida islohotlar o`tkazilib, yerni erkin oldi-sotdi qilish, istagan turdagi ekinlarni ekishga ruxsat berildi. hosildan hissa ko`rinishidagi soliq pul solig`i bilan almashtirildi. yerning mayda bo`laklarga bo`linib ketishiga qarshi qonun chiqarildi. sanoatni rivojlantirishda davlatning roli sharoit qanchalik og`ir bo`lmasin, yaponiyada bozor munosabatlari tez rivojlana boshladi. yaponiya yevropa tajribalaridan sharqda birinchi bo`lib foydalandi, yevropada uzoq vaqt davomida yuzaga keltirilgan ilg`or sanoat texnikasini yaponiya tayyor holda olar edi. davlat bozor ishlab chiqarishini keng yo`lga qo`yish uchun homiylik qilish yo`lidan bordi. birinchi galda yaponiyada to`qimachilik sanoati tez rivojlandi. 189oyilda u barcha sanoat tarmoqlarining 45 foizini tashkil etdi. 1868— 1885- yillarda davlat hisobidan 13oo sanoat korxonasi qurildi. ular dastlab badavlat sanoatchilarga ijaraga berildi. keyinroq esa sanoat korxonalari o`z narxining yarmiga, hatto 1o—15 foiziga xususiy qilib sotiladigan bo`ldi. natijada, mitsui va mitsubisi, sumitomo, yasuda, furukava, kavasaki, tanaka, asano kabi bank egalari yirik sanoat korxonalarining egalariga aylandilar. yaponiya sanoat va kapital sohalarida o`sha davrdagi …

3 / 41

ordagi tovon pulini armiya va flotni kuchaytirishga sarfladi. harbiy buyurtmalar yuzasidan qiladigan hisob-kitoblar natijasida bu mablag`lar yirik sanoat va temiryo`llarga sarflanadigan bo`ldi. yaponiya hukumati og`ir industriyani rivojlantirishga alohida e'tiborberdi. 19oo—1913- yillarda sanoat ishlab chiqarishi aqshda 85 foiz, germaniyada 54 foiz, fransiyada 51 foiz, angliyada 25 foiz o`sgan bo`lsa, yaponiyada 181 foiz o`sdi. u ishlab chiqarish bo`yicha italiyadan o`zib ketib, fransiyaga yaqinlashdi. mamlakatda sanoat, savdo-sotiq va banklar konsentratsiyalashib, monopoliyalar vujudga keldi. ijtimoiy hayot yaponiyada yangi islohotlar tezkorlik bilan ro`y berdi. sanoat rivoji o`z natijasini ko`rsata boshladi. kapitalizm taraqqiyoti dehqonlarning yerdan ajralishi bilan birgalikda bordi. 1883- yilda 33 ming dehqon yerdan ajralgan bo`lsa, 1885- yilga kelib bu raqam 1o8 mingga yetdi. natijada, ular shaharga ketib, yollanma ishchilarga aylandilar. sanoat egalari yangicha, ilg`or ishlab chiqarishni keng yo`lga qo`yib, mamlakatni yangi taraqqiyot bosqichiga olib chiqa boshladilar. sanoat korxonalarining soni yildan yilga ko`payib bordi. lekin ishchilarning ish haqi juda past edi. ish vaqti 15—18 soat …

4 / 41

o qila boshladi.hukumat «yon berishga» qaror qildi. nihoyat, 1889- yil 11fevralda prussiya konstitutsiyasi namunasi asosida tuzilgan konstitutsiya yuzaga keldi. mamlakatda ikki palatadan: yuqori (pyerlar) va quyi palata (vakillar)dan iborat parlament tuzildi. parlamentning yuqori palatasi a'zolaridan bir qismi zodagonlardan va imperator tayinlaydigan shaxslardan iborat bo`lsa, bir qismi mulkdorlardan 7 yilga saylanar edi. quyi palata 4 yilga saylangan. yaponiyaning atigi bir foiz aholisi saylov huquqiga ega bo`ldi. konstitutsiya imperatorning mavjud barcha huquqlarini nafaqat saqlab qoldi, balki unga yanada keng huquqlar berdi. masalan, u parlamentni chaqirish, ochish, tarqatib yuborish, qonunllar o`rniga oliy farmonlar chiqarish, qo`shinlarning oliy bosh qo`mondoni bo`lish, urush e'lon qilish, sulh tuzish kabi huquqlarni o`zida saqlab qoldi. konstitutsiyaga ko`ra, vazirlar kengashi faqat imperatorga hisob berardi. imperator xonadoni vakillaridan iborat davlatmandlar pyerlar palatasida asosiy ko`pchilikni tashkil qilardi. parlamentning barcha qarorlari imperator huzuridagi yashirin kengashdan o`tishi zarur edi. saylov huquqi mol-mulk senzi bilan cheklandi. saylov yoshi 25 yosh qilib belgilandi. shunga qaramay, yaponiyadek …

5 / 41

kuril orollarini rossiyadan ajratib, o`ziga qo`shib oldi. 1875- yilda yaponiya koreyaga hujum qildi va kanxva orolini bosib oldi. 1876- yili yaponlar uchun koreya «ochiq» mamlakat deb e'lon qilindi. yapon mollari bojsiz sotiladigan bo`ldi. shu yo'1 bilan koreya xitoy ta'siridan ajratib olindi. 1894-1895-yillardagi yaponiya—xitoy urushi yaponiya-xitoy munosabatlaridagi ziddiyat 1894-1895- yillarda urushga olib keldi. 1894yil iyulida yaponiya seulda saroy to`ntarishi uyushtirib, yaponparast hukumat tuzdi va poytaxt gornizonini qurolsizlantirdi. bu hodisa 1894- yil avgustida yapon-xitoy urushi boshlanishiga olib keldi. xitoy harbiy flotining transport kemalari cho`ktirildi. ayni paytda, yapon qo`shinlari urush e'lon qilmasdan koreyada turgan xitoy harbiy qismlariga hujum qildi. 1894- yilda xitoy qo`shinlari pxenyan yonida mag`lubiyatga uchradi. bu hol yaponiyaning uzoq sharqda ustunlikka ega bo`lishiga yo'1 ochdi. yaponiyaning zamonaviy qurollar bilan ta'minlangan harbiy kuchlari ham quruqlikdan, ham dengizdan hujum uyushtirib, xitoy qo`shinlarini mag`lubiyatga uchratdi. 1895yil 17- aprelda simonoseki sulhi tuzildi. xitoy koreyaning mustaqilligini tan oldi. lyaodun, tayvan, penxu (peskador) orollarini yaponiyaga berdi. shunindek, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 41 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xix - xx asrlarda osiyo va afrika mamlakatlari" haqida

osiyo va afrika mamlakatlari xix - xx asrlar. mavzu rejasi: 1.xix-xx asrlarda osiyo davlatlari. 2.xix-xx asrlarda afrika davlatlari. xix asrning oxiri va xx asr boshlarida yaponiya mamlakatda bozor iqtisodiyotining rivojlanishi 1867—1868yillarda bo`lib o`tgan o`zgarishlardan so`ng yaponiyada tokugava xonadoni qo`lida bo`lgan syogunlik boshqaruvi barham topdi. 1868— 1878- yillarda mamlakatda mohiyatan inqilobga teng «meydzi islohotlari» (imperator mutsixito «meydzi» nomi bilan taxtga o`tqazilgan. bu so`z «ma'rifatli boshqaruv» degan ma'noni anglatadi) deb atalgan islohotlar o`tkazildi. imperator mutsixito parlamentga o`xshash davlat kengashi tashkil etdi. ishlab chiqarish kuchlarining rivojiga to`sqinlik qiluvchi qonun va tartiblar bekor qilindi. o`sha vaqtga qadar yevropaning ilg`or davlat...

Bu fayl PDF formatida 41 sahifadan iborat (593,7 KB). "xix - xx asrlarda osiyo va afrika mamlakatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xix - xx asrlarda osiyo va afri… PDF 41 sahifa Bepul yuklash Telegram