muvozanatli issiqlik nurlanishi va yorug’likning kvant xususiyatlari

DOC 337.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403776790_46866.doc j 0 j ю j û j ù 3.1 - rasm . 3.2 - rasm . 3 .3 - rasm . 1 2 3.4 - rasm . е l ,т l 3.6 - rasm . 4 4 4 4 1 t рад t рад t рад a t t a e e t t e t = = = = s v e - — — · · · 3.7 - rasm . т 2 т 1 i t1 i t2 i a u a 3.8 - rasm . 3.9 - rasm . q d 1 d 2 кр сn 3.10 - rasm . 1 2 3.4-rasm. v e- — — ( ( ( 3.7-rasm. 3.9-rasm. ( d1 d2 кр сn 3.10-rasm. т2 т1 it1 it2 ia ua 3.8-rasm. е(,т ( 3.6-rasm. 3.2-rasm. 3.3-rasm. (0 (ю (ы (щ 3.1-rasm. muvozanatli issiqlik nurlanishi va yorug’likning kvant xususiyatlari muvozanatli issiqlik nurlanishi …

yasi hisobiga bo'lib, nurlanayotgan jismning sovushiga olib keladi. issiqlik nurlanishida energiya taqsimoti temperaturaga bog’liq: past temperaturada issiqlik nurlanishi asosan infraqizil nurlanishdan, yuqori temperaturalarda ko'rinadigan va ultrabinafsha nurlanishdan iborat. har qanday jism o'z nurlanishi bilan birga jismlar chiqarayotgan nur energiyasining bir qismini yutadi. bu jarayon nur yutish deyiladi. biror yuza orqali o'tayotgan f oqim deb vaqt birligi ichida shu yuzadan o'tayotgan nurlanish energiyasi tushuniladi. f=dw/dt. (3.1) nurlanish oqimi f biror plastinkaga tushayotgan bo'lsin (15.1-rasm). bu oqim qisman qaytadi (fq) qisman jismda yutiladi (fyu), qolgani jismdan o'tadi (fo'), ya'ni fq + fyu + fo'=f (3.2) fq/f= ( - jismning nur qaytarish qobiliyati; fyu/f=a - jismning nur yutish qobiliyati; fo'/f=d - jismning nur o'tkazish qobilyati; ( + а + d = 1 (3.3) nisbatan qalinroq bo'lgan jismlar uchun d=0 va ( + а = 1, tajribalarning ko'rsatishicha va a, ( va t larning funksiyasidir ((,т + а(,т = 1 umuman ((, т va …

i ifodalaydigan kattalik - t temperaturadagi jismning nur chiqarish qobiliyati yoki energetik yorqinligi (et orqali belgilanadi va vt/m2 (j/m2s) bilan o'lchanadi) degan tushuncha kiritiladi. bundan tashqari ( to'lqin uzunlikli, t teperaturadagi jism nur chiqarish qobiliyati е(т dan foydalaniladi. absolyut qora jism nur chiqarish qobiliyati е(т bilan belgilanadi. issiqlik nurlanishi boshqa turdagi nurlanishlardan bir xususiyati bilan farq qiladi. t temperaturadagi jism issiqlik o'tkazmaydigan qobiq bilan o'ralgan deb faraz qilaylik (3.3-rasm). jism chiqargan nurlanish qobiqqa tushib undan bir yoki bir necha marta qaytadi va yana jismga tushadi. jism bu nurlanishni qisman yoki to'la yutadi. qisman yutsa, qolgan qismini qaytaradi. shuning uchun jism vaqt birligi ichida qancha energiya chiqarsa, shuncha energiya yutadi va jismning temperaturasi o'zgarmaydi. bu holatni muvozanatli holat deyiladi. shu sababdan issiqlik nurlanishini muvozanatli nurlanish deb yuritiladi. qobiq ichida 2 ta (3.4-rasm) bir xil temperaturadagi jism bo'lsin. agar jismlardan biri ko'proq energiya yutayotgan bo'lsa, bu jismning temperaturasi ortib ketadi. buning evaziga …

ng differentsial qonunini olamiz е(т/а(т= е(т. (3.4) ixtiyoriy jismning nur chiqarish va nur yutish qobiliyatining nisbati bu jismning tabiatiga bog’liq bo'lmay, barcha jismlar uchun to'l-qin uzunlik va temperaturaning universal funktsiyasidir va u absolyut qora jismning nur chiqarish qobiliyati ye t ga tengdir. issiqlik nurlanish nazariyasining eng asosiy vazifasi absolyut qora jism uchun (=(((,т) ning ko'rinishini topishdir. absolyut qora jismning to'la nur chiqarish qobiliyati temperaturaning 4 darajasiga proporsionaldir (stefan-bolsman) et=(t4, (3.5) (=5,67 10-8bt/м2к4. bu formulani stefan tajriba natijalarini tahlil qilish natijasida topdi, lekin xato qilib ixtiyoriy jism uchun o'rinli deb hisobladi. bolsman bu qonunni termodinamik metod asosida topdi va absolyut qora jism uchun o'rinli ekanligini ko'rsatdi. ba'zi ishlarda bu qonunni ixtiyoriy jism uchun o'rinli ko'rinishini topishga harakatlar bo'ldi: ет=втп, lekin v ham p ham turli xil temperaturalar uchun turlicha bo'lib chiqaverdi. 3.5-rasmda absolyut qora jism nur chiqarish qobiliyatining to'lqin uzunligiga bog’liqligi (spektral taqsimot) turli t lar uchun keltirilgan. 1. unda absolyut …

ish qobiliyati uchun e(t= (3.8) ifodani topdi. bu ifoda katta to'lqin uzunliklarda tajriba bilan mos keladi. qisqa to'lqin sohasida e t cheksiz katta ("ultrabinafshaviy xalokat", p.erenfest) reley-jins qonunidan stefan-bolsman qonunini chiqarish ham to'la muvaffaqiyatsizlikka uchradi: et= . (3.9) reley-jins ifodasi klassik fizika qonunlariga qat'iy amal qilingan holda chiqarilgan. lekin tajribani tushuntira olmadi. m.plank (1900)- klassik fizika asosida kamchilik bor degan xulosaga keldi. jismlarning nurlanishi uzluksiz emas, balki alohida kvantlar (ulushlar) sifatida chiqariladi: en=n(, (n=1, 2, 3, ...) (3.10) - nurlanish kvantining energiyasi (=h(=hc/(. (3.11) ((0 da kvant energiyasi shu darajada katta bo'ladiki, jism issiqlik harakatining energiyasi bittagina kvant chiqarishga qam etmaydi va е(т tushib ketadi. issiqlik nurlanish uchun plank e(t= (3.12) formulani chiqardi. bu formula tajribada olingan natijalarni to'la tushuntiradi va undan absolyut qora jism nurlanishi uchun olingan hamma qonuniyatlar kelib chiqadi. bundan 1. stefan-bolsman qonunini olish uchun uni (():0 dan ( intervalda integrallash kerak: et (3.13) x= , (= …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "muvozanatli issiqlik nurlanishi va yorug’likning kvant xususiyatlari"

1403776790_46866.doc j 0 j ю j û j ù 3.1 - rasm . 3.2 - rasm . 3 .3 - rasm . 1 2 3.4 - rasm . е l ,т l 3.6 - rasm . 4 4 4 4 1 t рад t рад t рад a t t a e e t t e t = = = = s v e - — — · · · 3.7 - rasm . т 2 т 1 i t1 i t2 i a u a 3.8 - rasm . 3.9 - rasm . q d 1 d 2 кр сn 3.10 - rasm . 1 2 3.4-rasm. v e- — — ( ( ( 3.7-rasm. 3.9-rasm. ( d1 d2 …

DOC format, 337.5 KB. To download "muvozanatli issiqlik nurlanishi va yorug’likning kvant xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: muvozanatli issiqlik nurlanishi… DOC Free download Telegram