huquqbuzarliklarning ayrim turlari uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik

DOCX 10 pages 62.1 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.1 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

10-mavzu: huquqbuzarliklarning ayrim turlari uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik 1. huquqbuzarliklarning ayrim turlari uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlikning asosiy xususiyatlari 2. fuqarolik-huquqiy javobgarlikning asosi va shartlari huquqbuzarliklarning ayrim turlari uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlikning asosiy xususiyatlari 1. fkning 327-moddasida pul majburiyatini bajarmaganlik uchun javobgarlik huquqbuzarlik turlaridan biri sifatida belgilangan. ushbu nomada qarzdorning boshqa shaxslarning pul mablag‘laridan g‘ayriqonuniy foydalanganligi uchun javobgarligi haqida gap boradi. bunday g‘ayriqonuniy foydalanish deyilganida qarzdor tomonidan muayyan pul summasini belgilangan to‘lov muddatida kreditorga to‘lashni ushlab qolish va ularni qaytarib berishdan bosh tortish, to‘lov ushlab qolingan davrda pullardan muomalada foydalanish va bu pullardan foydalanishning turli usullari, masalan, ularni boshqa shaxsga kreditga berish va shu kabi yo‘llar orqali daromad olish tushuniladi. pul majburiyatlarini bajarish muddatini kechiktirganlik uchun javobgarlik to‘g‘risidagi avvalgi qonun hujjatiga binoan qat’iy qayd etilgan foiz to‘lanar edi. amaldagi qonun hujjatida pul qarzini uzmaganlik hollariga nisbatan ancha to‘liq ta’rif berilgan. endi to‘lanadigan foizlar miqdori kreditor yashaydigan (joylashgan) joyda pul majburiyati bajarilgan kunda mavjud bo‘lgan …

2 / 10

ixtiyoriy uzishdan bosh tortganida va qarz qaytarib berilishi sud tartibida talab qilinganida sud da’vo taqdim etilgan kundagi stavka bo‘yicha foiz undirishga yoki bu haqda qaror chiqarishga haqli. kreditor, basharti, to‘lov amalga oshirilmagan paytda foiz stavkasi oshgan va buning oqibatida u qo‘shimcha yo‘qotishlarga duch kelgan bo‘lsa, yuqoridagi kabi qaror chiqarilishi to‘g‘risida iltimos qilishi mumkin. fuqarolik qonunlarida pul majburiyatini bajarmaganlik uchun javobgarlik belgilab qo‘yilganligi boshqa shaxslarning pul mablag‘laridan g‘ayriqonuniy foydalanish imkoniyatini jiddiy qisqartiradi, to‘lovlarni o‘zaro amalga oshirmaslik muammolari hal etilishiga ko‘maklashadi, bu sohada ehtimol tutilgan nizolar hal etilishini engillashtiradi. 2. majburiyatni asl holida lozim darajada bajarmaganlik oqibatlari. asl holida bajarishga nisbatan avvalgi fuqarolik qonunchiligida majburiyatni haqiqatda (real, natura holida) bajarish printsipi sifatida qaralgan. ushbu printsip majburiyat bajarilishi o‘rniga pul tovoni to‘lashga yo‘l qo‘ymaslikdan iborat edi. shunday qoida mavjud ediki, unga muvofiq majburiyatni buzganlik uchun javobgarlikka tortish qarzdorni majburiyatni asl holida bajarish majburiyatidan ozod qilmas edi. amaldagi qonun hujjati (fkning 330-moddasi) majburiyatni asl …

3 / 10

lanadi. ko‘rinib turibdiki, bunday qoidalar dispozitiv tusga ega. binobarin, majburiyatni asl holida bajarishni buzish natijasida kreditor ko‘rgan zararni to‘liq qoplagan qarzdor bunday qonunbuzarlik uchun javobgar bo‘lmasligi kerak, zero u kreditorga etkazilgan zararni to‘liq hajmda qoplagan, bozor iqtisodiyoti sharoitlarida esa, bu kreditor uchun muhim ahamiyatga ega. tegishli majburiyat buzilganidan keyin kreditor o‘zi uchun ahamiyatini yo‘qotgan asl holida bajarilgan majburiyatni qabul qilishni rad etishga haqli. bunday rad etish qarzdorni qonunbuzarlik uchun javobgarlikdan ozod qilmaydi, biroq majburiyatni bajarish zaruratidan ozod qiladi. 3. xususiy alomatlari bilan belgilangan ashyoni topshirish majburiyatini bajarmaslik oqibatlari. xususiy alomatlari bilan belgilangan ashyolar o‘ziga xos belgilarga ega bo‘ladi. ularni boshqa ashyolar bilan almashtirib bo‘lmaydi. mana shu xususiyatni hisobga olgan holda fkda (331-modda), xususiy alomatlari bilan belgilangan ashyoni topshirish majburiyatini bajarmaganlik uchun tegishli huquqiy oqibatlar nazarda tutilgan. fkning 87-moddasiga muvofiq alohida, faqat o‘zigagina xos, uni bir xil ashyolar orasidan ajratib turadigan va shu tariqa xususiy alomatlarga ega bo‘lgan ashyo xususiy alomatlari …

4 / 10

hamisha ham bir vaqtga to‘g‘ri kelavermaydi va ashyoni topshirish bo‘yicha majburiyat buzilgan hollarda muayyan huquqiy oqibatlar kelib chiqadi. masalan, xususiy belgili ashyoni kreditorga mulk qilib berish, uning xo‘jalik yuritishiga, operativ boshqaruviga yoki foydalanilishiga topshirish majburiyati bajarilmagani taqdirda kreditor bu ashyoni olib qo‘yishni va majburiyatda nazarda tutilgan shartlar asosida o‘ziga topshirishni talab qilishga haqli. kreditorning talab qilish huquqi ashyoni foydalanishga tekin topshirish to‘g‘risidagi majburiyatiga tadbiq etilmaydi. ashyo mulk huquqi, xo‘jalik yuritish yoki operativ boshqarish huquqiga ega bo‘lgan boshqa (uchinchi) shaxsga topshirib bo‘lingan bo‘lishi mumkin. bunday holda oldingi kreditorning talab qilish huquqi bekor bo‘ladi, zero, bunday talabni qarzdor talab qilinayotgan ashyoga ega bo‘lmaganligi munosabati bilan qondirib bo‘lmaydi. agar ashyo hali topshirilmagan bo‘lsa, vaziyat qaysi kreditorning foydasiga oldinroq vujudga kelgan bo‘lsa, o‘sha kreditor ustunlikka ega bo‘ladi, basharti, buni aniqlash mumkin bo‘lmasa, oldin da’vo qo‘zg‘atgan kreditor ustunlikka ega bo‘ladi. kreditorning ashyoni olib qo‘yish to‘g‘risidagi talabi bayon etilgan da’vo sudga taqdim etiladi. da’vo qondirilgani taqdirda …

5 / 10

di. fkning 389-moddasi 2-qismiga muvofiq oldi-sotdi shartnomasi uni qat’iy belgilangan muddatda bajarish sharti ko‘rsatilgani taqdirda tuzilgan deb e’tirof etiladi. sotuvchi bunday shartnomani unda belgilangan muddatdan yoki bu muddat tugaganidan keyin sotib oluvchining roziligisiz bajarishga haqli emas. majburiyat bajarilish muddatining aniq kuni yoki vaqtining davri ko‘rsatiladi. agar majburiyatda uning bajarish muddati nazarda tutilmagan bo‘lsa va ushbu muddatni aniqlash imkonini beruvchi shart ifoda etilmagan bo‘lsa, u majburiyat yuzaga kelganidan keyin oqilona muddatda bajarilishi kerak (fkning 242-moddasi). majburiyat darhol bajarilishi lozim bo‘lsa-ku, ammo qarzdor majburiyatni belgilangan muddatda yoki kreditorning talabiga binoan bajarmasa, qarzdor muddatni kechiktirib yuborgan hisoblanadi. masalan, bank omonati shartnomada belgilangan muddat o‘tganidan keyin (muddatli omonat) birinchi talab bo‘yicha (talab qilguncha saqlanadigan) yoki omonatni qaytarish shartlarida tuziladi. omonatni belgilangan muddatda bermaslik qarzdorning (ushbu misolda bankning) majburiyatni bajarishni kechiktirib yuborishi hisoblanadi. majburiyatni bajarishni kechiktirib yuborgan qarzdor kechiktirib yuborish oqibatida ko‘rilgan zarar uchun va bajarishning imkoni bo‘lmay kechiktirib yuborilgan vaqtda favqulodda kelib chiqqan oqibatlar …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "huquqbuzarliklarning ayrim turlari uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik"

10-mavzu: huquqbuzarliklarning ayrim turlari uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik 1. huquqbuzarliklarning ayrim turlari uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlikning asosiy xususiyatlari 2. fuqarolik-huquqiy javobgarlikning asosi va shartlari huquqbuzarliklarning ayrim turlari uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlikning asosiy xususiyatlari 1. fkning 327-moddasida pul majburiyatini bajarmaganlik uchun javobgarlik huquqbuzarlik turlaridan biri sifatida belgilangan. ushbu nomada qarzdorning boshqa shaxslarning pul mablag‘laridan g‘ayriqonuniy foydalanganligi uchun javobgarligi haqida gap boradi. bunday g‘ayriqonuniy foydalanish deyilganida qarzdor tomonidan muayyan pul summasini belgilangan to‘lov muddatida kreditorga to‘lashni ushlab qolish va ularni qaytarib berishdan bosh tortish, to‘lov ushlab qoli...

This file contains 10 pages in DOCX format (62.1 KB). To download "huquqbuzarliklarning ayrim turlari uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik", click the Telegram button on the left.

Tags: huquqbuzarliklarning ayrim turl… DOCX 10 pages Free download Telegram