fuqarolik-huquqiy munosabat

DOC 73.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1352685356_36517.doc reja: 1.fuqarolik-huquqiy munosabat tushunchasi 2. fuqarolik-huquqiy munosabatlarning turlari (tasnifi) 3. fuqarolik huquqlari va burchlarining kelib chiqish asoslari. yuridik faktlar 4. fuqarolik huquqlarining amalga oshirilishi va burchlarining bajarilishi fuqarolik-huquqiy munosabat tushunchasi fuqarolik-huquqiy munosabat deb, shaxslar o`rtasida bo`ladi-gan va fuqarolik-huquqiy normalar bilan tartibga solinadigan ijtimoiy munosabatga aytiladi. shaxslar (fuqarolar va yuridik shaxslar) o`rtasida tuziladigan oldi-sotdi, mahsulot yetkazib berish, biron-bir ishni bajarish, ijara, qarz to`g`risidagi shartno-malar fuqarolik-huquqiy munosabatlar jumlasiga kiradi. fuqarolik-huquqiy munosabat ijtimoiy munosabat sifatida eng avvalo, shaxslar, kishilar o`rtasidagi munosabat bo`lganligi uchun unda qatnashuvchilarning erki-irodasidan vujudga keladi. fuqarolik-huquqiy munosabatda ifodalangan shaxslarning erkla-ri, turli-tuman manfaatlari davlatning fuqarolik-huquqiy normalarida (qonunlarda) o`z ifodasini topadi. shaxslar (jismoniy va yuridik shaxslar) o`rtasida bo`ladigan fuqarolik-huquqiy munosabatlar qonun bilan tartibga solinadi-gan normal munosabatlar bo`lganligi tufayli ular ixtiyoriy ravishda amalga oshirilishi lozim. ammo ba`zi hollarda huquqiy munosabat yuzasidan olingan majburiyatlar ixtiyoriy ravishda amalga oshirilmaganligi tufayli davlat tomonidan belgilangan majuriy ijro choralari qo`llaniladi. fuqarolik-huquqiy munosabatga xos ba`zi xususiyatlar ham mavjud. …

ementdan - huquqiy munosabat subyektlari, mazmuni va obyektlaridan iboratdir. bunda, fuqarolik-huquqiy munosabat subyektlari bo`lib, ushbu huquqiy munosabatda qatnashuvchi shaxslar – fuqarolar va tashki-lotlar (ya`ni, yuridik shaxs huquqiga ega bo`lgan korxonalar) hisob-lanadi. davlat ham fuqarolik-huquqiy munosabat subyekti bo`lishi mumkin. fuqarolik-huquqiy munosabatda qatnashuvchi shaxslar fuqaro-lik huquq layoqatiga, ya`ni fuqarolik huquqlari va burchlariga ega bo`lish layoqatiga molik bo`lishlari lozim. fuqarolik-huquqiy munosabatning mazmunini shu munosabatda qatnashuvchi shaxslarning subyektiv huquqlari va burchlari tashkil etadi. ba`zi mualliflar fuqarolik-huquqiy munosabatning mazmu-nini bunday munosabat qatnashchilarining o`z subyektiv huquq va majburiyatlariga muvofiq amalga oshiradigan o`zaro harakatlari tashkil etadi, subyektiv huquqlar va burchlar esa huquqiy munosabatning huquqiy shaklidir, deb hisoblaydilar[28]. subyektiv huquq deyilganda, muayyan huquqiy munosabatda qatnashuvchi shaxsga tegishli huquq tushuniladi. subyektiv huquqlar obyektiv huquq normalari, ya`ni davlat tomonidan belgilangan umumiy qoidalar asosida vujudga keladi va ularga muvofiq ravishda amalga oshiriladi[29]. fuqarolik-huquqiy munosabat ishti-rokchilarining huquqlari odatda obyektiv huquq (davlat tomonidan o`rnatiladigan va belgilab qo`yiladigan huquqlar) normalaridan kelib chiqadi. ushbu huquqqa …

lga oshirish va o`z manfaatlarini qondirish imkoniya-tini beradigan munosabatlarni vujudga keltiradi. subyektiv huquq ikkinchi tomondan, huquqqa ega bo`lgan shaxsning boshqa shaxs-lardan o`z huquqining buzilmasligini talab qilish imkoniyatini nazarda tutadi. masalan, mulk egasining subyektiv huquqi, bir tomondan, o`z mulkini egallash, undan foydalanish va uni tasarruf etish bilan bog`liq huquqlarni nazarda tutsa, ikkinchi tomondan, u subyektiv huquq egasi sifatida o`z huquqlarining buzilmasligini har kimdan talab qila oladi. subyektiv huquqlar o`z harakatlariga ko`ra mulkiy yoxud shaxsiy nomulkiy bo`lishi mumkin. o`zbekiston respublikasida subyektiv huquqlar kafolatlangan huquqlardir. davlat bu huquqlarning amalga oshirilishini ta`minlaydigan moddiy sharoitlarni yaratadi. huquqiy munosabatlarning mazmunini yuqorida ko`rsatilgani-dek, huquqlar bilan bir qatorda majburiyatlar ham tashkil etadi. majburiyatning mohiyati shundaki, bunda huquqiy tartibning talabi bo`yicha uni o`z zimmasiga olgan shaxs ma`lum harakatlarni qilishga yoki harakatlarni qilishdan saqlanishga majbur bo`ladi. har qanday majburiyat qarzdor shaxsning, ya`ni zimmasida majburiyat bo`lgan shaxsning erkini ma`lum darajada cheklaydi, uni huquq egasining manfaatlari bilan bog`laydi. masalan, sotuvchi sotilgan mulkni …

o`lishini bildiradi, va aksincha, har qanday majburiyat o`z qarshisida uni bajarishni talab qilishga haqli shaxsning bo`lishini bildiradi. chunonchi, mulkdor o`ziga qarashli mulkdan foydalanish huquqiga ega bo`lgani uchun u boshqa fuqarolardan bu huquqdan foydalanishda to`sqinlik qilinmasligini talab qila oladi. qarzdor ma`lum bir harakatni bajarishga majbur bo`lsa, kreditor bu harakatning bajarilishini talab qilishga haqlidir. bular haqida subyektlar mavzusida batafsil so`z yuritamiz. fuqarolik-huquqiy munosabatning obyekti deb, fuqarolik-huquqiy munosabatda qatnashuvchi shaxslarning subyektiv huquqlari va majburiyatlari nimaga qaratilgan bo`lsa, shunga aytiladi. bular – ashyolar, mol-mulklar, pullar va qimmatli qog`ozlar, ishlar va xizmatlar, intellektual faoliyat natijalari, shaxsiy nomulkiy huquqlardir. fuqarolik-huquqiy munosabatlarning obyektlari sifatida ko`rilgan ashyolar fuqarolik huquqida muhim ahamiyatga ega. ishlar va xizmatlar fuqarolar va yuridik shaxslarga ko`rsati-ladigan huquqiy munosabatlarning obyektlari bo`lib hisoblanadi[30]. masalan, oldi-sotdi shartnomasi bo`yicha sotuvchi ashyoni topshirishga qaratilgan harakatni qiladi, pudrat shartnomasi bo`yicha, kiyim tikish atelyesi mijozning buyurtmasi bo`yicha kiyim tikishga qaratilgan harakatni qilishga va o`zi bajargan ish natijasini topshirishga majburdir. intellektual faoliyat …

an mulkiy va shaxsiy-nomulkiy huquqlar doirasi birmuncha kengaytirilgan. fuqarolik-huquqiy munosabatlarning turlari (tasnifi) fuqarolik-huquqiy munosabatlar bir necha turga bo`linadi: 1. mulkiy xarakterdagi va mulkiy xarakterda bo`lma-gan shaxsiy huquqiy munosabatlar. mulkiy xarakterdagi muno-sabatlar deyilganda, muayyan iqtisodiy mazmunga ega bo`lgan ijtimoiy munosabatlar, masalan, mulk yuzasidan belgilanadigan, mulkni sotish, ijaraga qo`yish va boshqacha shaklda qo`ldan-qo`lga o`tkazish, umuman, mulkiy muomala bilan bog`liq huquqiy munosaba-tlar anglashiladi. mulkiy xarakterda bo`lmagan shaxsiy huquqiy munosabatlar shaxs (fuqarolar va yuridik shaxslar) ning o`zi bilan bevosita bog`liq bo`lgan, o`z sohibidan begonalashtirilishi va birovga o`tkazilishi mumkin bo`lmagan shaxsiy huquqlar, chunonchi, shaxsning mualliflik nomi, qadr-qimmati va boshqa shaxsiy manfaatlari bilan bog`liq bo`lgan huquqlardan iborat. 2. mutlaq va nisbiy huquqiy munosabatlar. mutlaq huquqiy munosabatlarda subyektiv huquq egalari o`z huquqlarining buzilmasligini har kimdan va hammadan talab qila oladilar. mutlaq huquqlar noma`lum har bir kimsa tomonidan buzilishi mumkin bo`lgani sababli har kimdan qo`riqlanadi. ularga mulk, mualliflik huquqlari, shaxsiy huquq kabilar kiradi. nisbiy huquqiy munosabatda esa faqat …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fuqarolik-huquqiy munosabat"

1352685356_36517.doc reja: 1.fuqarolik-huquqiy munosabat tushunchasi 2. fuqarolik-huquqiy munosabatlarning turlari (tasnifi) 3. fuqarolik huquqlari va burchlarining kelib chiqish asoslari. yuridik faktlar 4. fuqarolik huquqlarining amalga oshirilishi va burchlarining bajarilishi fuqarolik-huquqiy munosabat tushunchasi fuqarolik-huquqiy munosabat deb, shaxslar o`rtasida bo`ladi-gan va fuqarolik-huquqiy normalar bilan tartibga solinadigan ijtimoiy munosabatga aytiladi. shaxslar (fuqarolar va yuridik shaxslar) o`rtasida tuziladigan oldi-sotdi, mahsulot yetkazib berish, biron-bir ishni bajarish, ijara, qarz to`g`risidagi shartno-malar fuqarolik-huquqiy munosabatlar jumlasiga kiradi. fuqarolik-huquqiy munosabat ijtimoiy munosabat sifatida eng avvalo, shaxslar, kishilar o`rtasidagi munosabat bo`...

DOC format, 73.5 KB. To download "fuqarolik-huquqiy munosabat", click the Telegram button on the left.

Tags: fuqarolik-huquqiy munosabat DOC Free download Telegram