fonetika va grafika asoslarini o‘rgatish metodikasi

PPTX 24 pages 93.3 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 93.3 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

fonetika va grafika asoslarini o‘rgatish metodikasi. kichik yoshdagi o‘quvchilarning ona tilini o‘zlashtirishida fonetika bilimining ahamiyati. o‘quvchilarda so‘zning tovush va harf tarkibi haqidagi boshlang‘ich tasavvurini shakllantirish. fonetika va grafika asoslarini o‘rgatish metodikasi. kichik yoshdagi o‘quvchilarning ona tilini o‘zlashtirishida fonetika bilimining ahamiyati. o‘quvchilarda so‘zning tovush va harf tarkibi haqidagi boshlang‘ich tasavvurini shakllantirish. reja: 1. fonetika va grafika asoslarini o‘rgatish metodikasi. 2. kichik yoshdagi o‘quvchilarning ona tilini o‘zlashtirishida fonetika bilimining ahamiyati. 3. o‘quvchilarda so‘zning tovush va harf tarkibi haqidagi boshlang‘ich tasavvurini shakllantirish. 1993 yildan boshlab o’zbek tili yozuvi uchun lotin grafikasi asos qilib olindi. o’qituvchi savod o’rgatish jarayonida o’quvchilarni tovush va harflar bilan tanishtirishda, ularni tahlil qilishga o’rgatishda o’zbek tilining fonetik xususiyatlarini hisobga olishi zarur. darsda yangi tovush birinchi marta ajratib, talaffuz qilingandan so’ng, odatda, shu tovush so’z boshida, o’rtasida, oxirida kelgan va aniq talaffuz qilinadigan so’zlar tanlanib, o’quvchilarga talaffuz qildiriladi. 1-sinfda fonetika va grafikani (fonetika yunoncha phone —tovush; grafika yunoncha grafike — …

2 / 24

si haqida quyidagicha ma’lumotga ega bo‘ladilar: — o‘zbek alifbosida faqat bir nutq tovushini ifodalaydigan harflar 24 ta; — ikki harf birikmasi bilan ifodalanadigan nutq tovushlari —3 ta (sh, ch, ng); — bir belgi bilan nomi o‘zgargan harflar 2 ta (o—o‘, g—g‘); — umumiy harflar soni 29 ta, tovushlar esa 30 ta («j» harfi ikki tovushni bildiradi: jajji, jurnal). jarangli undoshlar:b, v, g, d, z, j, j, q y, l, m, n, r, ng jarangsiz undoshlar:p, f, k, t, s, ch, sh, x q, q bolalar jufti yo’q jarangli undoshlar so’zning oxirida kеlganda ham talaffuzi yozilishiga mos kеlishini bilib olishlari еtarli. jufti bor jarangli undoshlar so’z oxirida kеlganda bunday moslik bo’lmaydi. o’quvchilar undosh tovushlarning imlosi yuzasidan quyidagi ko’nikma va malakalarni hosil qilishi kеrak. 1. jufti bor jarangli va jarangsiz undosh tovushlarni ajratish. 2. so’z oxirida kеlgan jufti bor jarangli undosh tovushning jarangsiz jufti eshitilishini, shuning uchun bunday so’zni tеkshirish kеrakligini. 3. …

3 / 24

o’zning tovush tarkibi ustida ishlash savod o’rgatish davridayoq boshlanadi. ular so’zni tovush tomondan tahlil qilishga o’rganadi. masalan: yoz so’zida y, o, z; bulut so’zida b, u, l, u, t tovushlari borligini aytishlari zarur. bu esa so’zdagi harflarni tushirib qoldirmay yozish va to’g’ri talaffuz qilishga yordam bеradi. so’zning tovush tarkibi ustida ishlash 2-3-4 sinflarda ham davom ettiriladi. tovushlar 2 guruhga bo’linadi: unli va undosh tovushlar. uni o’quvchilarga tushuntirishda quyidagi bеlgilar hisobga olinadi: 1. talaffuz qilinish usuli. 2. ovoz va shovqinning ishtiroki 3. bo’g’in hosil qilish xususiyati tovush-harf tahlili o’quvchilar savod o’rgatish davrida tovush, harf haqida amaliy ko’nikmalarni egallaydilar. 1-2-sinflarda tovushlar va harflarga oid asosiy bilimlar o’quvchilarning savod o’rgatish jarayonida o’rgangan amaliy bilimlariga asoslangan holda olib boriladi. boshlang’ich sinflarning dastlabki yillari, 1-2-sinflar tahlilga tayyorlov davri hisoblanadi. 3-sinfdan boshlab tahlil ishlarini tashkil etish mumkin. 3-4-sinflarda esa tovushlar va harflarga oid bilimlar chuqurlashtiriladi, mustahkamlanadi. so’zlarni tovush-harf tomonidan tahlil qilish takomillashtiriladi. 1-2-sinflarda tovush-harf tomonidan tahlil …

4 / 24

atoga yo’l qo’ygan bo’lsa, shu so’zni tovush-harf tomonidan tahlil qilish mustaqil ish qilib beriladi. 1-4 -sinflarda tovush-harf tahlilining vazifasi 1-4 -sinflarda tovush-harf tahlilining vazifasi so’z tovushlarining tartibini, ularning xususiyatlarini, tovushlar va harflar o’rtasidagi munosabatni aniqlash hisoblanadi. boshlang’ich sinflarda tovushharf tahlili quyidagi tartibda o’tkaziladi: boshlang’ich sinflarda tovush-harf tomonidan tahlil tartibi quyidagicha: 1. so’zda nechta bo’g’in bor, nechanchi bo’g’in urg’uli? 2. so’zda nechta tovush va nechta harf bor? (tovushlar soni harflar sonidan kam yoki ko’p bo’lsa, sababini aytish) 3. unli tovush nechta? undosh tovush-chi? 4. har bir tovushni xarakterlash. tovush so’zda qaysi harf bilan ifodalangan? 1-sinf uchun tovush-harf tahlil tartibi: 1. so’zni to’g’ri talaffuz qilish. 2. harflar soni. 3. tovushlar soni. 4. unlilar son. 5. undoshlar soni. 6. bo’g’inlar soni. og’zaki tahlil namunasi. daftar – 6 ta tovush, 6 ta harf (d,a,f,t,a,r) bor. unli tovushlar: 2 ta (a, a) undosh tovushlar: 4 ta (d, f, t, r) daftar – ikki bo’g’indan iborat: …

5 / 24

gan va quyidagi namuna berilgan: tovush-harf tahlili tartibi. zag’cha (zag’cha) – 5 ta tovush, 4 - ta harf, 1 - harf birikmasi. unli tovushlar: a, a. undosh tovushlar: z, g’, ch. jarangli undoshlar: z, g’. jarangsiz undosh: ch. tahlil namunasi: “kitob” so’zi 1. so’zda ikki bo’g’in bor. ikkinchi bo’g’in – urg’uli: ki-tób. 2. so’zda beshta tovush, beshta harf bor. 3. so’zda ikki unli tovush, uch undosh tovush bor. 4. k – undosh, jarangsiz, k harfi bilan ifodalangan i – unli tovush, i harfi bilan ifodalangan t – undosh tovush, jarangsiz, yozuvda t harfi bilan ifodalangan o – unli tovush, o harfi bilan ifodalangan. b – undosh tovush, jarangli, b harfi bilan ifodalangan. tahlil namunasi: "sahifa" so’zi. so’zda uchta bo’g’in bor: sa-hi-fa so’zda oltita tovush, oltita harf bor. so’z uch unli tovush, uch undosh tovushdan iborat. s - undosh tovush, jarangsiz, s harfi bilan ifodalangan. a - unli tovush, a harfi …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fonetika va grafika asoslarini o‘rgatish metodikasi"

fonetika va grafika asoslarini o‘rgatish metodikasi. kichik yoshdagi o‘quvchilarning ona tilini o‘zlashtirishida fonetika bilimining ahamiyati. o‘quvchilarda so‘zning tovush va harf tarkibi haqidagi boshlang‘ich tasavvurini shakllantirish. fonetika va grafika asoslarini o‘rgatish metodikasi. kichik yoshdagi o‘quvchilarning ona tilini o‘zlashtirishida fonetika bilimining ahamiyati. o‘quvchilarda so‘zning tovush va harf tarkibi haqidagi boshlang‘ich tasavvurini shakllantirish. reja: 1. fonetika va grafika asoslarini o‘rgatish metodikasi. 2. kichik yoshdagi o‘quvchilarning ona tilini o‘zlashtirishida fonetika bilimining ahamiyati. 3. o‘quvchilarda so‘zning tovush va harf tarkibi haqidagi boshlang‘ich tasavvurini shakllantirish. 1993 yildan boshlab o’zbek tili yozuvi uchun lotin grafikasi asos...

This file contains 24 pages in PPTX format (93.3 KB). To download "fonetika va grafika asoslarini o‘rgatish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: fonetika va grafika asoslarini … PPTX 24 pages Free download Telegram