xristianlikning o'rta osiyoga kelishi va uning ta'limoti

DOCX 7 pages 44.2 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.2 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

4 - mavzu: jahon dinlari: xristianlik 1. xristianlik dinining vujudga kelishi va uning ta’limoti 2. xristianlikning o’rta osiyoga kirib kelishi. 3.xristianlik dinining vujudga kelishi va uning ta’limoti. xristianlik jahon dinlaridan biri bo`lib, eramizning 1-asri 2-yarmida rumo imperiyasining sharqiy viloyatlarida ko`p xudolik dinlari o`rniga qullar va mazlum elatlarning dini sifatida yakka xudolik (monoteistik) shakldagi tarzda shakllangan. demak, u dastavval demokratik xususiyatga ega bo`lgan. shuning uchun tez, oson tarqalgan. davrlar o`tishi bilan uning ushbu xususiyati kamayib, hukmron tabaqalarning dini bo`lib qolgan. mazlum tabaqalar o`zlarini g’oyat og’ir, musibatli va kulfatli hayotdan go`yo qutqaruvchi, xaloskor-messiya kelishiga umid bog’latadigan dini sifatida yuzaga kelgan. xristianlikda xuddi yahudiylik, islomga o`xshab ajr, ya`ni taqdirlanish, rag’batlanish g’oyasi bo`lgan. unga binoan, diniy taoqiqlarni buzganlik uchun jazo olish yoki dinga sadoqat bilan amal qilishlik, taqvodor hayot kechirganlik uchun g’ayri tabiiy kuchlarning taqdirlashidir. yangi dinni tarqatuvchi mazlumlarni aldash uchun shu uydirmadan foydalanganlar. bu ajr yakka xudolik dinlariga asoslangan ijtimoiy ahloqqa, ilohiyotga xos …

2 / 7

anlar qayta tirilishi kerak. etnografiya bergan maolumotlarga ko`ra hozirgacha dunyoga 70 mld. odam kelib ketgan. barcha dinlar kabi xristianlik ham zamonlar o`tishi bilan sinfiy jamiyatlarda xukmron sinf va ijtimoiy tabaqalar maqsadlariga muvofiqlashtirilgan; ivasr boshlariga kelib rumo imperiyasining davlat diniga, hukmron mafkurasiga aylangan. xristianlik rivojiga konstantinopolp patriarxi nestoriy o`zining ilohiyotga doir qarashlari bilan muayyan xissa qo`shgan. qandaydir sabablarga binoan vi asrdan boshlab, quvg’inga uchrab nestoriylar markaziy osiyoga ko`chib kela boshlaganlar. ular faktoriyalar deb atalgan diniy uyushmalar tashkil etib, sug’diyonada xristian dinini tarqatganlar. natijada majusiylik dinlari zamon talablariga javob berolmay qolgach, ulardan yuz o`girib, xatto turk xoqonlari, mo`g’ul xonlari orasiga ham xristianlik yoyilgan. xristianlikning kosmopolitik, ya`ni elat, xalq, millat ajratmaydigan din ekanligi oldin mazlumlar manfaatlarini ifodalagan, unda missionerlik, ya`ni dinni tarqatish harakati kuchliligi, ijtimoiy- siyosiy, ahloqqa xos dasturlarning mavxumligi, sinfiy va milliy farqlarni baravarlashtirish bu dinning nisbatan tez tarqalishiga imkon bergan. x asrda kiev rusi cho`qintirildi. shundan boshlab, u rusiyaga ham yoyila …

3 / 7

girdu izdoshlari bayon qilganlar. 325 yili bo`lib o`tgan jaxon nikeya sabori (maxsus yig’ini) xristianlikka xos asosiy aqidalarning qisqacha bayonini bitgan; bu xristian eotiqodining ramzi (simvoli) bo`lib, islomdagiga o`xshagan iymon kalimasi bo`lib qolgan. xristianlik taolimotining asosiy mazmuni-xudoning o`g’li - xudo-odam iso masih haqidagi taolimotdir, rivoyatlarga qaraganda u go`yo osmondan tushib, odamlarni dastlabki gunoxlardan xolos etish uchun g’ayridinlarning qiynoqlari va o`limiga rozi bo`lgan; uni krestga o`xshagan parchinlab o`ldirgan; krest shundan kelib chiqqan; undan so`ng mo`jiza yuz berib, u tirilgan va yana osmonga chiqib ketgan emish. bu dinga ko`ra oxiratda iso yana 2-marta osmondan qaytib tushib, tiriklaru o`liklarni sud qilar ekan. xristianlarni turli navolarga bo`lib, gunoxkorlarni duzaxga, savoblilarni jannatga jo`natar emish. boshqa dinlar, chunonchi yahudiylikda ham shunday rivoyatlar bor. iso o`gitlarida uning muhlislariga bu o`gitlar amal qilish, turli mashaqqatlarga iso kabi chidash shartligi, buning evaziga esa ular oxiratda ajr (mukofot, rag’bat)ga erishishlari xristianlikdagi asosiy daovolar singdirilgan. xristianlik ham boshqa dinlar kabi o`zga dinlar …

4 / 7

ik, yaxlitlik kasb etmagan. hozir ham shunday. bu hol ushbu dinning ham turli saviyadagi, har xil manfaatni ko`zlangan odamlar boshqa-boshqa sharoitlarda yashagan ruxoniylar ijod qilganliklaridan dalolat beradi. bu xolatni xristianlikning o`rta asrlardayoq 3 yirik oqimga - pravoslavie, katolitsizm va protestantizmga bo`linib ketganligidan izoxlash mumkin. bu ham etmagandek, bularning har birini yana turli yo`nalish, gurux, sektalarga bo`linib ketgan. natijada xristianlik chuqur inqirozga uchragan, parchalangan; undan yuz o`giruvchi, unga qarshi chiquvchilar, g’oyat ko`paygan. krizisdan qutilish, dinni halokatdan saqlab qolish, katolik cherkovi uchun xiii asrda inkivizitsiya, ya`ni cherkov sudi tashkil etilgan. vatikanda papa xokimiyati tuzilgan. inkvizatsiya bidoatga, papa xokimiyati dushmanlariga, dunyoviy bilim vakillariga qarshi kurashish uchun tuzilgan. u yuz yillar davomida amal qilib, o`taketgan shafqatsizlik qilgan. millionlab odamlarni jismoniy qiynoqlarga solgan, qamoqxonalarda chiritgan; hatto olovda kuydirgan. masalan, ulug’ olim, faylasuf djordano bruno gulhanda yondirilgan. galiley 27 yil qamoqxonada azob tortgan. natijada xristianlikka qarshi qo`zg’olon, isoyon, g’alayonlar, refarmatorlik, zamonaviylashtiruvchilik, fundamentalistik va ekstremistik harakatlar avj …

5 / 7

ayni paytda xristian iloxiyotchilari bu dindagilar gunoxiga botganliklari uchun xristian axloqini odamlar ongiga sindirish mumkin bo`lmay kelganligini tan olishga majbur bo`lmoqdalar. bunga xistianlar orasida qotillik, o`g’rilik, qalloblik, reketchilik, bezorilik keng tarqalgani sabab bo`lmoqda.. lekin xristianlikda axloqsizlikni oqlab tasvirlash uchun "asos" hamisha topiladi. bunda aybni dinga emas, ijtimoiy tuzimga, siyosiy vaziyatga va ma`naviy krizisga yopishtiradilar. xristianlik axloqi odamlar moxiyatan axloqsizlikka moyildir, faqat xudo mutloq axloqlidir deb daovo qiladilar.axloqqa baxo berish xuquqiga ega bo`lgan yakkayu-yagona xakam ( sudiya) aynan xudo, deb targ’ib qiladilar. dinshunoslik nuqtai nazaridan bu daovolar butunlay o`rinsiz. odamning biologik va ijtimoiy moxiyatida axloqsizlikka moyillik yo`q. faqat u go`daklik yoshidan o`tib, balog’atga eta boshlagandan uning axloqi shakllana boshlaydi. bu davrda u o`z bilimiga, aqliga, ma`naviyati, ongiga ega ekanligiga, u qanday mikromuxitda, ya`ni oilada, qo`ni-qo`shni, maxalla, qarindosh -urug’, o`quv va ishlab chiqarish jamoalari, ulfatlar oshna- og’ayni muxitining xususiyatiga, axloqiylik darajasiga mutanosib xolda muayyan axloqqa ega bo`ladi. demak, axloq tug’ma emas. u …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xristianlikning o'rta osiyoga kelishi va uning ta'limoti"

4 - mavzu: jahon dinlari: xristianlik 1. xristianlik dinining vujudga kelishi va uning ta’limoti 2. xristianlikning o’rta osiyoga kirib kelishi. 3.xristianlik dinining vujudga kelishi va uning ta’limoti. xristianlik jahon dinlaridan biri bo`lib, eramizning 1-asri 2-yarmida rumo imperiyasining sharqiy viloyatlarida ko`p xudolik dinlari o`rniga qullar va mazlum elatlarning dini sifatida yakka xudolik (monoteistik) shakldagi tarzda shakllangan. demak, u dastavval demokratik xususiyatga ega bo`lgan. shuning uchun tez, oson tarqalgan. davrlar o`tishi bilan uning ushbu xususiyati kamayib, hukmron tabaqalarning dini bo`lib qolgan. mazlum tabaqalar o`zlarini g’oyat og’ir, musibatli va kulfatli hayotdan go`yo qutqaruvchi, xaloskor-messiya kelishiga umid bog’latadigan dini sifatida yuzaga kelgan. xr...

This file contains 7 pages in DOCX format (44.2 KB). To download "xristianlikning o'rta osiyoga kelishi va uning ta'limoti", click the Telegram button on the left.

Tags: xristianlikning o'rta osiyoga k… DOCX 7 pages Free download Telegram