organlar sistemasi onto-fiogonizi

DOCX 15 pages 14.8 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.8 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

· toshkent tibbiyot akademiyasi · tibbiy biologiya va genetika kafedrasi 126- a guruh talabasi · noraliyev ismoilning tibbiy biologiya fandan tayyorlagan mustaqil ishi mavzu:organlar sistemasi onto-filogenezi bizning dunyo go'zal va juda xilma-xil bo'ladi. hayot shakllari minglab uning go'zalligi, kuch, omon qolish uchun qobiliyatini va boshqa noyob xususiyatlari qoyil. lekin, organizmlar sistemasi - yer yuzida mavjud boʻlgan va qirilib ketgan organizmlar sistemasi. tirik orga-nizmlarning 2 mln.dan ortiq (baʼzi maʼlumotlarga koʻra, 2,5—3 mln.ga yaqin) turi mavjud. zamonaviy sistematika turlar oʻrtasida qarindoshlik munosabatlarini namoyon qiladigan turdan va kenja turlardan boshlab eng yuksak taksonlar — sinflar, boʻlimlar (tiplar) va dunyolargacha boʻlgan darajada ishlab chiqiladigan filogenetik, yaʼni evolyusion sistemani tuzishga harakat qilmoqda. ammo 19-asrdayoq ayrim olimlar barcha bir hujayralilar yoki hatto tuban organizmlar (sodda hayvonlar, suv oʻtlari, tuban zamburugʻlar)ni mustaqil dunyoga ajratishni, ayrim mikologlar esa zamburugʻlarga alohida dunyo sifatida qarashni taklif etishgan. shunga qaramay, 20-asr oʻrtalarigacha organik olam faqat oʻsimliklar va hayvonlar dunyosiga ajratib kelindi. …

2 / 15

archa morfologik, fiziologik va funksional jarayonlarni qamrab oladigan, oʻzaro uzviy bogʻlangan miqdor va si-fat oʻzgarishlari orqali amalga oshadi. ontogenez ketma-ket keladigan bosqichlar rivojlanish davrlaridan iborat. jinsiy koʻpayadigan organizmlarda bu bos-qichlar murtak (embrional), murtakdan keyingi, yaʼni postembrional va ba-logʻatga yetish davrlarini oʻz ichiga oladi. ontogenez davomida rivojlanayotgan organizmning alohida qismlari oʻsadi, ixtisoslashadi va oʻzaro muvofiklashadi. 18-asrda ontogenezni tushuntirishda ikki konsepsiya kurash olib bordi. ulardan biri preformizm ontogenezni individual oʻsishdan iborat deb tushuntirsa, ikkinchisi — epigenez esa uni strukturasiz murtakdan boshlanadigan yangi hosilaning rivojlanish jarayoni si-fatida tushuntiradi. zamonaviy tushunchalarga binoan, ontogenez boshlanayotgan hujayrada irsiy axborot kodi holatida organizmning bundan keyingi rivojlanishi programmasi joylashgan. ontogenez davomida bu programma yadro bilan sitoplazmaning oʻzaro taʼsiri jarayonida murtakning har bir hujayrasida, uning har xil hujayralari va hujayra komplekslari oʻrtasida amalga oshadi. irsiy apparat maxsus oqsil molekulalarining sintezini kodlash orqali morfogenetik jarayonlarning umumiy yoʻnalishini belgilab beradi. bu jarayonlarning amalga oshishi ozmi-koʻpmi (irsiy belgilangan reaksiya normasi chegarasida) tashqi …

3 / 15

vakuola prokariotlar uchun xos. eukariotlarga sodda hayvonlar, suvoʻtlar (koʻk-yashil suvoʻtlardan tashqari), zamburugʻlar, koʻp hujayrali oʻsimliklar va hayvonlar kiradi. ular yadrosi membrana bilan oʻralgan. sitoplazmasida mikronaychalar va aktinomiozinli harakat sistemasi boʻladi (endotsitoz, ekzotsitoz, amyobasimon harakatlanish va boshqa sitoplazmatik harakatlanishni yuzaga keltiradi). translyasiya va transkripsiya alohida boradi; rnksi monotsistronli, ribosomalari yirik, xromosomalari koʻp chizikdi, xromatini nukleosoma tarzida; mitoz orqali koʻpayadi. eukariotlar hujayrasining nafas olishi mitoxondriyalarda, fotosintez esa xloroplastlarda boradi. eukariotlar xivchini bir xil tipda murakkab tuzilgan. ularning bir qan-cha organoidlari, mas, mitoxondriyalar va xloroplastlarning kelib chiqi-shi endosimbiotik bakteriyalar bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. hayvonlarda ontogenez jarayonlarini boshqarishda nerv va endokrin sistemasi muhim ahamiyatga ega. ontogenez jinsiy koʻpayadigan koʻp hujayrali hayvonlarda, ayniqsa, murakkab sodir boʻladi. ular ontogenezida ontogenezning murtakkacha (proembrional), murtak (embrional), murtakdan keyingi (postembrional), voyaga yetgan davrlari boʻladi. proembrional davr jinsiy hujayralarning yetilishi (gametogenez) va urugʻlanish davrini; embrional davr embrionning tuxumdan yoki embrion pardadan chiqqungacha, postembrional davr jinsiy voyaga yetgunga oʻtgan davrni, voyaga …

4 / 15

r edi. embriologiyadan rivojlanish biologiyasi ajralib chiqqandan soʻng embriologiyaning vazifasi murtakdan oldingi va murtak davrini oʻrganish boʻlib qoldi. oʻsimliklarda ontogenez urugʻlangan tuxum hujayraning rivojlanishidan boshlanadi. oʻsimliklarda ontogenezning oʻziga xos xususiyatlari jinssiz (sporofit) va jinsiy (gametofit) naslning almashinishidan iborat. sporofit zigotadan, gametofit — unib chiqayotgan sporadan hosil boʻladi. gulli oʻsimliklar hayotiy siklida sporofit ustunlik qiladi, erkak va urgʻochi gametofit esa qisqarib ketadi. vegetativ koʻpayishda ontogenez ona organizm, shu jumladan, ixtisoslashgan organlar (ildiz-meva, tugunak, piyozboshi va boshqalar) hujayralarining boʻlinishidan boshlanadi. odatda, oʻsimliklar ontogenezi embrionlik, yuvenil (yoshlik), yetuk, koʻpayish va qarilik davrlariga boʻlinadi. ontogenez davrida oʻsimliklar hujayralari, toʻqimalari va organlarining strukturaviy va funksional ixtisoslashuvi yuz beradi; oʻsimliklar turli qismlarining oʻzaro taʼsiri murakkablashib boradi; yaxlit sistema sifatida butun bir organizm yoshga oid qaytmas oʻzgarishlar paydo qiladi. ontogenezda oʻsimliklarning bir butunligi fitogormonlar, shuningdek, har xil organlar, mas, fotosintez qiluvchi organ — barglar bilan suv va mineral moddalarni shimuvchi ildiz oʻrtasida metabolitlar almashinuvi orkali taʼminlanadi. ontogenez …

5 / 15

ar, asosan, lipidlar tarkibi boʻyicha oʻzaro farq qiladi. filogenez (yun. phylon — avlod, qabila va ... genez), filogeneya — tirik organizmlar hamda ular taksonomik guruxlari: olam, tip (boʻlim), sinf, turkum (tartib), oila, avlod (turkum, urugʻ) va turlarning tarixiy taraqqiyoti. "f." termini nemis olimi e. gekkel tomonidan fanga kiritilgan (1866). biol.ning f. vauning qonuniyatlarini oʻrganadigan boʻlimi filogenetika deyiladi. f.ni tadqiq qilish evolyutsiyaning umumiy nazariyasini rivojlantirish, organizmlarning tabiiy sistemasini tuzish uchun zarur. filogenetikaning xulosalari tarixiy geol. uchun ham juda muhim. gekkel f.ni tadqiq qilish uchun paleontologiya, solishtirma anatomiya va embriologiya dalillarini taqqoslovchi uchlik parallelizm metodini taklif etgan. filogenetikada genetika, biokimyo, molekulyar biol., etologiya, biogeogr., fiziologiya, parazitologiya dalillaridan keng foydalanilmoqda. bu dalillar turdan yuqori boʻlgan har qanday taksonlar evolyutsiyasi borishini katta aniklik bilan tiklash imkonini beradi. muhit sharoiti bir xil boʻlmagan, har xil biotik va abiotik omillar qurshovida turli guruxdardagi evolyutsion jarayonning borishini taqqoslash tarixiy taraqqiyotda katta guruhlarga xos umumiy xossalarni aniklash imkonini …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organlar sistemasi onto-fiogonizi"

· toshkent tibbiyot akademiyasi · tibbiy biologiya va genetika kafedrasi 126- a guruh talabasi · noraliyev ismoilning tibbiy biologiya fandan tayyorlagan mustaqil ishi mavzu:organlar sistemasi onto-filogenezi bizning dunyo go'zal va juda xilma-xil bo'ladi. hayot shakllari minglab uning go'zalligi, kuch, omon qolish uchun qobiliyatini va boshqa noyob xususiyatlari qoyil. lekin, organizmlar sistemasi - yer yuzida mavjud boʻlgan va qirilib ketgan organizmlar sistemasi. tirik orga-nizmlarning 2 mln.dan ortiq (baʼzi maʼlumotlarga koʻra, 2,5—3 mln.ga yaqin) turi mavjud. zamonaviy sistematika turlar oʻrtasida qarindoshlik munosabatlarini namoyon qiladigan turdan va kenja turlardan boshlab eng yuksak taksonlar — sinflar, boʻlimlar (tiplar) va dunyolargacha boʻlgan darajada ishlab chiqiladigan filo...

This file contains 15 pages in DOCX format (14.8 KB). To download "organlar sistemasi onto-fiogonizi", click the Telegram button on the left.

Tags: organlar sistemasi onto-fiogoni… DOCX 15 pages Free download Telegram