тo‘qimalar, organlar va organlar sistemasi. 8 - sinf

PPTX 4,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1570448811.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation 3- §. тo‘qimalar, organlar va organlar sistemasi 8-sinf “odam va uning salomatligi” darsligi asosida. 2014 kelib chiqishi, tuzilishi, funksiyasi, hayotiy jarayonlari, bir-biriga o‘xshash bo‘lgan hujayralar to‘plami to‘qima deb ataladi. odam organizmida 4 xil: epiteliy, biriktiruvchi, muskul va nerv to‘qimalari bo‘ladi. epiteliy (qoplovchi) to‘qima. bu to‘qima teri sirtini, ovqat hazm qilish, nafas olish, ayirish va boshqa organlarning ichki yuzasini qoplab turadi. buni organlar ichki pardasi, ya’ni shilliq qavat deb ham ataladi. epiteliy to‘qima joylashishi, bajaradigan vazifasi, tuzilishiga ko‘ra bir necha xil bo‘ladi: shakli yassi (yapaloq), kubsimon, silindrsimon, bir qavatli, ko‘p qavatli va hokazo. yassi epiteley teri sirtini qoplab turadi, kubsimon epiteliy buyrakda, silindrsimon epiteliy ichakning ichki yuzasida, tukli epiteliy burun bo‘shlig‘ining ichki yuzasida joylashgan. muskul to‘qimasi. muskul to‘qimasi uch xil bo‘ladi: ko‘ndalang-targ‘il, silliq tolali va yurak muskullari. muskul hujayralarida miofibril tolachalar bo‘lib, ular muskul tolasining qisqarish-yozilish xususiyatini ta’minlaydi. ko‘ndalang-targ‘il, ya’ni skelet muskullari odam tanasining tashqi sohasida joylashib, …

radi. biriktiruvchi to‘qima joylashishiga va bajaradigan vazifasiga ko‘ra turli xususiyatlarga ega. masalan, pay va tog‘aylar tarkibidagi biriktiruvchi to‘qima hujayralari orasida elastik tolalar ko‘proq. shuning uchun ular cho‘zilish, bukilish, qisqarish kabi ta’sirlarga chidamli bo‘ladi. biriktiruvchi to‘qima muskul va suyaklarni o‘zaro tutashtirib turadi. qon oziq va kislorodni barcha organlarga yetkazib beradi. skelet muskullarining harakati odam ixtiyoriga bog‘liq. shuning uchun biz qo‘l, oyoq, bosh kabi organlarimiz bilan hohlagan harakatni bajaramiz. muntazam ravishda jismoniy mashqlar bilan shug‘ullanilsa, skelet muskullari yaxshi rivojlanadi. silliq tolali muskullar hujayrasi duksimon shaklda, tolasi juda kalta—0,1 mm atrofida. bu muskullarning hujayrasida bitta yadro va sitoplazmasida qisqarish xususiyatiga ega bo‘lgan kalta miofibril ipchalari bo‘ladi. silliq muskullar nafas olish organlari, oshqozonichak, siydik chiqarish yo‘llari, qon va limfa tomirlari devorida joylashgan. bu muskullarning faoliyati odam ixtiyoriga bog‘liq emas, ya’ni ular odam tinch turganda, uxlaganda ham qisqarib-bo‘shashib, o‘z vazifasini bajaraveradi. yurak muskullari tuzilishiga ko‘ra ko‘ndalang-targ‘il muskullarga o‘xshasa ham, lekin birmuncha murakkab tuzilgan bo‘ladi. ish …

unksiyani bajarishga moslashgan turli xil hujayralar va to‘qimalar to‘plami organni tashkil qiladi. har bir organ odam organizmi uchun muhim bo‘lgan aniq bir vazifani bajaradi. masalan, yurak organizmda qon aylanishini ta’minlaydi. o‘pkalardagi alveolalarda gaz almashinuv jarayonining o‘tishi orqali organizmning barcha hujayra va to‘qimalari kislorod bilan ta’minlanadi. buyraklar esa organizmda moddalar almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan qoldiq moddalarni qondan ajratadi. organlar sistemasi. bir xil vazifani bajaruvchi bir nechta organlar majmuasi organlar sistemasi deb ataladi. masalan, nafas olish organlari sistemasi: burun, halqum, hiqildoq, traxeya, bronxlar hamda o‘ng va chap o‘pkalardan tashkil topgan. organizm. yuqorida aytilganlardan ma’lumki, odam organizmi murakkab biologik sistema bo‘lib, u hujayralar, to‘qimalar, organlar va organlar sistemasidan tashkil topgan. organizm nechog‘liq murakkab tuzilganligiga qaramay, uning barcha to‘qima va organlari bir-biri bilan uzviy bog‘langan holda ishlaydi. bu bog‘lanish nerv va gumoral yo‘l bilan boshqariladi. shuning uchun odam organizmi, uning barcha hujayra, to‘qima va organlari bir butun deb ataladi. savol va topshiriqlar epiteliy to‘qima …

тo‘qimalar, organlar va organlar sistemasi. 8 - sinf - Page 4

тo‘qimalar, organlar va organlar sistemasi. 8 - sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "тo‘qimalar, organlar va organlar sistemasi. 8 - sinf"

1570448811.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation 3- §. тo‘qimalar, organlar va organlar sistemasi 8-sinf “odam va uning salomatligi” darsligi asosida. 2014 kelib chiqishi, tuzilishi, funksiyasi, hayotiy jarayonlari, bir-biriga o‘xshash bo‘lgan hujayralar to‘plami to‘qima deb ataladi. odam organizmida 4 xil: epiteliy, biriktiruvchi, muskul va nerv to‘qimalari bo‘ladi. epiteliy (qoplovchi) to‘qima. bu to‘qima teri sirtini, ovqat hazm qilish, nafas olish, ayirish va boshqa organlarning ichki yuzasini qoplab turadi. buni organlar ichki pardasi, ya’ni shilliq qavat deb ham ataladi. epiteliy to‘qima joylashishi, bajaradigan vazifasi, tuzilishiga ko‘ra bir necha xil bo‘ladi: shakli yassi (yapaloq), kubsimon, silindrsimon, bir qavatli, ko‘p qavatli va hokazo. yassi epiteley teri si...

Формат PPTX, 4,2 МБ. Чтобы скачать "тo‘qimalar, organlar va organlar sistemasi. 8 - sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: тo‘qimalar, organlar va organla… PPTX Бесплатная загрузка Telegram