modda xosalarini o‘rganishda dinamik, statik va termodinamik usullar. mikroskopik tizimlarning xarakterli tomonlari

DOC 82.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403773636_46751.doc 19 10 7 , 2 × 31 10 1 , 9 - × = e m 19 10 6 , 1 - × = e 27 10 66 , 1 1836 - × = = e p m m - - z n o o 16 8 ( ) 1 1 h ( ) 7 3 li ( ) 23 11 a n ( ) 39 19 k ( ) 19 9 f ( ) 35 17 cl ( ) 80 35 br modda xosalarini o‘rganishda dinamik, statik va termodinamik usullar. mikroskopik tizimlarning xarakterli tomonlari reja: 1. atom, molekula va ularning xossalari to‘g‘risida umumiy tushunchalar. 2. moddalarni xosalarini o‘rganishdagi dinamik, statik va termodinamik usullar. 3. mikroskopik tizimlarning xarakterli tomonlari. 4. xulosa. molekulyar fizikada nihoyatda ko‘p zarralar ta’sirida vujudga keladigan hodisalarni tekshirishga to‘g‘ri keldi. xususan, bir kub santimetr hajmdagi gazda (normal sharoitda) dona molekula mavjud bo‘lib, ular bir sekund davomida …

esa n=8 ga teng. demak kislorod atomida 8ta proton va 16-8=8 ta neytron bor. tabiatda ko‘pgina moddalar atom holda emas, molekula holida uchraydi. modda molekulasi bir, ikki yoki undan ortiq sondagi atomlardan va shuningdek bir xil atomlardan yoki bir necha xil atomlardan tashkil topgan bo‘lishi mumkin. m: o gazi molekulasi о2 –ikkita kislorod atomidan iborat. suv molekulasi (н2о)- uchta atom: ikkita vodorod va bitta kislorod atomidan iborat. sulfat kislotasi molekulasi esa uch xil atomlardan tashkil topgan bo‘lib, uning molekulasidagi (h2so4) atomlar soni yettitaga teng. yuqori birikmali moddalarda (polimerlarda) molekuladagi atomlar soni hatto bir necha mingdan iborat bo‘lishi mumkin. molekula so‘zini fanga birinchi bo‘lib 1658 yilda fransuz olimi n.gassendi kiritgan. uning haqiqatdan mavjud ekanligi tajribada 1906 yilda fransuz olimi j.pirren tomonidan isbotlangan. molekulaga berilgan ta’rifni quyidagi hayotiy misollarda tushuntirish mumkin. moda qanday agregat holatida bo‘lishidan qat’iy nazar uni mayda bo‘laklarga bo‘lish mumkin. masalan, bir bo‘lak osh tuzini mayda bo‘laklarga bo‘lsak, u …

y rol o‘ynaydi. bu elektronlarga valent elektronlar deyiladi. davriy sistemadagi bir xil gruppa elementlarining tashqi valent elektronlarining soni o‘za’ro teng. m: birinchi gruppadagi vodorod , litiy , natriy , kaliy va h.q. kabi elementlarning tashqi qobiqdagi bittadan valent elektronlari mavjud bo‘lsa, yettinchi gruppadagi ftor , xlor , brom kabi elementlarning yettitadan valent elektronlari bor. atomdagi umumiy elektronlar soni atomning davriy sistemadagi tartib nomeriga teng bo‘lib, tashqi valent elektronlar soni gruppa tartibi bilan aniqlanadi. atomlarning molekulaga birikishida tashqi qobiqdagi elektronlar asosiy rol o‘ynaydi. bu elektronlarga valent elektronlar deyiladi. tashqi valent elektronlar soni gruppa tartibi bilan aniqlanadi. sakkizinchi gruppadagi elementlarning tashqi qobig‘i valent elektronlar bilan to‘lgan bo‘lib, eng turg‘un atomlarni tashkil etadi. bu element atomlari inertdir. shuning uchun ular inert gazlar deyiladi, bularga geliy, neon, argon, kripton, ksenonlar kiradi. ionli va valent bog‘lanish asosida molekula hosil bo‘lishida tashqi elektronlar asosiy rol o‘ynaydi. a) ionli bog‘lanish. ionli bog‘lanish asosida molekula hosil bo‘lishini osh …

ga keladi. odatda tashqi valent elektronlari to‘rttadan ortiq bo‘lgan elementlar boshqa element elektronlarini olib, manfiy zaryadlangan ionlarga (anionlar) aylanishsa, davriy sistemaning boshlang‘ich gruppalaridagi elementlar esa elektronlarini berib, musbat ionlar (kationlar) ga aylanisha intiladi. atomlar orasidagi elektron almashinuvi ma’lum energiya hisobga bo‘ladi va elektronlar almashinuvi qancha ko‘p bo‘lsa, shuncha ko‘p energiya talab qiladi. b) kovalent bog‘lanish. vodorod, kislorod, azot molekulasi hosil bo‘lishini ionli bog‘lanish asosida tushuntirib bo‘lmaydi. bunday molekulalar atomlarning kovalent bog‘lanishi asosida bo‘ladi. kovalent bog‘lanish asosida hosil bo‘lgan molekula atomlaridagi tashqi bittadan valent elektronlar har ikkala atomi uchun ham umumiy bo‘lib, inert gazlar elektron qobig‘i strukturasini eslatadi. masalan, xlor molekulasining hosil bo‘lishini ko‘raylik. xlor atomida yettita tashqi valent elektron mavjud. molekuladagi har bir xlor atomiga oltitadan elektron umumiy bog‘lanish hosil qilishda qatnashadi. (2.2-rasm) 2.2-rasm tashqi orbitada sakkizta elektron bo‘lgan atom turg‘un bo‘lganligi tufayli elor molekulasi ham turg‘undir. bunday bog‘lanishning hosil bo‘lishni metan molekulasi misolida yanada yaqqolroq tasavvur qilish mumkin. uglerodning …

emperatura, p=105pa atmosfera bosimli 1sm3 havoda 2,7 1019 dona havo molekulasi mavjud. buni birinchi marta 1865 yilda avstraliyalik olim i.loshmidt aniqlaganligi uchun uning nomi bilan loshmidt soni deyiladi. har bir havo molekulasining harakat qonunlarini o‘rganish uchun uchtadan tenglama tuzish lozimligini hisobga olsak bunday tenglamalar sistemasining eng zamonaviy ehm mashinalarida yechish ham amrimahol ekanligini aniqlash qiyin emas. molekulalararo ta’sir hisobga olinsa, bu masala yanada murakkablashadi. qattiq jismlarning 1см3 xajmdagi zarralar soni esa undan ham bir necha barobar katta bo‘lganligi uchun masala yanada og‘irlashadi. shuning uchun ham ko‘p sondagi zarralar sistemasi bilan ish ko‘rganda bevosita mexanika(dinamika) qonunlarini qo‘llab bo‘lmaydi. masalan: - ularning o‘rtacha tezliklari, o‘rtacha energiyasi va shunga o‘xshash o‘rtacha kattaliklarini aniqlash bilan cheklanish mumkin. bu usulga statik usul deyiladi. bu usul ko‘p sondagi zarralar sistemasi bilan bir qatorda kvantomexanik hisoblashlarda ham keng qo‘llaniladi. molekulalar fizikada. statik usul bir-biriga o‘xshagan nihoyat ko‘p, lekin bir-biridan mustaqil bo‘lgan xodisalar to‘plamini tekshirish uchun qo‘llaniladi. umuman, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "modda xosalarini o‘rganishda dinamik, statik va termodinamik usullar. mikroskopik tizimlarning xarakterli tomonlari"

1403773636_46751.doc 19 10 7 , 2 × 31 10 1 , 9 - × = e m 19 10 6 , 1 - × = e 27 10 66 , 1 1836 - × = = e p m m - - z n o o 16 8 ( ) 1 1 h ( ) 7 3 li ( ) 23 11 a n ( ) 39 19 k ( ) 19 9 f ( ) 35 17 cl ( ) 80 35 br modda xosalarini o‘rganishda dinamik, statik va termodinamik usullar. mikroskopik tizimlarning xarakterli tomonlari reja: 1. atom, molekula va ularning xossalari to‘g‘risida umumiy tushunchalar. 2. moddalarni xosalarini o‘rganishdagi dinamik, statik va termodinamik usullar. 3. mikroskopik tizimlarning xarakterli tomonlari. …

DOC format, 82.5 KB. To download "modda xosalarini o‘rganishda dinamik, statik va termodinamik usullar. mikroskopik tizimlarning xarakterli tomonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: modda xosalarini o‘rganishda di… DOC Free download Telegram