ish va issiqlik miqdori. termodinamikaning i-qonuni

DOC 138.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403768869_46572.doc l d l d f da = s p f × = l psd da = dv sd = l pdv da = 0 > dv 0 < dv 0 = dv 0 = da pdv da = ò = 2 1 12 v v pdv а ( ) const p = ( ) 1 2 12 v v p a - = ( ) 0 < dv þ ý ü = = mn в s nm a s 1 2 2 1 2 1 1 2 1 1 2 2 1 2 1 в a mn в nm a s s s = - = - = ò ¹ 0 da kt u 2 3 = t grad dt dx q l l = = ( ) t a d - = 1 2 t t f q т a a a + = н ж ж ккал …
2
afik ko`rinishida tasvirlaylik. 11.2- rasm gaz 12 egri chiziq bo`yicha рv koordinata hajm kengayishida bo`lsin. gazning hajm dv ga kengayganda ish bajariladi. bu ish sxemada dv kichkina shtrixlangan zonaga mos keladi. agar gaz kengayishi v1 dan v2 gacha hajm kengayishiga nisbatan qaraladigan bo`lsa, u holda bajarilgan ish (11.5) tenglama yordamida aniqlanadi. agar gaz bosim o`zgarmas bo`lgan izobarik prosessda ish bajaradigan bo`lsa unda bajariladigan ish (11.6) formula bilan aniqlanadi. bu prosessda bajarilgan ish grafik holda 11.3-rasmda ko`rsatilganidek ifodalanadi. 11.3-rasm bu holda (gaz kengayganda) bajarilgan ish 1 a 2 nm yo`nalishda musbat bo`ladi. gaz 2 в 1mn yo`nalishda siqilib ish bajaridagin bo`lsa, ish manfiy bo`ladi. gazning bajargan to`la ishi larni ayirma yuzasi s га teng bo`ladi. ga teng bo`ladi. hamda doiraviy sistemada bajarilgan ish (11.7) nolga teng bo`lmaydi. ma`lumki, har qanday boshqa jism kabi gazni ham har xil usul bilan qizdirish yoki sovutish mumkin. yuzani qaraganda bunda ish hech qanday rol uynamaydiganday …
3
g ikkinchi jismga bevosita tekkanda yoki nurlanishiga uzatiladigan energiyasidir. 1) (11.9) 2) bu yerda (11.10) (н (nur chiqarish (radiasiya) bilan issiqlik berish koeffitsienti; (т ( tegish bilan issiqlik berish koeffitsienti. issiqlik bilan ish (energiya) orasida hech qanday farq yo`q. shuning uchun bu kattaliklarning har ikkalasi ham bir xil birliklarda o`lchanishi kerak. si sistemasida issiqlik miqdori q, j da va kkal da o`lchanadi. mexanikaviy ish birligining issiqlik birligiga nisbatini ifodalovchi son issiqlikning mexanikaviy ekvivalenti deyiladi va j bilan belgilanadi bu kattalikka teskari kattalik mexanikaviy ishning ekvivalenti deyiladi. 3. termodinamikaning i qonuni har qanday jism yoki sistemasining holat o`zgarishi ( bu sistemani ish bajarishi yoki tashqi kuchlar bu sistema ustidan ish bajarishi bilan belgilanadi. bizga ma`lumki jismlarning (gazning) holati p, v, t parametrlar bilan xarakterlanadi. bu parametrlarning ixtiyoriy birining o`zgarishida tashqi ish bajarilishi kerak. masalan gaz temperaturasi o`zgarishi, ya`ni uning isitish yoki sovutishi tashqaridan bajarilgan ish hisobiga amalga oshishi mumkin. gaz silindrda …
4
asofaga siljib gazni siqdi deylik, bu holda bajarilgan ish ga teng bo`ladi. bunda tengligini e`tiborga olsak yoki bundan (11.13) tengligi kelib chiqadi. aksincha gaz kengayganda uning xajmi dv ortganida tashqi kuchlarga qarshi pdv musbat ish bajaradi. (11.14) (11.14) ( (11.12) qo`yamiz. u holda (11.15) tenglik hosil bo`ladi. р v koordinatada bu jarayonni grafik ko`rinishida ifodalaymiz. ifodani 1,2 bo`yicha integrallaymiz: (11.16) demak jismning hajmi o`zgarganda bajargan tashqi ish jismning boshlang`ich holatdan oxirgi holatiga uni o`tishida bosib o`tgan holat tartibiga bog`liq bo`ladi, yo`lning shakliga bog`liq bo`lmaydi. 11.5-расм. (11.17) bu yerda u1 va u2 jism ichki energiyasining mos ravishda 1 va 2 holatlaridagi qiymatlari. agar bo`lsa, u holda holat o`zgarishi prosessda aylanma yoki sikli holat deyiladi. bu holda bajarilgan ish (11.18) musbat bo`lsa, ya`ni agar jismning o`zi tashqi kuchlarga qarshi ish bajargan bo`lsa, u holda bu jism tashqaridan qng issiqlik olganini bildiradi. agar bir siklda bajargan ish a ish manfiy bo`lsa ya`ni tashqi …
5
rinishlarga chek qo`ydi. termodinamikaning i-qonuni odatda energiyaning saqlanish qonuni bo`lib ochilishi tarixiy jihatdan, biror ko`rinishdagi energiyani sarflamay tashqaridan issiqlik olmay ish bajara oladigan mashinani qurish yo`ldagi urinishlarning oqibatsiz bo`lib chiqishi bilan bog`liq edi. bunday mashina termodinamikada birinchi xil perpetuum mobile deb ataladi. termodinamikaning birinchi bosh qonuni shunga asosan qo`yidagicha ta`riflanadi: birinchi xil perperuum mobileni, ya`ni bir davr davomida tashqaridan olingan energiya miqdoriga qaraganda ko`proq miqdorda ish bajaradigan davriy harakat qiluvchi mashinani qurib bo`lmaydi. uzatilgan issiqlik bilan ish orasidagi ekvivalentlikning prinsipial va nazariy mohiyati robert mayer (1814-1878), v.tomson (1824-1907), klauzius (1822-1888) va bir qator boshqa fiziklar tomonidan aniqlangan. energiyaning saqlanish qonuni ilgaridan taxmin qilinar edi. m.v.lomonosov 1748- yilda moddaning saqlanish qonunini bayon qilar ekan, tabiatda harakatning saqlanish haqidagi qonunini quyidagicha ta`riflab bergan edi. u «tabiatda uchraydigan hamma o`zgarishlar shunday sodir bo`ladiki, biror jismdan qancha miqdor nimadir olinsa, boshqa jismga shuncha miqdor qo`shiladi». energiya saqlanish qonunining miqdori jihatidan ta`riflanishi 100 yil o`tgach …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ish va issiqlik miqdori. termodinamikaning i-qonuni"

1403768869_46572.doc l d l d f da = s p f × = l psd da = dv sd = l pdv da = 0 > dv 0 < dv 0 = dv 0 = da pdv da = ò = 2 1 12 v v pdv а ( ) const p = ( ) 1 2 12 v v p a - = ( ) 0 < dv þ ý ü = = mn в s nm a s 1 2 2 1 2 1 1 2 1 1 2 2 1 2 1 в a mn в nm a s s s = - = - = ò ¹ 0 da kt u 2 3 = t grad …

DOC format, 138.0 KB. To download "ish va issiqlik miqdori. termodinamikaning i-qonuni", click the Telegram button on the left.

Tags: ish va issiqlik miqdori. termod… DOC Free download Telegram