urug’-qabila dinlari.

DOCX 10 pages 54.4 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.4 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

2-mavzu. urug’-qabila va milliy dinlar reja: 1.urug’-qabila dinlari. 2. qadimgi misr, bobil va assuriya dinlari. 3. antik davrda ko’pxudolik dinlari 4. milliy dunlar. tayan tushunchalar: insoniyatning dastlabki madaniyat o’choqlari va ulardagi diniy tasavvurlarning xilma-xilligi. ilk tabu (ta’qiq), totemizm, animizm, fetishizm, shomonlik, magiya (sehrgarlik). qadimgi misr, bobil va assuriya dinlari. antik davrda ko’pxudolik dinlari. hinduiylik. vedalar va upanishadlar – hinduiylikning muqaddas kitoblari. braxmanlik ta’limotida kastalar. konfutsiylik. daosizm - falsafiy ta’limot. iudaizm – yahudiy milliy dini. yapon milliy dini – sintoizm, uning asosiy aqidalari va marosimlari. 0. urug’-qabila dinlari. kishilik jamiyatining ilk bosqichlaridan toat - ibodatlar bilan bog’liq ijtimoiy hayotda jamoaning, urug’ning hamma a`zolari bir xil shakllarda qatnashganlar, chunki bu davrlarda urug’doshlar, qabiladoshlar orasida ijtimoiy tenglik hukm surgan. keyinchalik urug’chilik - qabilachilik tuzumining emirilish davrida, mas`ul kishilar uchun maxsus joylar, ruhoniylikni kasb - hunar qilib olgan kishilar toifasi (koxinlar, sehrgarlar va boshqalar) vujudga keladi. urug‘chilik tizimining shakllanish davrida (miloddan 40-30 ming yil …

2 / 10

ruh”larining kelib chiqishi ham shundan. din tarixida fetishizm (fransuzcha fetiche – tumor, but, ko‘zmunchoq) jiddiy o‘rin tutadi. fetishizmda insonning g‘ayritabiiy imkoniyatlariga ishonishdan iborat bo‘lgan afsungarlikdan farqli o‘laroq biron moddiy buyumga g‘ayritabiiy xossalar berilib, u ilohiylashtiriladi. fetishlar shaklan ham turli-tuman. toshlar, daraxt bo‘laklari, hayvon tanasining biror qismi, but-sanamlar fetish vazifasini o‘tashi mumkin edi. urug‘-qabila tuzumining diniy e’tiqodlari: · dehqonchilikka e’tiqod qilish – asosan hosildorlikka ta’sir ko‘rsatuvchi tabiat omillari timsoliga sig‘inishdan iborat bo‘lgan. · ajdodlar ruhiga sig‘inish. rivojlangan tuzum uchun, birinchi navbatda ota urug‘i uchun, o‘tmishda muayyan ijtimoiy o‘rin tutgan urug‘ boshliqlari, jangchilar ruhini yod etib, ajdodlar ruhiga sig‘inish rasm bo‘lgan. ajdod ruhini anglatuvchi sanam diniy e’tiqod ifodasi edi. ajdod ruhi hayot bo‘lgan qarindoshlari homiysi va asrovchisi hisoblangan. shamanizm din shakli sifatida. dinning ilk shakllari orasida shamanizm alohida o‘rin egallaydi. shamanizm, ibtidoiy urug‘doshlik dinlaridan farqli o‘laroq, qabila uyushmalari birlashayotgan davrda shakllanib, ijtimoiy ongning urug‘-qabila shakllari bilan bog‘lanadi. xususan, “varvarchilik” deb atalmish ijtimoiy-urug‘chilik …

3 / 10

a so‘nggi vaqtlarda shamanizmning an’anaviy sodda shaklllarining yangilanish tendensiyasi kuzatilmoqda. masalan, oddiy emchilikdan tashqari, ruhlar bilan “aloqa” qiluvchi mutaxassislar toifasi uchramoqda. guyoki bu shamanlarni o‘z kasblariga ular aloqa qilayotgan ruhlar yo‘llamoqda. bunda shaman ruhlar bilan aloqa qilayotganda ular tomonidan o‘ldirilib, so‘ng yana tiriltiriladi, degan afsona alohida ko‘rsatiladi. shamanizmda ilohiyot tizimining o‘zi yo‘q.. avvalombor spiritizmi ko‘p bo‘lgan shamanizm demonologiyasi haqida so‘z yuritish mumkin. shamanizmga xos narsa birinchi navbatda ijtimoiy hayot va tabiatdagi turli hodisalarning mohiyatini ifodalovchi turli ruhlar haqidagi tassavurlarning mavjudligidir. ruhlar hakidagi tasavvurlar tizimi bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan ikkinchi navbatda - shamanlik qiluvchining asabiy-ruhiy (ba’zan patologik) holatidir. uchinchi navbatda, shamanning insonlar ko‘z o‘ngida namoyon bo‘layotgan g‘alati va sirli iste’dodlarining jamiyat tomonidan ajratib ko‘rstailishi ayniqsa muximdir, ya’ni, madaniyat va tafakkurni tushunishning past bosqichida turgan inson tutqanoq va jazavaning ajib simptomlarini tabiiy bir hol emas, balki g‘ayritabiiy bir kuch deb qabul etadi, ularni shaman tanasini titratayotgan turli obrazdagi ruhlar deb qabul qiladi. …

4 / 10

pavianga (ittumshuq maymun), fayyum vodiysida timsohga, bubastisda mushukka sig‘inganlar. janubiy misrning qadimiy birlashishiga asos bo‘lgan nexenda kalxat ayol xudosiga, unga yaqin joylashgan naxabda suv nilufariga sig‘inganlar. shimoliy misr birlashuvining qadimiy markazi butoda muqaddas ilonga, qo‘shni pe jamoasi asalariga sig‘inganlar. ko‘rinib turibdiki, qadimiy misr dinlarida ko‘proq totemistik unsurlar saqlanib qolgan. ko‘pchilik tadqiqotchilarning ta’kidlashlaricha, misr totemizmi qabilaviy emas, balki mahalliy bo‘lgan. shunga qaramay, afrika etnografiyasi keltirgan ishonchli dalillar hayvonlarni ulug‘lash va ularga sig‘inish odatlari avvalgi ma’lum bir qabila miqyosida bo‘lib, keyinchalik muayyan hudud doirasini qamrab olganligidan dalolat beradi. deyarli barcha mahalliy rahnamo-xudolarga sig‘inish udumlari muqaddas hisoblangan hayvonga odam shaklini berish bilan kelib chiqqan. masalan, mushuk keyinchalik mushuk boshli bastet xudosiga, lochin gora xudosiga aylangan. totaning ibis boshli, anubisning it boshli, sobekning timsoh boshli, saxmetning urg‘ochi sher boshli, xator xudosining sigir boshli qilib tasvirlash muqaddas hayvonlarning keyinchalik yarim odam-yarim hayvon shakliga kirganidan darak beradi. misr xudolarining orasida nexebt, xator, neyt, soxmet, neftida kabi …

5 / 10

siga aylantirdilar. mamlakat poytaxti memfisga ko‘chirilgan vaqtda (3-sulola; mil. av. 3000 y. atrofi) misrning asosiy rasmiy xudosi ptax nomli memfis xudosi bo‘lib qoldi. mil. av. 2700 yillar atrofida 5-sulola hokimiyat tepasiga kelgan paytda on (geliopol) shahri bilan bog‘liq bo‘lgan atum (ra) xudosi misrning oliy xudosiga aylandi. 11-12-sulolalar davrida (mil. av. 2100-1800 y.) juda ham mashhur bo‘lmagan amon xudosi umummisr xudolarining asosiysiga aylandi va oldingi oliy xudo ra bilan biralshib amon-ra shaklini oldi. mamlakatning birlashtirilishi natijasida mahalliy xudolar ham ikkinchi darajali ma’budlarga aylanganlar. germapol xudosi tot (ibis) olimlar va kotiblar rahnamosiga, siut xudosi anut narigi dunyo hukmdoriga, latopolning ayol xudosi urush xudosiga, koptos xudosi min ajnabiylar rahnamosiga aylandi va h.k. qadimgi misr dinlari guruhlaridan biri xalq dehqonchilik e’tiqodlari va marosimlari bilan bog‘liq bo‘lgan. ular haqida ma’lumotlar nisbatan kam, chunki qadimgi yozma yodgorliklarida xalq dinlari emas, balki, davlat dinlari haqida xabar beriladi. biroq davlat dinlariga ham xalq e’tiqodlari o‘z ta’sirini ko‘rsatgan. bu …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "urug’-qabila dinlari."

2-mavzu. urug’-qabila va milliy dinlar reja: 1.urug’-qabila dinlari. 2. qadimgi misr, bobil va assuriya dinlari. 3. antik davrda ko’pxudolik dinlari 4. milliy dunlar. tayan tushunchalar: insoniyatning dastlabki madaniyat o’choqlari va ulardagi diniy tasavvurlarning xilma-xilligi. ilk tabu (ta’qiq), totemizm, animizm, fetishizm, shomonlik, magiya (sehrgarlik). qadimgi misr, bobil va assuriya dinlari. antik davrda ko’pxudolik dinlari. hinduiylik. vedalar va upanishadlar – hinduiylikning muqaddas kitoblari. braxmanlik ta’limotida kastalar. konfutsiylik. daosizm - falsafiy ta’limot. iudaizm – yahudiy milliy dini. yapon milliy dini – sintoizm, uning asosiy aqidalari va marosimlari. 0. urug’-qabila dinlari. kishilik jamiyatining ilk bosqichlaridan toat - ibodatlar bilan bog’liq ijtimoiy hayotda ...

This file contains 10 pages in DOCX format (54.4 KB). To download "urug’-qabila dinlari.", click the Telegram button on the left.

Tags: urug’-qabila dinlari. DOCX 10 pages Free download Telegram