matematika va uni o’qitish metodikasi

PPTX 54 pages 882.6 KB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 882.6 KB

File type PPTX

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

презентация powerpoint fan va texnologiyalar universiteti "aniq fanlar" kafedrasi fan: 2-mavzu: matematika va uni o’qitish metodikasi katta o’qituvchi m.x.dustov kurs: semestr: ta’lim shakli: sirtqi 6 3 mashg‘ulot shakli : ma’ruza o‘nli kasrlar. o‘nli kasrni to‘g‘ri kasr ko‘rinishda ifodalash. o‘nli kasrlar ustida arifmetik amallar. o‘nli kasrlarni taqqoslash. o‘nli kasrlar. o‘nli kasrni to‘g‘ri kasr ko‘rinishda ifodalash. o‘nli kasrlar ustida arifmetik amallar. o‘nli kasrlarni taqqoslash. reja: https://phet.colorado.edu/sims/html/area-model-decimals/latest/area-model-decimals_all.html?locale=uz https://upraktika.uz/promo/material/content/topic/838 https://upraktika.uz/promo/material/content/topic/839 https://upraktika.uz/promo/material/content/topic/834 o’nli kasrlarning ta’rifi, ular ustidagi to’rt amal (qo’shish, ayirish, ko’paytirish va bo’lish) va bu amallarning xossalari, o’nli kasrlardan oddiy kasrga o’tish va aksincha oddiy kasrlarni o’nli kasrlarga aylantirish, o’nli kasrlarning masalalar yechishda tadbiqlari g’iyosiddin jamshid al-koshining ,,hisob ilmi kaliti’’ - ,,arifmetik kaliti’’ - ,,miftohul hisob’’ asarida keltirilgan va batafsil bayon qilingan. g’iyosiddin jamshid al-koshining o’nli kasrlarning butun va kasr qismlarini turli rangdagi siyohda yozgan va ularni ajratib turuvchi vergul (,) o’rniga vertikal chiziqcha (i) qo’ygan. o'nli kasrlarni oʻnli kasr — mahraji 10 ning …

2 / 54

ni o'qish keling, o'nli kasrlarni o'qish qoidalari haqida bir necha so'z aytaylik. to'g'ri oddiy kasrlarga mos keladigan o'nlik kasrlar xuddi shu oddiy kasrlar kabi o'qiladi, faqat "nol butun son" qo'shiladi. masalan, 0,12 o'nlik kasr 12/100 oddiy kasrga to'g'ri keladi ("o'n ikki yuzdan" o'qing), shuning uchun 0,12 "nol nuqta o'n ikki yuzdan" deb o'qiladi. aralash raqamlarga mos keladigan o'nlik kasrlar bu aralash raqamlar bilan bir xil o'qiladi. masalan, 56.002 o'nlik kasr aralash songa to'g'ri keladi, shuning uchun 56.002 o'nli kasr "ellik olti nuqtadan ikki mingdan bir" deb o'qiladi. demak o’nli kasrlarni ,,ustun’’ usulida qo’shish amali natural sonlarni ,,ustun’’ usulida qo’shish kabi bajariladi. qo‘shish qonunlari. 1. qo’shishning o’rin almashtirish qonuni. o’nli kasrlarni qo’shishda qo’shiluvchilarning o’rni almashgani bilan yig’indi o’zgarmaydi. 2. qo’shishning guruhlash qonuni. qo’shishning guruhlash qonuni natural sonlar va oddiy kasrlarda bo’lgani kabi o’nli kasrlar uchun ham o’rinlidir. 3-misol. yig’indini hisoblang: 6,53+2,6+3,47. yechilishi. 1-usul. 6,53+2,6+3,47=(6,53+3,47)+2,6=10+2,6=12,6; 2-usul. 6,53+2,6+3,47=(6,53+2,6)+3,47=9,13+3,47=12,6; 3-usul. 6,53+2,6+3,47=6,53+(2,6+3,47)=6,53+6,07=12,6. ixtiyoriy a, b …

3 / 54

ozamiz; 5) 1 o’nlik – 0 o’nlik = 1 o’nlik, ayirmaning o’nlar xonasiga 1 ni yozamiz va ayirmada 10,21 sonini olamiz. o’nli kasrlarni ayirishni, natural sonlardagi kabi, ,,ustun’’ usulida ham bajarish mumkin. a-b=c ayirish amali to’g’ri bajarilgaligini usullari ayiriluvchi + ayirma =kamayuvchi b+c=a; kamayuvchi – ayirma = ayiriluvchi a-c=b. ikki o‘nli kasrni bir-biriga ko‘paytirish uchun: vergullarga e’tibor bermasdan ular ko‘paytiriladi; hosil bo‘lgan ko‘paytmaning o‘ng tomonidan, shu ikkala kasrda birgalikda verguldan keyin nechta raqam bo‘lsa, shuncha raqam vergul bilan ajratiladi. misol: 0,4 × 0,25 = ? 0,4 da verguldan keyin bitta raqam 0,25 da verguldan keyin ikkita raqam demak, jami 3 ta raqam bor. 4 × 25 = 100 endi 3 ta raqamni vergul bilan ajratamiz. shunda, 100 dan 0,100 hozil bo'ladi. demak, 0,4 × 0,25 = 0,1 o‘nli kasrlarni ko‘paytirish sonni o‘nli kasrga bo‘lish uchun: bo‘luvchida verguldan keyin nechta raqam bo‘lsa, bo‘linuvchida ham bo‘luvchida ham vergul o‘shancha xona o‘ngga suriladi; …

4 / 54

o'nlik kasrdagi 3 raqami o'ndan uch qismini, 0,0003 o'nli kasrda - uch o'n mingdan bir qismini va 30 000,152 o'nlik kasrda - uch o'n mingni anglatadi. shunday qilib, biz gaplashishimiz mumkin kasrlar, shuningdek natural sonlardagi raqamlar haqida. o'nli kasrdagi o'nli kasrgacha bo'lgan raqamlarning nomlari natural sonlardagi raqamlarning nomlari bilan to'liq mos keladi. o'nli kasrdan keyingi kasrlarning nomlarini esa quyidagidan ko'rish mumkin.. masalan, 37,051 o‘nlik kasrda 3 raqami o‘nlik, birliklar qatorida 7, o‘ninchi o‘rinda 0, yuzinchi o‘rinda 5, minglik qatorida 1 raqami. o'nli kasrlardagi o'rinlar ham ustunlik jihatidan farq qiladi. agar o'nli kasrni yozishda biz raqamdan raqamga chapdan o'ngga o'tsak, u holda biz 0 dan harakat qilamiz. masalan, yuzlar o‘rinlari o‘ninchi o‘rinlardan kattaroq, millionlar o‘rinlari esa yuzinchi o‘rinlardan pastroq. berilgan yakuniy o'nlik kasrda biz katta va kichik raqamlar haqida gapirishimiz mumkin. masalan, o'nlik kasrda 604,9387 katta (eng yuqori) joy yuzlab joy, va kichik (eng past)- o'n minglik raqam. o'nli kasrlar uchun …

5 / 54

oʻnli kasrlarga misollar: 0.143940932…, 3.1415935432…, 153.02003004005…, 2.11111111…, 69.74152152152…. davriy kasrlar va davriy bo'lmagan kasrlar agar siz oxirgi ikkita cheksiz o'nli kasrga diqqat bilan qarasangiz, u holda 2.111111111 kasrda ... cheksiz takrorlanadigan 1 raqami aniq ko'rinadi va 69,74152152152... kasrda uchinchi kasrdan boshlab, takrorlanuvchi raqamlar guruhi. 1, 5 va 2 aniq ko'rinadi. bunday cheksiz o'nli kasrlar davriy deyiladi. ta'rif. davriy o'nli kasrlar (yoki oddiygina davriy kasrlar) cheksiz o'nli kasrlar bo'lib, ularni yozishda ma'lum o'nlik kasrdan boshlab, qandaydir son yoki raqamlar guruhi cheksiz takrorlanadi. kasr davri. masalan, 2.111111111... davriy kasrning davri 1 raqami, 69,74152152152... kasr davri esa 152 ko’rinishdagi raqamlar guruhidir. cheksiz davriy o'nli kasrlar uchun yozuvning maxsus shakli qabul qilinadi. qisqartirish uchun biz davrni bir marta qavs ichiga olib yozishga kelishib oldik. masalan, 2,111111111... davriy kasr 2,(1) , 69,74152152152... davriy kasr 69,74(152) shaklida yoziladi. shuni ta'kidlash kerakki, bir xil davriy kasr uchun siz turli davrlarni belgilashingiz mumkin. masalan, davriy o'nli kasr 0,73333... …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matematika va uni o’qitish metodikasi"

презентация powerpoint fan va texnologiyalar universiteti "aniq fanlar" kafedrasi fan: 2-mavzu: matematika va uni o’qitish metodikasi katta o’qituvchi m.x.dustov kurs: semestr: ta’lim shakli: sirtqi 6 3 mashg‘ulot shakli : ma’ruza o‘nli kasrlar. o‘nli kasrni to‘g‘ri kasr ko‘rinishda ifodalash. o‘nli kasrlar ustida arifmetik amallar. o‘nli kasrlarni taqqoslash. o‘nli kasrlar. o‘nli kasrni to‘g‘ri kasr ko‘rinishda ifodalash. o‘nli kasrlar ustida arifmetik amallar. o‘nli kasrlarni taqqoslash. reja: https://phet.colorado.edu/sims/html/area-model-decimals/latest/area-model-decimals_all.html?locale=uz https://upraktika.uz/promo/material/content/topic/838 https://upraktika.uz/promo/material/content/topic/839 https://upraktika.uz/promo/material/content/topic/834 o’nli kasrlarning ta’rifi, ular ust...

This file contains 54 pages in PPTX format (882.6 KB). To download "matematika va uni o’qitish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: matematika va uni o’qitish meto… PPTX 54 pages Free download Telegram