ekonomik modellovchilik asoslari

DOCX 4 pages 18.5 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.5 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

ekonometrik modellashtirish asoslari reja: 1. iqtisodiyotda modellashtirish asoslari. 2. iqtisodiyotda modellarning tasnifi 3. iqtisodiyotda modellashtirish bosqichlari 1. iqtisodiyotda modellashtirish asoslari. zamonaviy iqtisodiyot nazariyasi ham mikro-, ham makroiqtisodiyotda tabiy, zaruriy element sifatida matematik modellar va usullarni o’z ichiga oladi. matematikada iqtisodiyotda foydalanish iqtisodiy o’zgaruvchilar va ob’ektlarning eng muhim, ahamiyatli bog’lanishlarni ajartishga va formal tasvirlashga, iqtisodiyot nazariyasining qoidalari, tushunchalari va xulosalalarini aniq va lo’nda bayon qilishga imkon beradi. bunda modellar va modellashtirish muhim o’rin tutadi. o’zbekiston respublikasi prezidentining “oliy ta’lim muassasalalarida ta’lim sifatini oshirish va ularning mamlakatda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarda faol ishtirokini ta’minlash bo’yicha qo’shimcha choratadbirlar to’g’risida”gi 05.06.2018 yilda qabul qilingan pq-3775 sonli qarorida “hududlarda yangi oliy ta’lim tashkil etish, kadrdlar tayyorlashning zamonaviy ta’lim yo’nalishlari va mutaxassisliklari hamda sirtqi va kechki bo’limlarining ochilishi, oliy ta’lim muassasalalarida qabul kvotalarining oshirilishi mazkur yo’nalishlardagi muhim islohotlar hisoblanadi. oliy ta’lim muasasalari innovatsion va texnologik g’oyalar bilan fikr almashadigan muloqot markazlarida aylanmagan, tegishli sohalarda mavjud …

2 / 4

un muhim bo’lmagan qismlar chiqarib tashlanadi. ilmiy izlanishlarda modellashtirish qadimgi zamonlardanoq qo’llanila boshlandi va asta sekin ilmiy bilimlarning qurilish va arxitektura, astranomiya, fizika, ximiya, bilologiya va pixoyat, ijtimoiy fanlar kabi tabora yangi sohalarini qamrab ola boshladi. birinchi matematik modellar f.kene, a.smit (klassik makroiqtisodiy model), d.rikardo (xalqaro savdo modeli) tomonidan ishiatilgan. xx asr zamonaviy fanning amalda barcha sohalarida modellashtirish usuliga katta muvaffaqiyatlar va obro'-e'tibor keltirdi. turli iqtisodiy hodisalarni o'rganish uchun ularning iqtisodiy modellar deb ataluvchi soddalashtirilgan formal tasvirlaridan foydaianiladi iste'mol tanlovi modellari, firma modellari, iqtisodiy o'sish modellari, tovar va moliya bozorlaridagi muvozanat modellari va boshqa ko'p modellar iqtisodiy modellarga misol boiadi. iqtisodiyotda matematik model — bu iqtisodiy ob'ektlar yoki jarayonlarni tahlil qilish yoki boshqarish maqsadida ularning matematik tasvirlanishi, ya'ni iqtisodiy masalaning matematik yozuvi, iqtisodiy ob'ektning matematik modeli — bu uning funksiyalar, tenglamalar, tengsizliklar, mantiqiy munosabatlar, grafiklar majmuasi ko'rinishidagi aks ettirilishidir. bunday aks ettirish o'rganilayotgan ob'ekt elementlarining munosabatlari to’plamini model elementlarining shunga …

3 / 4

onni geometrik, fizik, dinamik yoki funksional tavsiflarini ifodalaydi. masalan, ob'ektning kichiklashtirilgan rnaketi (masalan, litsey, kollej, universitet) va turli xi! fizik, ximik va boshqa xildagi maketlar bmiga rnisol bo'la oladi. bu modellar yordamida turli xi! texnologik jarayonlarni optimal boshqarish, ulami joylashtirish va foydalanish yoilari o'rganiladi. umuman olganda, moddiy modellar tajribaviy xarakterga ega bo’lib, lexnika faniarida keng qo'llaniladi. ammo moddiy modeliashtirishdan iqtisodiy maslalarai yechish uchun foydalanishda ma'lum chegaralanishlar mavjud. masalan, iqtisodiyotni biror sohasini o'rganish bilan butun iqtisodiy ob'ekt haqida xuiosa chiqarib boimaydi. ko'pgina iqtisodiy masalalar uchun esa moddiy modellar yaratish qiyin bo'iadi va ko'p xarajat talab etadi. abstrakt (ideal) modellar inson tafakkurining mabsuli bo'lib, ular lushunchalar, gipotezalar va turli xil qarashlar tizimidan iborat. iqtisodiy tadqiqotlarda, boshqarish sohalarida, asosan, abstrakt modeliashtirishdan foydalaniladi. ilmiy bilishda abstrakt modellar ma'lurn tillarga asoslangan belgilar majmuidan iborat. o'z navbaiida, belgili abstrakt modellar matematik va logic tillar shaklidagi matematik logik modellarni ifodalaydi. matematik modellashtirish turli xil tabiatli, ammo bir …

4 / 4

a shu kabilar modejlarining majmualari (mikroiqtisodiy modellar)m ajratib ko'rsatish mumkin. tuzilmaviy modellar ob'ektlarning ichki tuzilishi, tarkibiy qismlari, ichki parametria!ini, ular orasidagi o'zaro bogiiqliklarni ifodalaydi. iqtisodiyot miqyosidagi tadqiqotlarda ko'proq tuzilmaviy modellar qo'llaniladi, chunki ular quyi tizimlarning o'zaro bog'liqliklari rejalashtirish va boshqarish uchun katta ahamiyatga ega„ o'ziga xos tuzilmaviy modellar sifatida tarmoqlararo aloqalar modellarini olish rnumkin. furiktsional modellar iqtisodiy boshqarishda keng qo’laniladi, bunda ob'ektning holati («chiqish»)ga «kirish»ni o'zgartirish yoii bilan ta'sir ko'rsatiladi. iste'molchilarning tovar-pul munosabatlari sharoitidagi xatti-harakatlari modeli bunga misol bo ma oladi. aynan bir ob'ekt bir vaqtning o'zida ham tuzilmaviy, ham funksional model bilan tasvirlanishi mumkin. masalan, alohida tarmoq tiziminini rejalashtirish uchun tuzilmaviy modeldan foydalaniladi, iqtisodiyot miqyosida esa har bir tarmoq funksional model bilan ifodalanishi mumkin. deterrninirlangan modellar model o'zgaruvchilari orasidagi qat'iy funksional bog'lanishlar borligini nazarda tutadi. stoxastik modellar tadqiq qilinayotgan ko'rsatkichlarga tasodifly ta'sirlarning borligini e'tiborga oladi hamda ularni tasvirlash uchun ehtimollar nazariyasi va matematik statistikaning vositalaridan foydalanadi. statik modellarda barcha …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonomik modellovchilik asoslari"

ekonometrik modellashtirish asoslari reja: 1. iqtisodiyotda modellashtirish asoslari. 2. iqtisodiyotda modellarning tasnifi 3. iqtisodiyotda modellashtirish bosqichlari 1. iqtisodiyotda modellashtirish asoslari. zamonaviy iqtisodiyot nazariyasi ham mikro-, ham makroiqtisodiyotda tabiy, zaruriy element sifatida matematik modellar va usullarni o’z ichiga oladi. matematikada iqtisodiyotda foydalanish iqtisodiy o’zgaruvchilar va ob’ektlarning eng muhim, ahamiyatli bog’lanishlarni ajartishga va formal tasvirlashga, iqtisodiyot nazariyasining qoidalari, tushunchalari va xulosalalarini aniq va lo’nda bayon qilishga imkon beradi. bunda modellar va modellashtirish muhim o’rin tutadi. o’zbekiston respublikasi prezidentining “oliy ta’lim muassasalalarida ta’lim sifatini oshirish va ularning mamlakatd...

This file contains 4 pages in DOCX format (18.5 KB). To download "ekonomik modellovchilik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonomik modellovchilik asoslari DOCX 4 pages Free download Telegram