gʻazzoliyning bilish ilmi haqidagi falsafiy qarashlarining tahlili

PPTX 22 pages 823.3 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 823.3 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

gazzoliyning bilish ilmi haqidagi falsafiy qarashlarining tahlili andijon mashinasozlikinstituti elektrotexnika fakulteti eee yo`nalish uchinchi bosqich k 91-21 guruh talabasi abduxalilov axrorbekning falsafa fanidan tayorlagan mustaqil ishi gazzoliyning bilish ilmi haqidagi falsafiy qarashlarining tahlili gʻazzoliy, abu homid muhammad ibn muhammad al-gʻazzoliy [1058 — tus (eron) — 1111] — islom ilohiyotchisi, faylasuf. "gʻazzoliy" taxallusi haqida turli fikr bor. baʼzi olimlar gʻazzol (ip yigiruvchi) oilasida tugʻilgan, shu sababdan gʻazzoliy taxallusini olgan desa, boshqalari esa gʻazola (tus yaqinidagi qishloq)da tugʻilgan, shuning uchun taxallusi gʻazoliy deb hisoblaydilar. nishopur (sharqiy eron) va bagʻdodda taʼlim olgan. "nizomiya" madrasasi (bagʻdod)da islom huquqshunosligidan dars bergan. mudarrislikdan voz kechib, 11 yil zohidlikda hayot kechirgan, ilm bilan mashgʻul boʻlgan. 1105-yilda nishopurga kelib, yana madrasada mudarrislik qildi, ammo bu hol uzoqqa choʻzilmadi. tusga koʻchib borib 300 ga yaqin talabaga xususiy tarzda dars berdi. uning fiqhga doir "bosit", "vojiz", "vosit", aqidaga doir "qavoid al-aqoid" ("aqidalarning qoidalari"), "ar-risolat al-qudsiya" ("qudsiya risolasi"), mutasavviflar uchun "ihya …

2 / 22

chun ezgu harakatlarga intilishni targ'ib qiladi. gazzolining epistemologik nuqtai nazari gazzoliyning gnoseologik qarashlari bilimga intilishda tanqidiy fikrlash, ratsionallik va empirik dalillarning muhimligini ta’kidlaydi. gazzoliyning falsafiy qarashlarining tarixiy mazmuni gazzolining dastlabki ta'sirlari gazzoliy shakllanishi davrida aristotel, platon va suqrot asarlaridan kuchli ta'sir ko'rsatib, uning ilk falsafiy qarashlarini shakllantirgan. tarixiy hodisalarning ta'siri gazzoliy davridagi uygʻonish va maʼrifat davridagi siyosiy notinchliklar va ijtimoiy gʻalayonlar uning falsafiy qarashlari va asarlariga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. madaniy va intellektual harakatlar gazzoliyning falsafiy qarashlari oʻz davridagi madaniy-intellektual harakatlar, jumladan, gumanizmning yuksalishi va ilmiy inqilob natijasida shakllangan. gazzoliyning bilim ta'rifi gazzoliyning bilim tabiatiga qarashi gazzolining fikricha, bilim tajriba, aql va idrokdan kelib chiqadi va bu haqiqat va e'tiqodni tushunishdir. gazzolining oqlangan haqiqiy e'tiqod tushunchasi gazzolining fikriga ko'ra, bilim oqlangan haqiqiy e'tiqod bo'lib, unda inson haqiqatga ishonadigan va buning uchun asosli sabablarga ega. gazzolining dalil roliga urg‘u berishi gazzoliy bilim olishda dalilning muhimligini ta'kidlaydi, chunki u asosli haqiqiy e'tiqod va …

3 / 22

tushunchamizni buzishi mumkin. gazzolining empirizm tanqidi 1 gazzolining empirizmga ta'rifi gazzolining ta’kidlashicha, empirizmning faqat hissiy tajribaga tayanishi bilim doirasini cheklaydi, aql va sezgi rolini e’tiborsiz qoldiradi. 2 empiristik metodologiya bilan bog'liq muammolar gazzoli barcha bilimlar hissiy tajribadan olinadi, degan empirik e'tiqodni tanqid qilib, mavhum tushunchalarni tushunishda bu yondashuvning cheklovlarini ta'kidlaydi. 3 gazzolining empirizmga muqobilligi gazzoli hissiy tajribani aql, sezgi va boshqa empirik bo'lmagan bilim manbalari bilan birlashtirgan bilimga yaxlit yondashuvni taklif qiladi. gazzoliy falsafasida ratsionalizm ratsionalizm asosiy tamoyil sifatida gazzoliy falsafasi bilim va haqiqatning asosiy manbalari sifatida aql va mantiqdan foydalanishga urg‘u beradi. tug'ma g'oyalarga urg'u berish gazzolining ratsionalizmi odamlarda sezgi tajribasidan mustaqil bo'lgan tug'ma g'oyalar va bilimlarga ega ekanligini ta'kidlaydi. empirizmning tanqidi gazzoliy falsafasi bilim olishda ratsional fikrlash va deduksiya hissiy idrokdan ustun ekanligini ta’kidlab, empirizmga qarshi chiqadi. zamonaviy falsafaga ta'siri gazzoliyning ratsionalistik g‘oyalari zamonaviy falsafiy tafakkurga, xususan, epistemologiya sohasida sezilarli ta’sir ko‘rsatdi. gazzolining zamonaviy epistemologiyaga ta'siri gazzolining fundamentalizmga …

4 / 22

lining empirik kuzatishga yondashuvi gazzoli o‘z falsafasida empirik kuzatishning ahamiyatini ta’kidlab, ma’lumotlarni to‘plash va gipotezalarni tekshirish uchun ilmiy usullardan foydalanishni targ‘ib qildi. 2 gazzoliy nazariyalarida ilmiy metodning qo‘llanilishi gazzoli oʻzining falsafiy gʻoyalarini qoʻllab-quvvatlash uchun tizimli kuzatish, tajriba va tahlillardan foydalangan holda oʻz nazariyalarini ishlab chiqishda ilmiy metodni qoʻllagan. 3 gazzoliy gnoseologiyasiga ilmiy uslubning ta’siri ilmiy uslub gazzolining gnoseologiyasiga katta ta'sir ko'rsatdi, uning bilimlarni o'zlashtirish haqidagi qarashlarini va e'tiqodni shakllantirishda empirik dalillarning ahamiyatini shakllantirdi. gazzoliyning haqiqat va asoslash haqidagi qarashlari 1 2 3 gazzoliyning haqiqat tushunchasi gazzoliy falsafasida asoslash gazzoliy qarashlarining qo'llanilishi gazzolining fikricha, haqiqat sub'ektivdir va individual qarashlar va tajribalar asosida o'zgarishi mumkin. gazzolining ta'kidlashicha, asoslash haqiqat da'volarining to'g'riligini aniqlash uchun juda muhim va u fikrlash va dalillarni o'z ichiga oladi. gazzoliyning haqiqat va asoslash haqidagi qarashlari axloq, gnoseologiya, fan falsafasi kabi turli sohalarga tatbiq etilishi mumkin. gazzolining skeptitsizm haqidagi tushunchasi gazzolining skeptitsizm ta'rifi gazzoliy skeptitsizmni bilimga shubha bilan qarash …

5 / 22

chalmers kabi zamonaviy dualistik nazariyalarga ta'sir ko'rsatdi. gazzoliy g‘oyalari ongni tushunishga funksionalistik yondashuvni shakllantirdi, maqsadlarga erishishda psixik jarayonlarning ahamiyatini ta’kidladi. gazzolining tadqiqotlari ongni o'rganishga, sub'ektiv tajribalarning tabiatini va ularning miya bilan aloqasini o'rganishga hissa qo'shdi. gazzoliyning bilim nazariyasiga qo‘shgan hissasi 1 2 3 gazzolining epistemologik nuqtai nazari gazzolining empirizmga ta'siri gazzoliyning ratsionalizm tanqidi gazzoliyning gnoseologik nuqtai nazari uning psixologiya va falsafadagi keng ko'lamli tadqiqotlariga tayangan holda, tajriba va idrokning bilimni shakllantirishdagi rolini ta'kidlaydi. gazzolining bilim nazariyasiga qoʻshgan hissasi uning empirik mutafakkirlarga taʼsirini oʻz ichiga oladi, ular bilim olishda hissiy tajribaning muhimligini taʼkidlaydilar. gazzolining ratsionalizm tanqidi dunyoni anglashda sof aqlning chegaralanganligini ta’kidlab, bilimlarni o‘zlashtirishga yanada yaxlit yondashishni targ‘ib qiladi. gazzoliyning axloq va bilimga qarashlari gazzolining axloqiy asosi gazzoli bilimga intilishda axloqiy xulq-atvor muhimligiga ishongan, halollik, halollik va boshqalarni hurmat qilishga urg'u bergan. gazzoliga ko'ra bilimlarni o'zlashtirish gazzoli bilim olishda tanqidiy fikrlash va skeptitsizmning rolini ta'kidladi, jiddiy tergov va dalillarga asoslangan fikr …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gʻazzoliyning bilish ilmi haqidagi falsafiy qarashlarining tahlili"

gazzoliyning bilish ilmi haqidagi falsafiy qarashlarining tahlili andijon mashinasozlikinstituti elektrotexnika fakulteti eee yo`nalish uchinchi bosqich k 91-21 guruh talabasi abduxalilov axrorbekning falsafa fanidan tayorlagan mustaqil ishi gazzoliyning bilish ilmi haqidagi falsafiy qarashlarining tahlili gʻazzoliy, abu homid muhammad ibn muhammad al-gʻazzoliy [1058 — tus (eron) — 1111] — islom ilohiyotchisi, faylasuf. "gʻazzoliy" taxallusi haqida turli fikr bor. baʼzi olimlar gʻazzol (ip yigiruvchi) oilasida tugʻilgan, shu sababdan gʻazzoliy taxallusini olgan desa, boshqalari esa gʻazola (tus yaqinidagi qishloq)da tugʻilgan, shuning uchun taxallusi gʻazoliy deb hisoblaydilar. nishopur (sharqiy eron) va bagʻdodda taʼlim olgan. "nizomiya" madrasasi (bagʻdod)da islom huquqshunosligidan dars...

This file contains 22 pages in PPTX format (823.3 KB). To download "gʻazzoliyning bilish ilmi haqidagi falsafiy qarashlarining tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: gʻazzoliyning bilish ilmi haqid… PPTX 22 pages Free download Telegram