atom nurlanishlari

DOC 156.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403710478_46309.doc 0 345 , 12 a n l = dx j m jdx dj m = - - d d e j j m - = 0 s t m + = t s r q k k 4 3 a n = 1 - = z q k a 1 42 , 109737 - = sm r ) 2 1 1 1 ( ) 1 ( 2 2 2 - - = z r k a n l 58 = z 71 = z n m e e - = n h 1 3 2 1 2 1 , e e e e e e - = d - = d ,... , , 3 2 1 e e e 1 e d 1 e d 1 e d ev e e 9 , 4 1 2 = - l n hs h e e = = - 1 …
2
katta bo’lsa hosil bo’ladi. bu nurlanish antikatod moddasini xarakterlaydi. har bir element o’ziga xos spektr beradi. xarakteristik nurlanish uzlukli spektrdan ya’ni spektral chiziqlardan iborat bo’ladi. rentgen nurlari modda qatlamidan o’tganda kuchsizlanadi. bunga 2 xil sabab bo’lishi mumkin: 1.sochilish. rentgen nurlari to’lqin uzunliklari juda kichik bo’lgani uchun yorug’likka shaffof bo’lgan har qanday muxit rentgen nurlari uchun xira hisoblanadi. sochuvchi markazlar modda atomi yoki molekulasi bo’ladi. bunday sochilish yorug’likda ham kuzatiladi lekin bu juda kuchsiz bo’ladi. masalan, yorug’lik intensivligi 1 km qalinlikdagi toza suvda 2,7 marta kamayadi. rentgen nurlari esa 5 sm qalinlikdagi suv qatlamida shuncha kuchsizlanadi. 2.yutilish. rentgen nurlarining bir qismi moddada yutilyb issiqlikka aylanadi. agar - modda qalinligi, - tushayotgan intensivlik, - kuchsizlanishni xarakterlovchi koeffitsient bo’lsa, u holda ifodadan qalinlikdagi moddada kuchsizlanish kabi ifodalanadi, bu yerda bo’lib -yutilish koeffitsienti va -sochilish koeffitsienti deyiladi. rentgen nurlari spektral chiziqlari chastotasi bilan bu chiziqlarni chiqaruvchi element atom nomeri orasidagi bog’lanishini (k-seriyadagi chiziqlar uchun) …
3
ash mumkin. mozeli yashagan davrda davriy jadvalda hali kashf etilmagan elementlar mavjud edi. dan gacha bo’lgan nodir yer elementlarihali yaxshi o’rganilmagan edi. bu qonun yordamida vodorod va uran oralig’ida 92 xil element borligi ko’rsatildi hamda hali kashf etilmagan elementlar ham aniq ko’rsatib berildi. shu bilan birga bu qonun atom indivudialligini atom massasi emas, balkim yadro zaryadiga teng bo’lgan atom nomeri belgilashini ko’rsatdi hamda bu masaladagi uzoq yillardan beri cho’zilib kelayotgan bahslarga chek qo’ydi. bu holat izotoplarning kashf etilishi bilan tasdiqlandi endi atomlar xususiyatini namoyon qiluvchi rentgen nurlaridan atomlar tuzilishiga qaytsak, rezeford tajribalariga asosan atom modeli ham ayrim cheklanishlarga ega bo’ladi. masalan atom nurlanishini olsak klassik elektrodinamikaga asosan elektron yadro atrofida tezlanishli harakatlanib o’z energiyasini butunlay sarflashi natijasida yadroga qulab tushishi va atom yo’qolishi mumkin. lekin aslida bunday bo’lmaydi va atomlarning nihoyatda turg’unligini ko’ramiz. n.bor 1913 yili bu holni tushuntirishga muyassar bo’ldi va o’zining g’oyasini ilgari surdi. bor nazariyasi quyidagi ikkita …
4
mlanishi o’rganiladi. agar elastik urilish bo’lsa tezliklar qayta taqsimlanmaydi. noelastik holda esa tezliklar taqsimoti ular energiyasining bir qismini atomlarga berishi hisobiga o’zgaradi. trubkaga simob bug’lari 1 mm simob ustuniga teng bosim ostida to’ldirilgan. katod k va to’r с orasiga u tezlatuvchi potentsial qo’yilgan. bu potentsialni p potentsiometr bilan o’zgartirish mumkin. u potentsialga bog’liq holda a-dagi tok kuchi galvanometr bilan o’lchangan. anoddagi tok kuchi bilan k va c orasidagi u kuchlanishning bunday bog’lanishi atomlar diskret energetik holatlariga egaligi sababli energiyani porsiyalar ko’rinishida qabul qila olishligini ko’rsatadi. , bu erda 1-, 2-, 3-, … energetik holat energiyalari. elektronlar energiyasi dan kichik bo’lganda simob atomlari bilan elastik ta’sirlashadilar. elektron massasi simob atomi massasidan ancha kichik bo’lganligi sababli to’qnashishda elektronlar o’z energiyalarini deyarli o’zgartirmaydilar. potentsial u qancha katta bo’lsa elektronlar shuncha katta tezlikka ega bo’lishadi va anod toki ham oshadi. agar elektronlar energiyasi qiymatga yetsa, ularning simob atomlari bilan bo’ladigan ta’siri noelastik bo’ladi. natijada …
5
usiy nurlanish spektrlariga egadirlar. vodorod atomining spektral chiziqlari ular orasidagi qandaydir bog’lanish borligini ko’rsatadi. balmer 1885 yili spektrning ko’rinadigan qismida yotuvchi 4 ta chiziq to’lqin uzunligi formula bilan ifodalanishi mumkinligini ko’rsatdi, bu yerda (n=3,4,5,6), b=364,6 a0. to’lqin uzunlikka teskari bo’lgan kattalik 1 sm ga joylashgan to’lqinlar soni deyiladi. , ( chastota) (1) (2) - ridberg doimiysi. u holda (2) dan (3) bo’ladi. (3) formulaga balmer formulasi deyiladi. balmer formulasidan ko’rinib turibdiki ortishi bilan to’lqin sonlari orasidagi farq kamayadi va da doimiy bo’ladi va chiziqlar intensivligi ham kamayadi. yer sharoitida vodorod atomi spektral chiziqlarini ko’p miqdorda hosil qilish qiyin. balmer seriyasining 37 — hadigacha quyosh xromosferasida kuzatilgan. vodorod atomida balmer seriyasiga o’xshash boshqa seriyalar ham topilgan. spektrning ultrabinafsha qismida layman seriyasi: , infraqizil qismida 3 ta seriya topiladi. pashen seriyasi breket seriyasi pfund seriyasi barcha seriyalar uchun umumiy formula: - bunga balmerning umumlashgan formulasi deyiladi. seriyalardagi birinchi had ni spektral term …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "atom nurlanishlari"

1403710478_46309.doc 0 345 , 12 a n l = dx j m jdx dj m = - - d d e j j m - = 0 s t m + = t s r q k k 4 3 a n = 1 - = z q k a 1 42 , 109737 - = sm r ) 2 1 1 1 ( ) 1 ( 2 2 2 - - = z r k a n l 58 = z 71 = z n m e e - = n h 1 3 2 1 2 1 , e e e e e e - = d - = d ,... , , 3 2 1 e e …

DOC format, 156.5 KB. To download "atom nurlanishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: atom nurlanishlari DOC Free download Telegram