maxsulotlar va xizmat asosida xarajatlarni aniqlash

DOCX 11 pages 235.1 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 235.1 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu:maxsulotlar va xizmat asosida xarajatlarni aniqlash. reja: 1. xarajatlar to‘g‘risida tushuncha va ular hisobini tashkil qilishning xuquqiy-me’yoriy asoslari 2.mahsulot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish davomida xo‘jalik yurituvchi subyektda paydo bo‘ladigan xarajatlar 3. inventarizatsiya va uning turlari materiallarni inventiratsiya qilish 1. xarajatlar to‘g‘risida tushuncha va ular hisobini tashkil qilishning xuquqiy-me’yoriy asoslari. xarajatlarni guruhlanishi. iqtisodiyotni modernizatsiyalash hsharoitida ishlab chiqarish samaradorligini oshirishda xarajatlar alohida o‘rin tutadi. xarajatlar mahsulotlarni ishlab chiqarish, tovarlar sotish, ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatish bilan bog‘liq bo‘lgan sarflarning puldagi ifodasidir. xarajat – bu moddiy resurslarni sotib olishga qilingan sarflar bo‘lib‚ daromadlar va xarajatlar konsepsiyasiga ko‘ra‚ shu davrning o‘zida daromad keltirishi kerak. xarajatlarga milliy standartlarda quyidagicha ta’rif beriladi: « xarajatlar – aktivlarning qisqarishi yoki sarflanishi natijasida iqtisodiy resurslarning kamayishi, shuningdek daromadlarni olishga oid xo‘jalik sub’ektining odatiy faoliyati natijasida majburiyatlarning paydo bo‘lishidir» 1 xarajatlarini hisobga olishning asosiy vazifalariga quyidagilar kiradi: - iqtisodiy natijalarini hisobga olgan holda boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun …

2 / 11

nizomga muvofiq mahsulot (ishlar, xizmatlar) tannarxiga kiritiladigan xarajatlar va davr xarajatlari ro‘yxati: xo‘jalik yurituvchi subyekt faoliyatining rentabelligini va bozor raqobatbardoshliligini aniqlash uchun mahsulot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish davomida xo‘jalik yurituvchi subyektda paydo bo‘ladigan barcha xarajatlar to‘g‘risida buxgalteriya hisobi schyotlarida to‘liq va aniq axborot shakllantirilishi; soliq solinadigan bazani to‘g‘ri aniqlash maqsadida belgilanadi. mazkur nizomga muvofiq barcha xarajatlar quyidagilarga guruhlanadi: mahsulotning ishlab chiqarish tannarxiga kiritiladigan xarajatlar: a) bevosita va bilvosita moddiy xarajatlar; b) bevosita va bilvosita mehnat xarajatlari; v) boshqa bevosita va bilvosita xarajatlar, shu jumladan ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo‘lgan ustama xarajatlar; ishlab chiqarish tannarxiga kiritilmaydigan, biroq asosiy faoliyatdan olingan foydada hisobga olinadigan hamda davr xarajatlariga kiritiladigan xarajatlar: a) sotish xarajatlari; b) boshqarish xarajatlari (ma’muriy sarf-xarajatlar); v) boshqa operatsion xarajatlar va zararlar; xo‘jalik yurituvchi subyektning umumxo‘jalik faoliyatidan olingan foyda yoki zararlarni hisoblab chiqishda hisobga olinadigan xo‘jalik yurituvchi subyektning moliyaviy faoliyati bo‘yicha xarajatlari: a) foizlar bo‘yicha xarajatlar; b) xorijiy valyuta …

3 / 11

lot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish bilan bog‘liq bo‘lgan, ishlab chiqarish texnologiyasi va uni tashkil etish bilan shartlangan xarajatlar kiritiladi. ularga quyidagilar tegishli bo‘ladi: bevosita va bilvosita moddiy xarajatlar, bevosita va bilvosita mehnat xarajatlari, boshqa bevosita va bilvosita xarajatlar, shu jumladan ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo‘lgan ustama xarajatlar. mahsulot (ishlar, xizmatlar)ning ishlab chiqarish tannarxini hosil qiluvchi xarajatlar ularning iqtisodiy mazmuniga ko‘ra quyidagi elementlar bilan guruhlarga ajratiladi: ishlab chiqarish moddiy xarajatlar (qaytariladigan chiqitlar qiymati chiqarib tashlangan holda); ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo‘lgan mehnatga haq to‘lash xarajatlari; ishlab chiqarishga tegishli bo‘lgan ijtimoiy sug‘urtaga ajratmalar; asosiy fondlar va ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo‘lgan nomoddiy aktivlar amortizatsiyasi; ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo‘lgan boshqa xarajatlar. 1.1. ishlab chiqarish bilan bog‘liq moddiy xarajatlar ishlab chiqarish bilan bog‘liq moddiy xarajatlarga quyidagilar tegishli bo‘ladi: 1.1.1. ishlab chiqariladigan mahsulotning asosini tashkil etib uning tarkibiga kiradigan yoki mahsulot tayyorlashda (ishlarni bajarishda, xizmatlar ko‘rsatishda) zarur tarkibiy qism hisoblangan chetdan sotib olinadigan xomashyo …

4 / 11

tabrdagi 444-sonli qarori tahririda — o‘r qht, 2003-y., 19-son, 183-modda ) 1.1.3 sotib olinadigan, kelgusida ushbu xo‘jalik yurituvchi subyektda montaj qilinadigan yoki qo‘shimcha ishlov beriladigan butlovchi buyumlar va yarim tayyor mahsulotlar. 1.1.4. tashqi yuridik va jismoniy shaxslar, shuningdek xo‘jalik yurituvchi subyektning ichki tarkibiy bo‘linmalari tomonidan bajariladigan faoliyatning asosiy turiga tegishli bo‘lmagan ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo‘lgan ishlar va xizmatlar. ishlab chiqarish xarakteriga ega bo‘lgan ishlar va xizmatlarga mahsulot tayyorlash bo‘yicha ayrim operatsiyalarni bajarish, xomashyo va materiallarga ishlov berish, iste’mol qilinayotgan ashyo va materiallar sifatini aniqlash uchun sinovlar o‘tkazish, belgilangan texnologik jarayonlarga rioya etilishi ustidan nazorat qilish, asosiy ishlab chiqarish fondlarini tuzatish va boshqalar tegishli bo‘ladi. xo‘jalik yurituvchi subyekt ichida tashqi yuridik shaxslarning transport xizmatlari (xomashyo, materiallar, instrumentlar, detallar, tanavorlar, yuklarning boshqa turlarini bazis (markaziy) ombordan sexga keltirish va tayyor mahsulotni saqlash uchun omborga keltirish) ham ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo‘lgan xizmatlarga tegishli bo‘ladi. oldingi tahrirga qarang. 1.1.5. tabiiy xomashyo (er …

5 / 11

i inventarizatsiya — bu korxonaning moddiy javobgar shaxslarni navbatdagi mehnat ta’tiliga chiqarish rejasiga ko‘ra o‘tkaziladigan inventarizatsiya. rejadan tashqari inventarizatsiya — bu ko‘zda tutilmagan hollarda, masalan favquloddagi hodisalar yuz berganda (o‘g‘rilik.toshqin va shu kabi hodisalar sodir bo‘lganda) o‘tkaziladigan inventarizatsiya. har bir byudjet tashkilotlarida har yili 1-yanvar holatiga bir moliya yili uchun tashkilot rahbari farmoyishi bilan doimiy inventarizatsiya komissiyasi tuziladi. inventarizatsiyaning xarakterli xususiyatlari: • inventarizatsiya to‘satdan o‘tkaziladi, ya’ni moddiy javobgar shaxs uni o‘tkazilishi to ‘g‘risida oldindan xabar topmasligi lozim. • inventarizatsiya rahbarning buyrug’i yoki farmoyishi bilan tasdiqlangan doimiy harakatdagi va ishchi inventarizatsiya komissiyalari tomonidan o‘tkaziladi, ushbu komissiyaga moddiy javobgar shaxs albatta kiritiladi. • inventarizatsiya ma’lum muddatda o‘tkaziladi, uning boshlanish va tugash vaqti buyruqda yoki farmoyishda ko‘rsatilgan bo’lishi kerak. • inventarizatsiyani o‘tkazish belgilangan tartibda va usullarda amalga oshiriladi. • inventarizatsiya natijalari maxsus sanoq va taqqoslash dalolatnomalari bilan rasmiylashtiriladi. inventarizatsiya natijasida hisob ma’lumotlaridan chetlanishlar aniqlanishi mumkin. bunday chetlanishlarga kamomad va ortiqchalarni kiritish mumkin. aniqlangan …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maxsulotlar va xizmat asosida xarajatlarni aniqlash"

mavzu:maxsulotlar va xizmat asosida xarajatlarni aniqlash. reja: 1. xarajatlar to‘g‘risida tushuncha va ular hisobini tashkil qilishning xuquqiy-me’yoriy asoslari 2.mahsulot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish davomida xo‘jalik yurituvchi subyektda paydo bo‘ladigan xarajatlar 3. inventarizatsiya va uning turlari materiallarni inventiratsiya qilish 1. xarajatlar to‘g‘risida tushuncha va ular hisobini tashkil qilishning xuquqiy-me’yoriy asoslari. xarajatlarni guruhlanishi. iqtisodiyotni modernizatsiyalash hsharoitida ishlab chiqarish samaradorligini oshirishda xarajatlar alohida o‘rin tutadi. xarajatlar mahsulotlarni ishlab chiqarish, tovarlar sotish, ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatish bilan bog‘liq bo‘lgan sarflarning puldagi ifodasidir. xarajat – bu moddiy resurslarni sot...

This file contains 11 pages in DOCX format (235.1 KB). To download "maxsulotlar va xizmat asosida xarajatlarni aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: maxsulotlar va xizmat asosida x… DOCX 11 pages Free download Telegram