ilk islom davri adabiyoti

DOC 2.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662585507.doc αζαρ ilk islom davri adabiyoti reja: 1 ilk islom davriga umumiy xarakteristika. 2 ilk islom davri adabiyotidagi asosiy janrlar. 3. ilk islom davri shoirlari. ilk islom davriga umumiy xarakteristika. yii asr boshlariga kelib arabistondagi ko`chmanchi qabilalar xayoti juda chuqur ijtimoiy va iqtisodiy tanazullga yuz tutdi. saxroviy xayotda suvning yetishmasligi badaviylarning o`troq hayot kechirishga o`tishga, dexqonchilik bilan shug`ullanishga yo`l qo`ymasdi. bir vaqtlar umum qabilaniki bo`lgan suv havzalari, qir-adirlar endilikda sekin-asta qabila zodogonlari qo`liga o`tib borayotgan edi. shu bois kambag`al badaviylar borgan sari qashshoqlashib, burungi qabila birligi yo`qola borayotgan, ijtimoiy qarama-qarshiliklar keskinlashayotgan edi. badaviyninng shaxsiy erki qabila ahllari tomonidan himoyalanmay qoldi. qabilalalararo munosabatlar ham susaya bordi. katta shaharlardan makka ahllari savdogarchilik bilan shug`ullanib, ularning karvonlari yaman, suriya, iroq, misr mamlakatlari bilan savdo aloqalarini o`rnatgan edilar. mazkur barcha ishlarga quraysh qabilasi oqsoqollari bosh bo`lib, kundan-kunga ularning boyliklari ko`payib, yerlari kengayib, qul va chorvalari ortib borar edi. qurayshlarning iqtisodiy qudrati makka atrofiga ham …
2
xammad amakisi abu tolibning qo`lida tarbiya topadilar. mamlakatdagi siyosiy va ijtimoiy qarama-qarshiliklarni, qabilalarning tosh sanamlarga sig`inishlarini ko`rgan muhammadning ko`nglida bu narsalarga qarshi bir tug`yon uyg`onadi. katta bo`lgach, arablarni yagona allohga sig`inib, islom dinini qabul qilishga da`vat etadi. arablar ikkiga bo`linib, birlari muhammad (sav) tarafdorlari, ikkinchilari uning muxoliflariga aylanadilar va tish-tirnoqlari bilan rasululloh tutgan yo`lga qarshi chiqadilar. 622 yilga kelib, makkada muhammad (sav) ga qarshi bo`lgan muxoliflarning dushmanlik munosabatlari kuchayib ketdi. shundan so`ng payg`ambarimiz o`z saxobai kiromlari, yaqinlari bilan yasrib (madina) shaxriga hijrat qildilar. muhammad (sav)ning makkadan madinaga ko`chgan yillari musulmon xijriy sanasining boshlang`ich yili bo`lib hisoblanadi. islom uchun bo`lgan janglarda muxoliflar ustidan aksariyat xollarda muhammad (sav) g`alaba qozondilar. bir necha yildan so`ng ko`pgina arab qabilalarini yagona islom bayrog`i ostiga birlashtirishga muvaffaq bo`lindi. arablar o`zaro qabilaviy janglarga chek qo`yib, rasululloh va uning xalifalari hokimiyati ostida birlashdilar. keyinchalik qator qo`shni davlatlarga qarshi islom bayrog`i ostida fatx yurishlarini boshladilar. shunday qilib arablarning islom …
3
otasi uni o`z she`riy qobliyatini barvaqt ketkazib qo`ymasin deb she`r yozishni taqiqlaydi. rasululloh islom yo`liga da`vat qilayotganlarida ka`ab mashhur shoir edi. akasi bujayr islomni qabul qilganda, u ota bobolar diniga qaytishni talab kilib, muhammad va islomni hajv qilib asarlar ham yozdi. keyinchalik akasi maslahatiga ko`nib madinaga bordi va rasulullohdan uzr so`rab qasida o`qib berdi. payg`ambarimiz uni kechirib o`z chakmonlarini xadya qildilar va u qasida «burda»nomini oldi. qasida uch qismdan iborat bo`lib, ular kuyidagilar: 1) qadimgi shoirlarning an`analarini davom ettirilib yozilgan rubobiy nasib qismi; 2) o`z maxbubasi visoliga oshiqayotgan shoirni olib ketayotgan tuyasining vasfi; 3) payg`ambarimizdan avf etishlarini so`rab, rasulullohni va ularning saxobalarini madh etib yozilgan qismi. qasidaning nasib qismida shoirning ichki kechinmalari tasviri o`quvchini diqqatini tortadi. ma`shuqaning ohuga tashbeh etilishi, may vasfi ajoyib badiiy chizgilar orqali tarannum etiladi. vasf qismida tasvirlangan tabiat va uning go`zalliklarini ko`ra bilish xususiyati shoirninng ausiy maktabi mahoratini yaxshi o`zlashtirganidan dalolat beradi. madh qismida payg`ambarimizning dono …
4
r bitdi hamda uning dushmanlariga qarata yozilgan o`tkir hajviy she`rlari bilan shuhrat qozondi. adabiyotda siyosiy va diniy nuqtai nazardan aloxida e`tibor bilan qaralgan hassan ibn sabit ijodiga ba`zi islom dushmanlari va xalk romanlari mualliflari tomonidan begona she`rlar kiritilgan. shuni qayd etish kerakki shoir ko`proq hijo (hajviya) janrida ijod etgan. qolgan barcha she`rlari rasululloh va ularning saxobalari madhiga bag`ishlangan. shoir ijodiy merosi to`rt qismga bo`linadi. bu qismlar: “hassan-o`z qabilasi shoiri”, “hassan-saroy shoiri”, “hassan-bazmu jamshid kuychisi”,”hassan-islom shoiri”, deb nomlangan. hassan yangi din himoyasiga otlanarkan, eski tartibga jon-jaxdi bilan tirmashgan quraysh qabilasi ahllarini hajv qilishni maqsad qilib oladi. biroq payg`ambarimizning mazkur qabilaga mansubligi uni qiyin ahvolga solib qo`yadi. rivoyat qilishlaricha, shoir quraysh qabilasini hajv qilmoqchi bo`lganida rasululloh so`rabdilar: ”meni nima qilasan?”(o`zlarini ham shu qabilaga mansubliklariga ishora etganlar) shunda shoir: “sizni xamirdan qil sug`urgandek ajratib olaman”,- deb javob beribdi. shundan so`ng rasululloh quraysh qabilasidan kimlarni hajv qilish kerakligini ko`rsatish uchun abu bakrni shoirga ustoz …
5
ilk islom davri adabiyoti - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ilk islom davri adabiyoti"

1662585507.doc αζαρ ilk islom davri adabiyoti reja: 1 ilk islom davriga umumiy xarakteristika. 2 ilk islom davri adabiyotidagi asosiy janrlar. 3. ilk islom davri shoirlari. ilk islom davriga umumiy xarakteristika. yii asr boshlariga kelib arabistondagi ko`chmanchi qabilalar xayoti juda chuqur ijtimoiy va iqtisodiy tanazullga yuz tutdi. saxroviy xayotda suvning yetishmasligi badaviylarning o`troq hayot kechirishga o`tishga, dexqonchilik bilan shug`ullanishga yo`l qo`ymasdi. bir vaqtlar umum qabilaniki bo`lgan suv havzalari, qir-adirlar endilikda sekin-asta qabila zodogonlari qo`liga o`tib borayotgan edi. shu bois kambag`al badaviylar borgan sari qashshoqlashib, burungi qabila birligi yo`qola borayotgan, ijtimoiy qarama-qarshiliklar keskinlashayotgan edi. badaviyninng shaxsiy erki qabila ahl...

DOC format, 2.1 MB. To download "ilk islom davri adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: ilk islom davri adabiyoti DOC Free download Telegram