ilk mustamlakachilik davri adabiyoti

PPTX 10 pages 95.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 95.3 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

презентация powerpoint ilk mustamlakachilik davri adabiyoti ilk mustamlakachilik davri adabiyoti reja: 1. davrning ijtimoiy qiyofasi. 2. mustamlakachilik va adabiy-madaniy hayot. 3. yangi davr adabiyoti, uning manbalari va yuzaga kelishi haqida buyuk sohibqiron amir temur saltanat va davlatni boshqarish qonun-qoidalari bayon etilgan tuzuklarida o`z vorislariga “millatning dardiga darmon bo`lish”, “zaiflarni qo`rish va yo`qsillarni boylar zulmiga tashlamaslik”ni uqtirganlar hamda “adolat va yaxshilik qilmoq dasturingiz, rahbaringiz bo`lsin”, deya vasiyat qilganlar. ammo uning o`gitlariga amal qilinmadi. taxt, hokimiyat ilinjida avj olgan o`zaro ixtilof va ichki kurashlar, jangu jadallar oqtbatida davlat zaiflashib, mamlakat inqiroz va parokandalikka yuz tutdi. bu xviii-xix asr o`rtalaridagi markaziy osiyoning ijtimoiy-siyosiy qiyofasi edi. markaziy osiyoning chor rossiyasi tomonidan bosib olinishi xalqqa qimmatga tushdi – og`ir va ayanchli mustamlakachilik siyosati hukm surdi. istilochilar yurt boyliklarini taladilar va bu boyliklar rusiyaga tashib ketildi. mustamlakachilik o`lkada yerli xalqlarning ma`naviy qadriyatlariga - tili, dini, milliy urf-odatlariga tajovuz qildi. voqelikning dahshatlarga voqealarga to`la manzarasi o`sha davr …

2 / 10

r bilan birgalikda, xon alohida saqlaydigan 300 jilddan ortiq nodir qo`lyozma kitob ham peterburgga yuborganlik voqeasidan bayoniy juda qattiq achinadi. kitobda bu voqeani yurakdan norozi va ichki taassuf bilan shunday yozadi: “yana bir uyda uch yuz mujallad yozma muzayyan kitoblar bor erdi va choroynavu sovutlar va dubulg`alar. . . va o`q-yoylarning hammasiki mutasarruf boqildi, chun hammasi murossa` va mujahar va bahodor nimarsalar erdi, peterburgg`a yuborildi”. rus chorizmi markaziy osiyoda dahshatli mustamlakachilik siyosatini olib bordiki, bu siyosatning bosh maqsadi va yo`nalishini davlat mulklari va ziroatchilik vaziri a.v.krivoshein shunday ta`kidlaydi: “bu markaziy masalada uch ko`rinish mavjud. agar birinchisida yarqirab turgan yozuv “paxta” bo`lsa, ikkinchisida “sug`orish” va nihoyat, uchinchisida uncha ko`zga tashlanib turmagan bo`lsa ham, aslida hammasidan muhimi - “ruslarni ko`chirib keltirib o`rnashtirish” yozuvi turibdi”. maqsad amalga deyarli oshdi. turkiston paxta bazasiga aylantirildi, yetishtirilgan paxtalar rus, arman, yahudiy zavodchi boylarining qo`liga o`tdi, paxtachilik rivoji chor hokimiyati xazinasini boyitdi. ruslashtirish masalasi ham “oliy maqomda” …

3 / 10

rksevar kuchlar turkistonda chuqur ildizga egaligi va ular fursati kelganda yana ko`tarilishi mumkinligini sezdirdi va oqibatda bu voqeadan keyin shunday katta kuchga ega bo`lgan chorizm ham talvasaga va xavotirga tushib qoldi. shuning o`zi ma`naviy g`alaba edi. madaniy hayot. zabt etilgan o`lka moddiygina emas, madaniy jihatdan ham talon-taroj qilindi, muqaddas tariximizdan abadiy xotira va esdalik bo`lib qoluvchi amir temur bobomizning taxtlariyu, anjom-aslohalarigacha tashib ketildi, ulug` obidalar yo`q qilindi. bular hali hammasi emas. shu davrning yirik tadqiqotchisi va bilimdoni professor begali qosimov “millatning eng qimmatli boyligi - nodir qo`lyozmalar, kitoblar”ga ham changal solinganini aniq faktlar asosida shunday keltiradilar: “1868 yili samarqand zabt etilganida general abramov dunyoga mashhur usmon qur`onini sankt-peterburgga jo`natdi. general kaufman topshirig`iga ko`ra sharqshunos a.l. kun xiva saroyidan 300 nodir qo`lyozmani olib ketdi. n. xanikov buxorodan 166 sara asarni, v.l vyatkin samarqaddan 190 kitobni shu maqsadlarda yiqqan edi” . kulgan boshqalardir, yig`lagan menman, o`ynagan boshqalar, ingragan menman erk ertaklarini eshitgan …

4 / 10

9 yilda sirdaryo viloyatidagi harakatlar, 1916 yil jizzax qo`zg`oloni va boshqalar shular jumlasidandir. xix asrda turkistonda bo`lib o`tgan mazkur harakatlar ichida eng yirigi va tarix sahifalariga sharaf bilan muhrlangani bu - andijondagi dukchi eshon qo`zg`oloni bo`ldi. bu qo`zg`olon mustamlakachi chorizm ma`murlarini dahshat va vahimaga soldi. mazkur qo`zg`olon tafsiloti barcha tarixiy kitoblarda keng berilgan. biz qo`zg`olonning maqsad va mohiyati haqida qisqa to`xtalamiz. muhammad ali xalfa sobir o`g`li (1853-1898) rahbarlik qilgan bu qo`zg`olonning ko`tarilishiga bosh sabab chor rossiyasining xalqqa nisbatan olib borgan zo`rlik va adolatsiz siyosati, milliy va diniy huquqlarining kamsitilishi va tahqirlashi bo`ldi. dukchi eshon boshliq qo`zg`olon qatnashchilari xalqning milliy huquqlarini kasitmaslikni va tinch turmush kechirish uchun sharoit yaratishni oq podshodan talab qilib chiqadilar. ammo puxta tayyorlanmagan, jiddiy himoyalanmagan va to`satdan boshlangan bu qo`zg`olon juda tez va shafqatsiz bostirildi. eng yomoni va achinarlisi, xalq uchun o`zini fido etgan dukchi eshon nomining badnom qilinishi bo`ldi. /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 10

ilk mustamlakachilik davri adabiyoti - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilk mustamlakachilik davri adabiyoti"

презентация powerpoint ilk mustamlakachilik davri adabiyoti ilk mustamlakachilik davri adabiyoti reja: 1. davrning ijtimoiy qiyofasi. 2. mustamlakachilik va adabiy-madaniy hayot. 3. yangi davr adabiyoti, uning manbalari va yuzaga kelishi haqida buyuk sohibqiron amir temur saltanat va davlatni boshqarish qonun-qoidalari bayon etilgan tuzuklarida o`z vorislariga “millatning dardiga darmon bo`lish”, “zaiflarni qo`rish va yo`qsillarni boylar zulmiga tashlamaslik”ni uqtirganlar hamda “adolat va yaxshilik qilmoq dasturingiz, rahbaringiz bo`lsin”, deya vasiyat qilganlar. ammo uning o`gitlariga amal qilinmadi. taxt, hokimiyat ilinjida avj olgan o`zaro ixtilof va ichki kurashlar, jangu jadallar oqtbatida davlat zaiflashib, mamlakat inqiroz va parokandalikka yuz tutdi. bu xviii-xix asr o`rtalaridagi...

This file contains 10 pages in PPTX format (95.3 KB). To download "ilk mustamlakachilik davri adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: ilk mustamlakachilik davri adab… PPTX 10 pages Free download Telegram