kolloid kimyoning rivojlanish tarixi

DOCX 21 pages 227.9 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 227.9 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

1. коллоид кимёнинг ривожланиш тарихи kolloid kimyoning rivojlanish tarixini 3 davrga bo‘lish mumkin: 1-davr. kolloid kimyoning yuzaga kelish davri-qadimdan xix asr o’rtalarigacha bo’lgan davr. ko‘pgina kolloid sistemalar qadimgi yegipt, gretsiya va rimda ma‘lum bo‘lgan. aristotel qon va sutning ivishi, terini oshlash va matolarni bo‘yash hodisalarini bilgan. alximiklarga kumush va oltinlarning kolloid eritmalari ma‘lum bo‘lgan. xvi-xvii asrlarda kolloid eritmalar davolovchi vosita sifatida ishlatilgan. qadim zamonlardayoq kolloid-kimyoviy jarayonlar xitoyda, hindistonda, misrda, rimda, o‘rta osiyoda, qadimgi rus mamlakatlarida ovqat tayyorlash, teri pishirish, matolarni bo‘yash va boshqa ishlarda qo‘llanilib kelingan. tibbiyotda ishlatiladigan "ichiladigan oltin suv" oltin gidrozollaridan iboratligini r. glauber ko‘rsatib bergan. 18 m. v. lomonosov 1762 yilda moddalarning kristallanish va ivish jarayonlari bir-biridan farq qilishini ko‘rsatib berdi. u oltinning kolloid eritmasidan foydalanib rangli shishalar tayyorladi. 1797 yilda musin-pushkin simob metalining kolloid eritmasini hosil qildi. 1792 yilda lovits eritmalarni tozalash uchun qattiq adsorbent-daraxt ko‘miridan foydalangan. 1777 yilda f.fontan va k. sheyelelar gazlar adsorbsiyasini ochgan. …

2 / 21

olloid eritmalarini oldi va kolloid eritmalarini tozalash uchun dializator yaratdi. 1904 yilda p. veymarn bitta moddaning o‘zi ma‘lum bir sharoitda kolloid eritma, boshqa sharoitda chin eritma hosil qilishi mumkinligini aniqladi. masalan, osh tuzining suvdagi eritmasi chin eritma (nacl-kristalloid) hosil qilsa, benzoldagi eritmasi kolloid eritma hosil qiladi. sovunning suvdagi eritmasi kolloid eritma bo’lsa, spirtdagi eritmasi esa chin eritma bo’ladi. xix asrning oxirlarida kolloid eritmalarda zarrachalar yuqori darajada maydalangan holatda bo‘lishligi aniqlandi. shundan so‘ng ―dispers faza‖, ―dispersion muhit‖, ―disperslik darajasi‖ tushunchalari paydo bo‘ldi. 3-davr. hozirgi zamon kolloid kimyosining rivojlanishi( xx asr). 1903 yilda m.s. svet g‘ovak adsorbentlarda moddalarning adsorbsion ajralishiga asoslangan xromatografik tahlil usulini yaratdi. adsorbsiyaning keyingi 19 rivoji b.a shishkovskiy (1908), i. lengmyur (1917), g. freyndlix (1926), n.a shilov (1915-1930) lar nomi bilan bog‘liq. birinchi jahon urushi vaqtida n.d. zelinskiy ko‘mirli gaz niqob yaratdi. p.a. rebinder (1923 yildan boshlab) ishlarida kolloid va dag‘al dispers sistemalarning xossalariga adsorbsion qatlamning ta‘siri muammolari o‘rganildi. …

3 / 21

fan sifatida rivojlana boshladi. bu fanning rivojlanishida mashhur olim a.v. dumanskiyning ham xizmati katta, u 1907 yili kolloid eritmalarning qovushqoqligini, elektr o‘tkazuvchanligini, optik xossalarini o‘rgandi. kolloid va yuqori molekulyar sistemalarni o‘rganishda olimlardan v.n.kargin, b.v. deryagin, i.i. jukov, dogadkin, z.a. rogovin, akademik i.v. petryanov-sharbatolov, f.d. ovcharenko, k.s. axmedov, x.u. usmonov va boshqa olimlarning xizmatlari katta. 2.модда заррачаларининг ўз ўзича ҳаракат қилиш қонунлари. molekulyar- kinetik nazariya modda zarrachalarining o‘z-o‘zicha harakat qilish qonunlarini o‘rganadi. chin eritmalarning ba‘zi xossalari erigan modda tabiati qanday bo‘lishidan qat‘iy nazar, eritmaning hajm yoki massa birligida bo‘lgan zarrachalar (molekula va ionlar) miqdoriga bog‘liq bo‘ladi. bu xossalar eritmalarning kolligativ xossalari deyiladi. ular jumlasiga eritmalarda bo‘ladigan diffuziya va osmos hodisalari, eritmada toza erituvchi bug‘ bosimining kamayish, muzlash temperaturasining pasayish va qaynash temperaturasining ko‘tarilish hodisalari kiradi. kolloid sistemalarni tekshirish natijasida ularda ham kolligativ xossalar mavjud ekanligi isbotlanadi. kolloid sistemalarning molekulyar-kinetik xossalaridan eng muhimlari qatoriga kolloid zarrachalarning diffuziyalanishi, broun harakati, kolloid eritmalarning osmotik …

4 / 21

vujudga keladi: gaz-suyuqlik; gaz-qattiq jism; suyuqlik-suyuqlik; suyuqlik qattiq jism; qattiq jism-qattiq jism. sirt qavatni xarakterlovchi kattaliklar uchun termodinamikadan gibbsgelmgols tenglamasini bu yerda u-sirtning to‘liq energiyasi. agar bu tenglamani temperatura bo‘yicha differensiallasak tenglama qo‘llanila oladigan temperaturalar chegarasida suyuqlik sirtining umumiy energiyasi temperaturaga bog‘liq emas. shu xususiyatiga ko‘ra ham sof suyuqliklarning solishtirma sirt energiyasi molekulalararo kuchlarni xarakterlovchi eng muhim kattaliklardan biridir. masalan: suv 20°c da = 72, 75 erg/sm2 ; u = 118.0 erg/sm2 (uning bu qiymati 4°c dan 100°cgacha o‘zgarmaydi). suyuqlikning sirt tarangligi sirt birligi (1sm2 ) hosil bo‘lishining maksimalligi bo‘lib, bu jarayonda gibbs energiyasini o‘zgarishiga teng: termodinamikaning ifodasini qo‘llab yangi sirt hosil bo‘lishida entropiya o‘zgarishi uchun ushbu tenglamaga ega bo‘lamiz agar g = h - ts ni e‘tiborga olsak, yangi sirt hosil bo‘lishi uchun entalpiya o‘zgarishi quyidagi tenglama bilan ifodalanadi: 4. коллоид эритмаларнинг ранги kolloidlarning optik xossalari qatoriga yorug‘likning kolloid eritmalar tomonidan sochilishi, kolloid eritmalarning rangi, yorug‘likning kolloidlarda yutilishi, qutblangan …

5 / 21

rojektor nuri, tuman, tutun havo ranglidir. osmonning ko‘k tusda bo‘lishiga sabab quyosh nurining havo qavatlarida to‘lqin uzunligiga qarab turli darajada tarqalishidir. kumush zolining rangi disperslik darajasiga ko‘ra turlicha bo‘ladi 5. ёруғлик нурининг танлаб ютилиш ҳодисаси 6. дисперслик ва дисперслик даражаси. xix asrning oxirlarida kolloid eritmalarda zarrachalar yuqori darajada maydalangan holatda bo‘lishligi aniqlandi. shundan so‘ng ―dispers faza‖, ―dispersion muhit‖, ―disperslik darajasi‖ tushunchalari paydo bo‘ldi. . disperslik darajasiga ko’ra klassifikatsiyalanishi dispers sistemalarning barqarorligiga ta‘sir qiluvchi omillardan biri dispers faza zarrachalarining katta-kichikligi yoki disperslik darajasidir. shuning uchun barcha dispers sistemalar zarrachalarining o‘lchamiga qarab uch sinfga bo‘linadi: a)dag’al dispers sistemalar (suspenziya, emulsiya va ko‘piklar) bu sistemalarda dispers faza zarrachalarining o‘lchami 100 nm dan katta (10-7 m yoki 10-5 sm dan ortiq) bo‘ladi. bu sistema tiniqmas, qog‘oz filtrdan va pergamentdan o‘tmaydi, geterogen, yorug‘likni sindirish va qaytarish xususiyatiga ega. beqaror, tez o‘zgaradi. b) kolloid sistemalar - zarrachalar o‘lchami 1 -100 nm (10-9 - 10-7 m yoki …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kolloid kimyoning rivojlanish tarixi"

1. коллоид кимёнинг ривожланиш тарихи kolloid kimyoning rivojlanish tarixini 3 davrga bo‘lish mumkin: 1-davr. kolloid kimyoning yuzaga kelish davri-qadimdan xix asr o’rtalarigacha bo’lgan davr. ko‘pgina kolloid sistemalar qadimgi yegipt, gretsiya va rimda ma‘lum bo‘lgan. aristotel qon va sutning ivishi, terini oshlash va matolarni bo‘yash hodisalarini bilgan. alximiklarga kumush va oltinlarning kolloid eritmalari ma‘lum bo‘lgan. xvi-xvii asrlarda kolloid eritmalar davolovchi vosita sifatida ishlatilgan. qadim zamonlardayoq kolloid-kimyoviy jarayonlar xitoyda, hindistonda, misrda, rimda, o‘rta osiyoda, qadimgi rus mamlakatlarida ovqat tayyorlash, teri pishirish, matolarni bo‘yash va boshqa ishlarda qo‘llanilib kelingan. tibbiyotda ishlatiladigan "ichiladigan oltin suv" oltin gidrozollaridan...

This file contains 21 pages in DOCX format (227.9 KB). To download "kolloid kimyoning rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: kolloid kimyoning rivojlanish t… DOCX 21 pages Free download Telegram