tafakkur haqida ma'lumotlar

DOCX 22 pages 74.9 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 74.9 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

14-mavzu 4 soat 2 juftlik tafakkur. reja: 1.tafakkur haqida tushuncha. tafakkur va hissiy bilish. 2.tafakkur operatsiyalari, tafakkur shakllari, turlari. 3.tafakkur borasidagi psixologik nazariyalar. 4.muammoli va ziyat va uni hal qilish metodlari. 5.tafakkurning psixologik asosi haqida qisqacha xulosa.аmaliy tavsiyalar. mashg`ulot maqsadi: talabalarga tafakkur haqida ma’lumot berish. mavzuni o’rganish natijasida talaba:talabalar mavzu bo’yicha yetarlicha bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’ladilar. mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro`yxati: asosiy adabiyotlar: . m.э.zufarova va boshqalar. umumiy psixologiya. toshkent. 2018-480b. t: tdiu . 2016. – 157 b. 2. nurkova v. v., berezanskaya n. b. - obshаya psixologiya 3-e izd., per. i dop. uchebnik dlya spo - m.:izdatelstvo yurayt - 2019 – 524 s. tayanch tushunchalar: tafakkur - inson aqliy faoliyatining yuksak shakli. sezgi idrok va tasavvurlar orqali bevosita bilib bo‘lmaydigan narsa va hodisalar t.da ongli ravishda aks etadi. t. jarayonida fikr vujudga keladi, bu fikrlar inson ongida hukm, tushuncha, xulosa shakllarida yuzaga keladi. klassifikatsiya - tevarak-atrofdagi olamni …

2 / 22

yati bilan solishtirish yo‘li orqali aniqlanadi. aqliy yosh- fanga bine tomonidan kiritilib, test natijalarining darajasiga mos keluvchi yosh. stenford-bine testi- bine testining amerikacha versiyasi bo‘lib, stenford universitetida lyuis terman tomonidan ishlab chiqilgan. iq koeffitsenti- aqliy yoshni xronologik yoshga bo‘lib, uni 100 ko‘paytirishimizdan xosil bo‘ladi. asosan o‘rta yoshli odamnnig iq koeffitsenti 100 ga teng bo‘lishi kerak. intellektual xatti-harakatlar – tashqi muhit va nutqqa suyangan holda idrokning ichki rejalarida bajariladigan xatti-harakat. intellektual rivojlanish mezoni (ong iq – aqliy yosh (ayo) va xronologik yosh (xyo) orasidagi munosabatni bildiruvchi mezon: iq = ayo/xyo x 100. intellektning biror bir yosh shkalasiga suyangan holda test natijalari orqali rivojlanishini aniqlash mumkin. mazkur atamaga ilk bora 1922 yilda d.simpson tafakkurning nostandart usuli, deb ta’rif bergan. inson atrof-olam (narsa, hodisalar, insonlarni) va o‘zini turli xil faoliyatlarni bajarish va bu ob’ektlarga ta’sir ko‘rsatgan holda ma’lum bir ijtimoiy va shaxsiy ahamiyatga molik maqsadlarga erishish uchun o‘rganadi. sezgi, idrok va tasavvurlar ixtiyorsiz …

3 / 22

vosita idrokda anglaymaydiganlarni ochib beradi; u olamni ahamiyatli aloqalar va munosabatlarda, uning turli xildagi vositalarida aks ettiradi. tafakkurning asosiy vazifasi real bog‘liqliklarga asoslangan zarur aloqalarni vaqt va fazodagi tasodifiy mos kelishlardan ajratgan holda aniqlashdan iborat. tafakkur jarayonida tasodifiydan zaruratga, ayrimlikdan umumiylikka o‘tish sodir bo‘ladi. shunday qilib, tafakkurni voqelikni umumlashtirilgan va vositalangan aks ettirish sifatida ta’riflash mumkin. bundan tafakkurning muhim belgilaridan biri umumlashtirishdan iboratligi kelib chiqadi. voqelikni umumlashtirgan holda aks ettirish birgina odam va zamondoshlarining emas, balki, o‘tmish avlodlarining ham tajribasini qayta ishlab chiqish natijasidir. bu tajriba til yordamida og‘zaki va yozma nutqda (o‘qituvchilar ma’ruzalarida, kitob, darsliklarda va h.k.) ifodalangan. shuning uchun tafakkur ko‘plab odamlar bilimlarini umumlashtiradi. tafakkur jarayonida inson amaliy faoliyat, obrazlar va tasavvurlar, modellar, chizmalar, belgilar, til kabi jismli va ijtimoiy olamning ahamiyatli aloqa va munosabatlariga kirib borish maqsadida, insoniyat tomonidan ishlab chiqilgan turli xildagi vositalardan foydalanadi. tafakkurning ikkinchi muhim belgisi voqelikni analizatorga bevosita ta’sir ko‘rsatmay, ko‘pchilik hollarda asboblar …

4 / 22

tsiativ tarzda kechishini tafovutlash zaruriyati haqida ogohlantirgan edi. gap shundaki, aqliy faoliyatda biz assotsiatsiyalardan keng foydalanamiz, chunki ular tafakkur masalalarini echishda ahamiyatli yordam ko‘rsatadi. aqliy jarayonlarning assotsiativ kechishida holat o‘zgacha bo‘ladi. muhim tafovut shundan iboratki, bu vaziyatda o‘z oldimizga hech qanday maqsad qo‘ymaymiz, chunki hech qanday vazifani bajarmaymiz. bunda bir jarayon ikkinchisi bilan almashadi, chunki ular bir-biri bilan assotsiativ tarzda bog‘langan bo‘ladi. tafakkur jarayonlarining assotsiativ tarzda kechishi ko‘p hollarda inson toliqqan bo‘lib, hordiq olishni xohlayotganida kuzatiladi. uyquga ketishdan oldin xayolingizdan ketma-ket turli xildagi o‘ylar o‘tishini kuzatgansiz. mana shu o‘ylar ma’lum assotsiatsiyalarga kiradi. tafakkurning alohida muhim o‘ziga xos xususiyati – bu uning nutq bilan uzluksiz aloqasi. tafakkur va nutqning bunday aloqasi, avvalambor, fikrlarning, hatto, nutq tovush shakliga ega bo‘lmagan holat, masalan, kar-soqov odamlarda ham nutq shakliga mujassamlashtirilishida o‘z ifodasini topadi. biz doimo so‘zlar orqali fikr yuritamiz. qisqartirilganlik, muxtasarlik, ixchamlilik xususiyatiga ega bo‘lgan yashirin, tovushsiz, ichki nutq insonning tafakkur mexanizmi bo‘lib hisoblanadi. …

5 / 22

ikasi qonuniyatlarini tushunish imkonini beradi. aqliy faoliyat natijalarini qo‘llash sohasi bo‘lgan amaliyot tafakkur faoliyatining manbai bo‘lib xizmat qiladi. tafakkur psixik faoliyat sifatida miyaning vazifasi hisoblanadi. oddiy psixik jarayonlar, masalan, sezgilar uchun asos vazifasini o‘taydigan yuqoriroq darajadagi miya jarayonlari tafakkurning fiziologik asosini tashkil etadi. lekin hozirda tafakkur jarayonini ta’minlovchi barcha fiziologik tuzilmalarning o‘zaro ta’sir etish tartibi va ahamiyati haqida aniq fikr mavjud emas. tafakkur faoliyatida miya peshona qismlari alohida ahamiyatga ega ekanligi shubhasizdir. bundan tashqari, bosh miya po‘stlog‘ining tafakkurni gnostik (bilish) vazifasi bilan ta’minlovchi doirasi, shuningdek, tafakkur jarayonini ta’minlovchi miya nutq markazlari ham katta ahamiyatga ega. tafakkurning ikki darajasi mavjud: fahm-farosat – abstraksiyalardan foydalanish o‘zgarmas chizmalar, namunalar chegarasida sodir bo‘ladigan oddiy tafakkur, sog‘lom fikr, tafakkurning boshlang‘ich darajasi, uning mantiqiy mazmunini emas, balki, ibora va dalillar tuzilishini o‘rganadi, bu aniq, izchilliklik bilan mulohaza yuritish, fikrlarni to‘g‘ri tuzish, dalillarni qat’iy tizimlashtirish, tasniflash layoqati; aql (dialektik tafakkur) – abstraksiyalarni ijodiy qo‘llash va ular tabiatini …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur haqida ma'lumotlar"

14-mavzu 4 soat 2 juftlik tafakkur. reja: 1.tafakkur haqida tushuncha. tafakkur va hissiy bilish. 2.tafakkur operatsiyalari, tafakkur shakllari, turlari. 3.tafakkur borasidagi psixologik nazariyalar. 4.muammoli va ziyat va uni hal qilish metodlari. 5.tafakkurning psixologik asosi haqida qisqacha xulosa.аmaliy tavsiyalar. mashg`ulot maqsadi: talabalarga tafakkur haqida ma’lumot berish. mavzuni o’rganish natijasida talaba:talabalar mavzu bo’yicha yetarlicha bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’ladilar. mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro`yxati: asosiy adabiyotlar: . m.э.zufarova va boshqalar. umumiy psixologiya. toshkent. 2018-480b. t: tdiu . 2016. – 157 b. 2. nurkova v. v., berezanskaya n. b. - obshаya psixologiya 3-e izd., per. i dop. uchebnik dlya spo - m.:izdatelstvo yurayt - 2019 – 5...

This file contains 22 pages in DOCX format (74.9 KB). To download "tafakkur haqida ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur haqida ma'lumotlar DOCX 22 pages Free download Telegram