ichki sekretsiya bezlarining yosh xususiyatlari

DOCX 5 pages 58.1 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 58.1 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

7-mavzu: ichki sekretsiya bezlarining yosh xususiyatlari reja: 1. ichki sekretsiya bezlari haqida tushuncha. 2. ichki sekretsiya bezlarining organizm faoliyatini boshqarishdagi funksional ahamiyati. 3. miya bezlari (epifiz va gipfiz) va uning funksiyasi. tayanch tushunchalar: epifiz, gipofiz, qalqonsimon bez, me’da osti bezi, buyrak usti bezlari, jinsiy bezlar, gormon, sekretsiya, endokrin bezlar, bazed, miksidema, insulin, tiroksin, glyukogen, kortikosteroid. evolyusiya jarayonida, shunday o‘ziga xos organlar tizimi hosil bo‘ldiki, bu tizim murakkab kimyoviy moddalar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan bo‘lib xatto hayot jarayonlarini ham boshqara oladi. bu ichki sekretsiya bezlaridir. ichki sekretsiya bezlarining chiqarish yo‘llari bo‘lmaydi, shuning uchun ular endokrit bezlar deb ataladi. bu so‘z grekcha endon - ichki va krino ajratish, chiqarish so‘zlaridan olingan. ichki sekretsiya haqidagi tushuncha birinchi marta fiziologiyaga klod bernar tomonidan kiritilgan. klod bernar 1855 yilda maxsus tekshiruv o‘tkazib, jigarning ovqat hazm organlariga ut suyuqligi chiqarib berishni va qonga glikogen chiqarishi aniqlangan. shunday qilib, organizm tashqi sekretsiyadan boshqa ichki sekretsiya jarayonlari ham borligini …

2 / 5

orqa va oraliq bo‘lakdan iborat. bu bez boshqa ichki sekretsiya bezlaridan ichki sekretor ta’sirining xilma-xilligi bilan ajralib turadi. gipofiz bezining massasi, o‘sib rivojlanib kelayotgan organizmning 2 davrida to‘g‘ri keladi. gippofiz bezining oldingi bo‘lagining somototrop gormoni bola organizmining o‘sishiga ta’sir etadi. gippofiz bezining shu gormon funksiyasi susayib qolsa, bolaning bo‘yi o‘smay qoladi. gippofiz bezi oldingi bo‘lagi funksiyasi bolaning yoshligidan susaysa gippofizar pakanalik kasalligiga olib kelsa, bu bez funksiyasining kuchayishi esa, bola bo‘yining meyordan ortiq o‘sib ketishiga, gigantizm kasalligiga olib keladi. o‘sish gormonidan tashqari gippofiz bezining oldingi bo‘lagidan, jinsiy bezlariga ta’sir ko‘rsatadigan gonodotrop gormonlarri shu bilan birga qalqonsimon bez va buyrak usti bezlariga ta’sir etuvchi gormonlar ajraladi. qalqonsimon bez bo‘yinda, xiqildoq oldi tomonida joylashgan bo‘lib, 3 bo‘lakdan iborat bo‘ladi, ya’ni 2 yon va 1 o‘rta bo‘lak - bo‘yinchadan tashkil topgan. bu bezdan qon va limfa tomirlarining qalin turi o‘tadi, sho‘nga ko‘ra u qon bilan yaxshi ta’minlanadi. 1 minutda 100 gr. bez to‘qimasi …

3 / 5

di. bu gormon suyak to’qimani parchalanishi va kaltsiyni qonga chiqishini ta’minlaydi. paratgormon ikki qismdan iborat bo’lib: birinchi qismi fosforni buyrak orqali ajralib chiqishini, ikkinchi qismi kaltsiyni to’qimalarda to’planishini boshqaradi. shuning uchun bu gormon ko’p ishlab chiqarilsa qonda qaltsiyni miqdori oshadi. shu bilan birgalikda qonda fosforni miqdori kamayadi. paratgormon kaltsitonin va vitamin d bilan birgalikda organizmdagi kaltsiy almashinuvini ta’minlaydi[footnoteref:1]. [1: anatomy of the human body.henry gray.nega assefa alemaya university yosief tsige jimma university.in collaboration with the ethiopia public health training initiative, the carter center, the ethiopia ministry of health, and the ethiopia ministry of education 2003. 450-470 betlar mazmun mohiyatidan foydalanildi. ] me’da osti bezi - aralash bezlar jumlasiga kiradi. ovqat hazm qilish jarayonida qatnashuvchi fermentlarni shira shaklida o‘nikkibarmoqli ichakka ajratsa, shu bilan birga bu bezda garmon ishlab chiqaruvchi maxsus hujayra tuzilmalari bo‘ladi. bu tuzilmalar insulin deb nomlanuvchi garmonlarni qon tomirlarga ajratadi. insulin garmoni asosan organizmda uglevod moddalari muvozanatini saqlashda ishtirok …

4 / 5

ti bezi ikki xil to‘qimadan tuzilgan bo‘ladi. buyrak usti bezining ustki qavati po‘st qavat, ichki qismi mag‘iz qavat deyiladi. buyrak usti bezi simpatik va sayyor nervlardan tolalar oladi. bezga kiradigan nerv sekretor nerv deyiladi. buyrak usti bezi olib tashlanganda kuchsizlanadi, ishtaha yo‘qoladi va qon bosimi pasayib ketib, hayvon o‘ladi. misol uchun: itlar buyrak usti olib tashlangandan so‘ng 4-7 kun yashashi mumkin. buyrak usti bezining po‘stloq qavati kimyoviy tuzilishi jihatidan jinsiy garmonlarga o‘xshash bo‘lib, bu bezlardan kortikosteroid garmonlar ishlab chiqaladi. bu garmonlar 40 dan ortiq bo‘lib, uglevodlar, mineral tuzlar, oqsillar almashinuvini kuchaytiradi, muskullarning ish qobiliyatini oshiradi va boshqa funksiyalarni bajaradi. buyrak usti bezining mag‘iz qismida esa adrenalin garmoni ishlab chiqiladi. buyrak usti bezining mag’iz moddasida ikki xil hujayralar bor. epinefrotsitlar mag’iz moddaning asosini tashkil qilib, adrenalin gormoni ishlab chiqaradi. norepinefrotsitlar uncha katta bo’lmagan guruxlar shaklida joylashib noadrenalin gormonini ishlab chiqaradi. adrenalin yurak qisqarishini tezlatadi, yurak mushaklarini qo’zg’alishini va o’tkazuvchanligini oshiradi. teri …

5 / 5

he carter center, the ethiopia ministry of health, and the ethiopia ministry of education 2003. 355-370 betlar mazmun mohiyatidan foydalanildi. ] jinsiy bezlar – aralash bezlar qatoriga kiradi. ularning tashqi sekretsiyasi jinsiy hujayralar - spermatazoidlar, hamda tuxum hujayralariga ishlab, tashqariga chiqarishdan iboratdir. ichki sekretsiya esa garmonlar hosil qilish va ularni qonga ajratishdan iborat. funksional jihatidan erkak jinsiy garmonlari bilan ayol jinsiy garmonlari bir-biridan farq qiladi, ammo ularning kimyoviy tarkibi, tuzilishi bir xil bo‘ladi. erkaklar jinsiy bezlaridan androgenlar deb nomlanuvchi garmonlar ajralsa, ayollar jinsiy bezlaridan esa ekstrogenlar deb nomlanuvchi garmonlar ajraladi. jinsiy tarbiyani balog‘atga etilmasdan oldinroq boshlash kerak. ularga odamning jinsiy rivojlanishi haqida chuqurroq tushuncha berish kerak bo‘ladi. bu tarbiyani olib borishda pedagoglardan mohirlikni, qattiyatlikni va zukkolikni talab etadi. jinsiy bezlarning endokrin qismi erkaklarda moyak, ayollarda tuxumdon jinsiy hujayralardan tashqari, qonga jinsiy gormonlar ham ishlab chiqaradi. bu gormonlar ta’sirida ikkilamchi jinsiy belgilar paydo bo’ladi. moyakning endokrin qismi buralma urug’ naychalarining o’rtasidagi …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ichki sekretsiya bezlarining yosh xususiyatlari"

7-mavzu: ichki sekretsiya bezlarining yosh xususiyatlari reja: 1. ichki sekretsiya bezlari haqida tushuncha. 2. ichki sekretsiya bezlarining organizm faoliyatini boshqarishdagi funksional ahamiyati. 3. miya bezlari (epifiz va gipfiz) va uning funksiyasi. tayanch tushunchalar: epifiz, gipofiz, qalqonsimon bez, me’da osti bezi, buyrak usti bezlari, jinsiy bezlar, gormon, sekretsiya, endokrin bezlar, bazed, miksidema, insulin, tiroksin, glyukogen, kortikosteroid. evolyusiya jarayonida, shunday o‘ziga xos organlar tizimi hosil bo‘ldiki, bu tizim murakkab kimyoviy moddalar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan bo‘lib xatto hayot jarayonlarini ham boshqara oladi. bu ichki sekretsiya bezlaridir. ichki sekretsiya bezlarining chiqarish yo‘llari bo‘lmaydi, shuning uchun ular endokrit bezlar deb ataladi....

This file contains 5 pages in DOCX format (58.1 KB). To download "ichki sekretsiya bezlarining yosh xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ichki sekretsiya bezlarining yo… DOCX 5 pages Free download Telegram