nutq texnikasi va madaniyati

PDF 50 pages 1.3 MB Free download

50 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PDF

Pages 50

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 50

6-mavzu: ta’limi mazmuni 1 3-mavzu:nutq texnikasi va madaniyati. o‘qituvchi mehnatini ilmiy tashkil etish. o‘z- o‘zini tarbiyalash va o‘z ustida ishlash. pedagogik tajribani to‘plash tizimi. ma’ruzachi: phd, dotsent s.a.djumayeva reja: 1. nutq haqida tushuncha. 2. o‘qituvchining nutq malakasini shakllantirish yo‘llari. 3. o‘qituvchi mehnatini ilmiy tashkil etishning mohiyati. pedagogik mehnatni ilmiy tashkil etish tamoyillari. 4. pedagogik mehnatni ilmiy tashkil etishning asosiy yo‘nalishlari. 5. o‘z-o‘zini tarbiyalash va o‘z ustida ishlash pedagogik mahoratning asosiy sharti sifatida. 6. ilg‘or pedagogik tajribani o‘rganishda materiallar to‘plash va ularni qo‘llash metodlari. 2 elektron ta`lim resurslari http://www.edunet.uz; http://www.ziyonet.uz; http://www.istedod.uz adabiyotlar: 1. azizxo’jaeva n.n. pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat. – toshkent: nizomiy nomidagi tdpu, 2006. 2. sultonova g.a. pedagogik mahorat. – t.: nizomiy nomidagi tdpu, 2005. 3. maxsudova m.a. muloqot psixologiyasi. toshkent: turon-iqbol, 2006. -115 4. pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. darslik. n.t.omonov, n.x.xojaev, s.a.madiyarova, ye.i.eshchonov. t.: “iqtisod-moliya”, 2009. 5. xoliqov a. pedagogik mahorat. – t.: iqtisod-moliya, 2011. 6. xodjayev …

2 / 50

nishda namoyon bo‘ladi: 1. ichki nutq o‘qituvchi ongida hosil bo‘ladigan, hali amalga oshmagan til elementlaridan tashkil topgan, kishining og‘iz ochmasdan fikrlashi, mulohaza yuritishi, o‘ylashi ichki nutqdir. 2. tashqi nutq. (оg‘zаki): mоnоlоg, diаlоg, yozmа: dоklаd, rеfеrаt, аnnоtаtsiya vа bоshqаlаr. pеdаgоgik-psiхоlоgik аdаbiyotlаr tаhlili аsоsidа nutqning quyidаgi o‘zigа хоsliklаrini аjrаtib ko‘rsаtish mumkin: 1. funktsiyalаri: mulоqоt, shахsgа tа’sir ko‘rsаtish, tа’lim vа tаrbiya vоsitаsi. 2. shаkllаri: tаshqi nutq (оg‘zаki): mоnоlоg, diаlоg, yozmа: dоklаd, rеfеrаt, аnnоtаtsiya vа bоshqаlаr; ichki nuqt. 3. nutq tехnikаsi: pеdаgоg оvоzining kаsbiy sifаti: tеmbr, intоnаtsiya, diksiya, tеmpоritm (bir minudа 120 tа so‘z). 4. nutqiy fаоliyat turlаri: o‘qish, yozish, gаpirish. 5. nutq uslublаri: ilmiy, rаsmiy, so‘zlаshuv, bаdiiy, оmmаbоp. 6. nutqqа qo’yilаdigаn tаlаblаr: tаlаffuzning аniqligi, ifоdаviylik, emоtsiоnаllik, diksiyaning tushunаrliligi, tоvushlаrning аniq tаlаffuz qilinishi, оbrаzlilik, nutq mаdаniyati, so‘zdаn fоydаlаnish qоidаlаrigа riоya qilish, tеmpоritmgа аmаl qilish. 7. nutqni egаllаshdа yo’l qo’yilаdigаn kаmchiliklаr: mоnоtоnlik, tеmpоritmning оshib kеtishi, nоto‘g‘ri diksiya, so‘zlаrni nоo‘rin qo‘llаsh, til qоidаlаrini buzish. o’qituvchi ovozi …

3 / 50

ik faoliyatda o’qituvchi o’z nutqini tashkil etishda quyidagilarga jiddiy e’tibor qaratishi zarur: adabiy (sheva so’zlarining qo’llanilmasligi) me’yorlariga (kadi – qovoq, pamildori – pomidor, kelutti – kelyapti, kartishka – kartoshka va hokazo tarzida) amal qilish; talaffuz (o, a, u ,o’, f, v, p, d, t, x, h, s, ts, j, sh) me’yorlariga (onor – anor, uxshash – o’xshash, palakat – falokat, hamit – hamid, xam – ham, sentner – tsentner, ijtimoiy – ishtimoiy kabi shakllar) rioya etish; kelishik me’yorlariga (sobirni ukasi – sobirning ukasi, o’quvchini daftari – o’quvchining daftari, poezdga keldim – poezdda keldim va boshqalar ko’rinishida) amal qilish 1 2 3 demak, nutq aniq va ravon bo‘lishi, grammatik jihatdan to‘g‘ri tuzilgan bo‘lishi, adabiy talaffuz qoidalariga bo‘ysunishi, boshlanishidan oxirigacha izchil bayon qilinishi lozim. ana shunday nutq asosida o‘rganilayotgan bilim o‘quvchi xotirasida uzoq vaqt saqlanib qoladi. shun- day nutq madaniy nutq talablariga javob beradi. buning uchun o‘qituvchilardan tinimsiz izlanish va o‘z ustida …

4 / 50

i nutq o’qituvchi nutqining asosiy shakllari nafas olish organizmga hayot bag`ishlovchi fiziologik funktsiyani bajaradi. shu bilan birga u nutq energiya bazasi bo‘lib ham hisoblanadi. nutq so‘zlayotganda nafas olish – fonatsion nafas olish deyiladi (rengo- tovush). kundalik hayotdagi nutq asosan dialog shaklida bo‘ladi. shuning uchun ham nafas olish ortiqcha qiyinchilik tug`dirmaydi. dars davomida o‘qituvchi juda ko‘p gapiradi, yangi mavzuni tushuntiradi, ma’ruza o‘qiydi. nutq so‘zlashda qaysi mushaklarning ishtirok etishiga qarab nafas olish bir nechta turga bo‘linadi. yuqori nafas – yelkalarning ko‘tarilib tushishi va ko‘krak qafasining yuqori qismi ishtirokida hosil qilinadi. bu bo‘sh yuzaki nafas bo‘lib, unda o‘pkaning faqat yuqori qismi ishtirok etadi. ko‘krak nafas - qovurg`alar o‘rtasidagi mushaklar yordamida hosil bo‘ladi. bunda ko‘proq nafasning ko‘ndalang hajmi o‘zgaradi. diafragma ishtirokidagi nafas - ko‘krak nafasning bo‘ylama hajmini oshishi hisobiga vujudga keladi. diafragma - qovurg`ali nafas, diafragmaning qisqarishi qovurg`alar oralig`idagi nafas mushaklari ishtirokida vujudga keladi. tovush – chiqarilayotgan havo hiqqildoqdan o‘tishi paytida ovoz pardalarining tebranishi …

5 / 50

inamikasini ta’minlaydi. 3. energetika tizimi - o‘pkadan kelayotgan kuchli nafasning miqdori va tezligini ta’minlaydi. diapazon – tovush hajmi bo‘lib, uning chegarasi eng yuqori va quyi ohang bilan belgilanadi. diapazon qisqarishi nutqning bir ohanli bo‘lib qolishiga sabab bo‘ladi. bir ohangda gapirish axborotni idrok qilishni susaytiradi, uyquni keltiradi. ritm – bu ayrim so‘z va bo‘g`inlarning aytilishi muddati va to‘xtash, nutq va ifodalarning navbat bilan o‘z o‘rnida ishlatilishini bildiradi. ritm nutqning eng asosiy qismidir, chunki, nutq ohangi va to‘xtamlar ham tinglovchilarga beixtiyor o‘zgacha hissiy ta’sir ko‘rsatadi. so‘zlayotganda obrazga kirish, ovozni kerakli joyda pastlatish, ohista gapirish o‘qituvchi mahoratiga bog`liq. tembr – tovush rangdorligi, yorqinligi hamda uning yoqimliligi va alohidaligidir. diksiya – aniq talaffuz qilish. talaffuzning aniqligi o‘qituvchi nutqining o‘quvchilar tomonidan to‘g`ri tushunilishini ta’minlaydi. ongli ravishda ovozni mashq qildirish uzoq, muntazam va individual davom etadi. ko‘p olimlar olib borgan tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, past ovoz o‘quvchilar tomonidan yaxshi idrok etiladi. past ovoz ularga yuqori ovozga nisbatan …

Want to read more?

Download all 50 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutq texnikasi va madaniyati"

6-mavzu: ta’limi mazmuni 1 3-mavzu:nutq texnikasi va madaniyati. o‘qituvchi mehnatini ilmiy tashkil etish. o‘z- o‘zini tarbiyalash va o‘z ustida ishlash. pedagogik tajribani to‘plash tizimi. ma’ruzachi: phd, dotsent s.a.djumayeva reja: 1. nutq haqida tushuncha. 2. o‘qituvchining nutq malakasini shakllantirish yo‘llari. 3. o‘qituvchi mehnatini ilmiy tashkil etishning mohiyati. pedagogik mehnatni ilmiy tashkil etish tamoyillari. 4. pedagogik mehnatni ilmiy tashkil etishning asosiy yo‘nalishlari. 5. o‘z-o‘zini tarbiyalash va o‘z ustida ishlash pedagogik mahoratning asosiy sharti sifatida. 6. ilg‘or pedagogik tajribani o‘rganishda materiallar to‘plash va ularni qo‘llash metodlari. 2 elektron ta`lim resurslari http://www.edunet.uz; http://www.ziyonet.uz; http://www.istedod.uz adabiyotlar: 1. az...

This file contains 50 pages in PDF format (1.3 MB). To download "nutq texnikasi va madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq texnikasi va madaniyati PDF 50 pages Free download Telegram