gerontopsixologiya - keksalik psixologiyasi haqida umumiy tushuncha

DOCX 6 pages 43.9 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.9 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

9-mavzu 4 soat 2 juftlik gerontopsixologiya reja: 1.gerontopsixologiya - keksalik psixologiyasi haqida umumiy tushuncha. 2. psixolog olimlarning keksayish davri haqidagi falsafiy fikrlari. keksalik davrining o’ziga xos xususiyatlari. 3.biologik keksayish davridagi shaxs psixologiyasi. 4.keksalik davridagi shaxsning psixologik hususiyatlari. 5. uzoq umr ko’ruvchilarning psixologik hususiyatlari. mashg`ulot maqsadi:: talabalarga gerontopsixologiya - keksalik psixologiyasi psixik xususiyatlari haqida ma’lumot berish. mavzuni o’rganish natijasida talaba: talabalar mavzu bo’yicha yetarlicha bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’ladilar. mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro`yxati: 1. david g.myers. “ psychology” michigan usa: worth publishers.: 2011. 2. a.x.yugay, n.a.mirashirova «obщaya psixologiya» t. tgpu, 2014. 3. ivanov i., zufarova m. “umumiy psixologiya”. o‘z.fmj., 2008. 4. xaydarov f.i., xalilova n. “umumiy psixologiya”. t.: “fan va texnologiyalar” markazining bosmaxonasi : 2009. 5. g’oziev e.g’. “ontogenez psixologiyasi”.-t.: noshir. 2010. 6. nishonova z.t., alimbaeva sh.t., sulaymonov m. “psixologik xizmat”.t. “fan va texnologiyalar” nashriyoti 2014 y. internet saytlari: 1. www.wеbofscience.cоm- xalqaro ilmiy maqolalar platformasi. 1. www.scopus.cоm – xalqaro …

2 / 6

yish" monografiyasida amaliy va metodologak ahamiyatga molik qator g‘oyalarni ilgari surgan. o‘sha asar keng ilm ahli ichiga tez yoyilishiga qaramay, uning izdoshlari birdaniga ko‘paymadi. yigirmanchi asrning 30-yillaridan boshlab keksalik davriga oid tibbiy-bioloshktadqiqotlarning ko‘payishi, shuningdek, inson kamolotiga shaxs sifatida yondashishning paydo bo‘lishi psixoge- rontologiyaningrivojlanishiga birmuncha ta’sir ko‘rsatdi. ana shu tariqa keksayishga tibbiy, ijtimoiy jihatdan yondashish bilan bir qatorda psixologik jabha jihatidan yondashish ham vujudga keldi va psixogerontologiyaning tadqiqot sohasi kengayib bordi, shu soha bo‘yicha ingliz tilida maxsus jurnallar chiqa boshladi. ilmiy izlanishlarning aksariyati keksayish davridagi odamlar shaxsining xususiyatlari, diqqati, xotirasi, tafakkuri, aql-zakovatiga bag‘ishlangan bo‘lib, boshqa psixik holatlar, jarayonlar juda kam tadqiq qilingan. hozir keksayish psixologiyasi ham gerontologiyaga, ham ongogenez psixsshogiyasi sohasiga taalluqli degan ikki xil ilmiy nazariya mavjud, vaholanki, ular o‘zaro bog‘liq bo‘lib, bir-birini doimo ilmiy axborot va ma’lumotlar bilan boyitib turadi. psixogerontologiya fanida gerontologiya, involyusiya, geriatriya, gerogigiena, geteroxronlik kabi ilmiy tushunchalar mavjud. gerontologiya — grekcha so‘z bo‘lib, keksayishning, keksalikning kelib …

3 / 6

ikli uchta bosqichdan iborat bo‘lishini ta’kidlaydi: 1) "ishdan, xizmatdan uzoqlashish" (iste’fo) — 66-70 yosh; 2) keksalik (70 va undan katta yosh), 3) munkillagan keksalik (hasta keksalik va o‘lim) — maksimum 110 yosh. shu bilan birga (keksayishning qonuniyatlari ham kashf qilingan, ular qatoriga quyidagilarni kiritish mumkin: 1) geteroxronlik (har xil vaqglilik) qonuni; 2) o‘ziga xoslik qonuni; 3) xilma-xillik qonuni. i.v.davidovskiy "keksayish nima?" nomli asarida ta’kid- laganidek, inson 50—60 yoshga to‘lganda yoki undan oshgan chog‘ida etuklikning kechikkan davriga kirib keladi. shu yoshdagi odamlarningo‘limini xviii asrdagi tengdoshlari bilan taqqoslansa, ularning yashash va mehnat qilish imkoniyati 75 yoshgacha uzayishi mumkin. chunki hozirgi kunda nafaqani belgilash haqiqiy bioloshk qarish yoshidan 15—20 yil ilgarilab ketgan. bu hol aqliy mehnat bilan shug‘ullangan ziyoli odamlarda yaqqol ko‘zga tashlanadi. i.v.davidovskiyning fikricha, uzoqumr ko‘ruvchilar asosan ozshn, faol, harakatchan odamlar bo‘lib, havodan erkin nafas olishni juda yoqgiradilar, organizm faoliyatiga daxldor tinka quritar kasal- liklardan holi bo‘ladilar. tadqiqotchi p.p.lazerev 1928 yilda umr …

4 / 6

a.r.luriya sezish vaqti yosh davrining informatsion stimul funksiyasidan boshqa narsa emas, deya xulosa chiqaradilar. ular sezish vaqgining egri chiziqli ko‘rsatkichlarini sxema tarzida ishlab chiqib, keksalik davriga xos ikkita xususiyatni chuqur tahlil qildilar. xuddi shunga o‘xshash ma’lumotlar d.birron, d.botvinnik tajribalarida ham olingan. psixogerontologiyada keksa erkak va ayollarning psixologak xususiyatlarini o‘rganishda ko‘proqtest (sinov) dan foydalaniladi. testlar o‘z maqsadi, mohiyati hamda tizimiga binoan bir nechta ko‘rinishga ega: 1) maqsadga yo‘naltirilgan, bilim hajmini aniqlovchi standart testlar — imtihon — sinov varaqasi; 2) insonning aql-zakovatini o‘lchashga moslashtirilgan aql testlari; 3) inson shaxsining fazilatlarini tekshirishga mo‘ljallangan testlar; 4) inson iste’dodi, iqgidori hamda qobiliyatining darajasini aniqlashga qaratilgan testlar. keksayish davrida odamlar psixologiyasini o‘rganish testlar yordamida amalga oshirilishi sinaluvchilarda irodaviy kuch-quvvat sarflash, aqliy zo‘riqish, asabiy tanglik holatlarini kamaytirish uchun xizmat qiladi, tajribada vaqgdan tejamli foydalanish imkoniyatini yaratadi. shu bilan birta testlar kishilarda (rang-barangligi uchun) qiziqish, tabiiy mayl, shug‘ullanish his-tuyg‘usini uyg‘otadi. testlar bilan ishlashda vaqg cheklanganligi sababli ayrim nuqsonlarga …

5 / 6

ishlashda qay darajada yordamlashishini, sog‘lom keksa odamning psixo- fiziologik funksiyalari, psixik jarayonlari, shaxsiy xususiyat- lari va kasb-korlik uchun zarur talablarga mos kelish-kelmas- ligini aniqlashdan iboratdir. shularning so‘nggi qismini tadqiq qilish bevosita psixologlarning zimmasida bo‘lib, yosh ulg‘ayib borishiga qarab fiziologik funksiyalarning o‘zgarishi psixometriya ma’lumotlariga tayanib muayyan usulda o‘rganilishi lozim. bu usulda bir qancha elat, jamoa hududning xuddi shu yoshdagi aholisi bilan solishtiriladi. tadqiqotning bu usuli ayrim ruhiy jarayonlarning yosh dinamikasini aniqlashga xizmat qiladi. asab sistemasining qarishi v.d.mixaylova-lukasheva, m.m.aleksandrovskaya kabi olimlarning fiziologak va gistologak tadqiqotlarida keksalarning asab sistemasi, bosh miya tuzilishi o‘zgarishi o‘rganilgan bo‘lib, bu hol makroskopiya va mikroskopiya ma’lumotlari asosida ifodalangan. makroskopiya ma’lumotlariga ko‘ra: a) keksalik davrida miyaning og‘irliga 20-30 foiz engallashadi: b) bir davrning o‘zida miya bilan kalla suyagining hajmi o‘rtasida disproporsiya kuchayadi; v) keksayish davrida miya burmalari kamayadi va ariqchalari kengayishi kuzatiladi, bular ayniqsa miya qobig‘ining peshona qismida yaqqol ko‘rinadi va etuk yoshdagi odamlarga qaraganda 3—4 ta yo‘l qisqaradi; …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gerontopsixologiya - keksalik psixologiyasi haqida umumiy tushuncha"

9-mavzu 4 soat 2 juftlik gerontopsixologiya reja: 1.gerontopsixologiya - keksalik psixologiyasi haqida umumiy tushuncha. 2. psixolog olimlarning keksayish davri haqidagi falsafiy fikrlari. keksalik davrining o’ziga xos xususiyatlari. 3.biologik keksayish davridagi shaxs psixologiyasi. 4.keksalik davridagi shaxsning psixologik hususiyatlari. 5. uzoq umr ko’ruvchilarning psixologik hususiyatlari. mashg`ulot maqsadi:: talabalarga gerontopsixologiya - keksalik psixologiyasi psixik xususiyatlari haqida ma’lumot berish. mavzuni o’rganish natijasida talaba: talabalar mavzu bo’yicha yetarlicha bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’ladilar. mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro`yxati: 1. david g.myers. “ psychology” michigan usa: worth publishers.: 2011. 2. a.x.yugay, n.a.mirashirova «obщaya psixol...

This file contains 6 pages in DOCX format (43.9 KB). To download "gerontopsixologiya - keksalik psixologiyasi haqida umumiy tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: gerontopsixologiya - keksalik p… DOCX 6 pages Free download Telegram