podagra kasalligi haqida

DOCX 17 pages 36.1 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.1 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

keling, podagra kasalligini batafsil va tushunarli tarzda tushuntirib beray! bu juda muhim mavzu, ayniqsa, tibbiyot talabasi sifatida bilishingiz kerak bo‘lgan asosiy jihatlar ko‘p. podagra haqida umumiy ma'lumot podagra — bu purin metabolizmi buzilishi natijasida qonda siydik kislotasi darajasi oshib ketib (giperurikemiya), to‘qimalarda mononatriy urat kristallari to‘planib, yallig‘lanish jarayonlarini keltirib chiqaradigan surunkali kasallik. odatda, bo‘g‘imlarga zarba berib, keskin og‘riqlar bilan namoyon bo‘ladi. etiologiyasi (sabablari) · genetik omillar — irsiy moyillik; · ovqatlanish odatlari — puringa boy mahsulotlar (go‘sht, jigar, baliq, dukkaklilar, alkogol, gazlangan ichimliklar) iste'moli; · metabolik buzilishlar — semizlik, metabolik sindrom, insulinrezistentlik; · boshqa kasalliklar — buyrak yetishmovchiligi, gematologik kasalliklar (leykemiya, polisitemiya); · dori vositalari — diuretiklar (gidroxlorotiazid), aspirin, immunosupressorlar. patogenez (rivojlanish mexanizmi) 1. giperurikemiya: qonda siydik kislotasi darajasi oshadi. 2. kristallizatsiya: mononatriy urat kristallari bo‘g‘imlarda to‘planadi. 3. yallig‘lanish: kristallarni fagotsitlar yutib olganda lizosomal fermentlar ajraladi, bu esa kuchli yallig‘lanish kaskadini ishga tushiradi (il-1β, tnf-α). 4. tofuslar shakllanishi: kristallar yumshoq …

2 / 17

ri (>420 mkmol/l erkaklarda, >360 mkmol/l ayollarda); · yallig‘lanish belgilari: ↑ sr, ↑ crp; · sinovial suyuqlik tahlili: mikroskop ostida urat kristallari aniqlanadi. · instrumental tekshiruvlar: · rentgen: ilg‘or bosqichlarda "punched-out" (teshiklangan) deformatsiyalar; · ultratovush (msu): bo‘g‘im ichidagi kristallarni ko‘rsatadi. davolash 1. keskin hujumni davolash: · nsaidlar (indometasin, naproksen); · kolxitsin (kuchli yallig‘lanishga qarshi vosita); · glyukokortikosteroidlar (prednizolon, metilprednizolon) — boshqa dori-darmonlar samarasiz bo‘lsa. 2. giperurikemiyani tuzatish (profilaktika): · allopurinol (ksantin oksidaza inhibitori) — siydik kislotasi sintezini kamaytiradi; · febuksostat — allopurinolga muqobil preparat; · probenetsid, lesinurad — siydik kislotasini buyrak orqali chiqarishni kuchaytiradi. 3. hayot tarzi o‘zgarishlari: · dietoterapiya: puringa boy mahsulotlarni cheklash, suyuqlikni ko‘p ichish; · ortiqcha vazndan qutulish, jismoniy faollik; · alkogoldan voz kechish, ayniqsa pivo va qizil sharobdan. profilaktika va xulosa podagrani nazorat qilish mumkin bo‘lgan kasallik. muntazam ravishda siydik kislotasi darajasini kuzatish, dori vositalarini to‘g‘ri qabul qilish va sog‘lom turmush tarzini saqlash orqali hujumlarni kamaytirish …

3 / 17

uvchi omillar: · birlamchi podagra – genetik moyillik va ferment tizimining buzilishi tufayli siydik kislotasining ko‘payishi. · ikkinchi darajali podagra – boshqa kasalliklar yoki omillar natijasida yuzaga keladi: · qandli diabet, gipertoniya, buyrak yetishmovchiligi. · o‘simtalar, qonda gemoliz jarayoni. · tiazid diuretiklar va boshqa dori vositalari qabul qilish. · ko‘p miqdorda purin saqlovchi oziq-ovqat (qizil go‘sht, ichimliklar) iste’mol qilish. 3. patogenez (rivojlanish mexanizmi) 1. siydik kislotasi hosil bo‘lishi va ajralib chiqishining buzilishi: · jigarda purinlar metabolizmi buziladi. hgprt (hipoksantin guanin fosforibozil transferaza · buyraklar orqali siydik kislotasining chiqarilishi kamayadi. 2. giperurikemiya (qonda siydik kislotasi darajasining oshishi): · normada: 240–420 mkmol/l. · oshganda siydik kislotasi kristallari (uratlar) hosil bo‘lib, bo‘g‘imlar va yumshoq to‘qimalarda to‘planadi. 3. immun javob: · kristallar bo‘g‘im ichiga tushganda yallig‘lanish jarayoni boshlanadi. · leykotsitlar kristallarni o‘rab oladi va mediatorlar ajraladi, bu esa o‘tkir podagra artritiga olib keladi. 4. klinik manzarasi (belgilar va simptomlar) 1. o‘tkir podagra xuruji: oyoqning …

4 / 17

z va esrning oshishi. 2. instrumental tekshiruvlar: · rentgenografiya – kech bosqichda bo‘g‘imlarda deformatsiya va to‘qimalarda tofuslar ko‘rinadi. · usi (ultratovush tekshiruvi) – buyrak toshlari aniqlanadi. 6. davolash usullari a) o‘tkir xurujni davolash: 1. nonsteroid yallig‘lanishga qarshi dorilar (nyaqd): · indometatsin, naproksen – og‘riqni kamaytiradi. 2. kolxisin – podagra xurujini tezda yengillashtiradi. 3. glyukokortikosteroidlar (og‘ir holatlarda): · prednizolon – kuchli yallig‘lanishga qarshi ta’sir. b) surunkali podagrani davolash: 1. siydik kislotasi sintezini bostiruvchi dorilar: · allopurinol – giperurikemiyani kamaytiradi. 2. uratlar chiqarilishini oshiruvchi dorilar: · probensid, sulfinpirazon. 3. hayot tarzini o‘zgartirish: · purin saqlovchi ovqatlardan voz kechish (qizil go‘sht, spirtli ichimliklar, dengiz mahsulotlari). · suvni ko‘proq ichish (kuniga kamida 2-3 litr). · tana vaznini me’yorda ushlab turish. 7. profilaktika (oldini olish) · ovqatlanish rejimini saqlash: · purin saqlovchi mahsulotlarni cheklash. · hayot tarzi: · muntazam jismoniy faollik. · spirtli ichimliklardan voz kechish. · dori vositalari: · risk guruhi uchun allopurinol profilaktik …

5 / 17

neytrofillarning o‘lishiga sabab bo‘ladi. 🔹 o‘lik neytrofillardan lizosomal fermentlar va kimyoviy moddalar ajralib chiqadi. 3. yallig‘lanish jarayonining boshlanishi 🔹 neytrofillarning parchalanishi sitokinlar (il-1β, il-6, tnf-α) va prostaglandinlar ajralishiga olib keladi. 🔹 bu moddalar bo‘g‘imda yallig‘lanish (inflammasiya) jarayonini boshlaydi. 🔹 bo‘g‘im qizaradi, shishadi, juda kuchli og‘riq paydo bo‘ladi. 4. makrofaglar va boshqa immun hujayralar kelishi 🔹 neytrofillar halok bo‘lgandan keyin makrofaglar va monotsitlar kelib, ortiqcha kristallar va o‘lik hujayralarni tozalashga harakat qiladi. 🔹 agar yallig‘lanish uzoq davom etsa, il-1β va il-6 kabi sitokinlar ko‘proq ishlab chiqariladi, natijada yallig‘lanish jarayoni kuchayib, uzoqroq davom etishi mumkin. 5. yallig‘lanish tugashi va davolanish 🔹 immun tizimi asta-sekin kristallarni yo‘q qilishga harakat qiladi. 🔹 makrofaglar ortiqcha yallig‘lanish mediatorlarini yo‘q qiladi va shish kamayadi. 🔹 agar organizm siydik kislotasi miqdorini kamaytirish imkoniga ega bo‘lsa (masalan, siydik bilan chiqarib yuborish orqali), podagra xuruji sekin-asta o‘tib ketadi. xulosa ✅ leykotsitlar siydik kislotasi kristallarini o‘rab oladi (fagositoz qiladi). ✅ kristallar …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "podagra kasalligi haqida"

keling, podagra kasalligini batafsil va tushunarli tarzda tushuntirib beray! bu juda muhim mavzu, ayniqsa, tibbiyot talabasi sifatida bilishingiz kerak bo‘lgan asosiy jihatlar ko‘p. podagra haqida umumiy ma'lumot podagra — bu purin metabolizmi buzilishi natijasida qonda siydik kislotasi darajasi oshib ketib (giperurikemiya), to‘qimalarda mononatriy urat kristallari to‘planib, yallig‘lanish jarayonlarini keltirib chiqaradigan surunkali kasallik. odatda, bo‘g‘imlarga zarba berib, keskin og‘riqlar bilan namoyon bo‘ladi. etiologiyasi (sabablari) · genetik omillar — irsiy moyillik; · ovqatlanish odatlari — puringa boy mahsulotlar (go‘sht, jigar, baliq, dukkaklilar, alkogol, gazlangan ichimliklar) iste'moli; · metabolik buzilishlar — semizlik, metabolik sindrom, insulinrezistentlik; · boshqa kas...

This file contains 17 pages in DOCX format (36.1 KB). To download "podagra kasalligi haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: podagra kasalligi haqida DOCX 17 pages Free download Telegram