o‘yinning nazariy jihatdan o‘rganilishi

DOCX 13 стр. 37,0 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 37,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

2-mavzu: o‘yinning nazariy jihatdan o‘rganilishi reja: 1. o‘yin olimlar tadqiqot markazida 2. o‘yin haqida pedagog va psixologlar qarashlari 3. jahon tajribasida o‘yin tayanch tushunchalar: yunesko, tarixiy, etnografik, arxeologik, “kamon- kamon”, “par tepish”, “chovgon”, “ot poygasi, didaktik o‘yinlar. o‘yin olimlar tadqiqot markazida o‘yin har bir jamiyatda bolalar rivojlanishida muhim vosita sifatida o‘rganilgan. turli ilmiy markazlar va institutlarda o‘yin fenomeni tadqiq qilinib, uning tarbiya, psixologiya va ijtimoiy muhitga ta’siri o‘rganilgan. masalan: lev vygotskiy o‘yin bolalarning ijtimoiy va kognitiv rivojlanishiga ta’sir etuvchi muhim omil deb bilgan. u o‘yinni "yaqin rivojlanish zonasini kengaytiruvchi vosita" deb ta’riflagan. j. piaget esa o‘yin orqali bolalar mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishini va dunyoqarashlarini shakllantirishini ta’kidlagan. zamonaviy tadqiqotlar o‘yinlarning texnologiyalar bilan uyg‘unlashgan holda yangi bilim olish usuli sifatida rivojlanib borayotganini ko‘rsatadi. 2. o‘yin haqida pedagog va psixologlar qarashlari pedagoglar va psixologlar o‘yinlarni bola tarbiyasidagi eng tabiiy va samarali vosita deb hisoblashadi. pedagoglar nazarida, o‘yinlar bolalarning ijodkorlik qobiliyatlarini rivojlantiradi, ularni bilim …

2 / 13

on boʻladi. xalq oʻyinlari milliy va ma'naviy qadriyatlarni asrab-avaylashning eng an'anaviy tarkibiy qismidir. bolalar tomonidan oʻynab kelinayotgan oʻyinlar ma'naviy va milliy oʻzlikka xos jihatlarni hamda xalq ruhiyatini uning tarixiy genetik asoslarini ijtimoiy xodisasi sifatida yorqinlashtiradi. tadqiqotda xalq oʻyinlari orasida bolalar oʻyinlari tabiat va inson oʻrtasidagi uygʻunligini, ekologik muammolar keskinlashgan bir paytda tabiatga ehtiyotkorlik va e'tibor bilan munosabatda boʻlishni tarbiyalashning muhim omili ekanligini ta'kidlash oʻrinlidir. oʻyin va uni oʻynayotgan ishtirokchilardan aql-zakovat, mohirlik, tadbirkorlik, epchillik va chaqqonlik, jasurlik va shijoatlilik, xushyorlik va favqulodda qat'iy qarorga kela olish kabi sifatlarni bolalardan talab qiladi. bu sifatlar esa bolalarda oʻziga ishonch, tarbiyaning axloqiy, estetik, ruhiy komponentlarni oʻyinlar orqali tarbiyalash imkoniyati kengligidan dalolat beradi. oʻyin orqali bolalarda ma'naviy sifatlar shakllanibgina qolmay, bosqichma-bosqich komillik sari yuksaladi. tashqi olamga taqlid va ularni hayotga tadbiq qilishga intilayotgan bolani koʻrsangiz, bilingki, u zavqlanyapti, murakkab olamning eng sodda vakili nimagadir talpinayapti. aslida bolalarni tetapoya qilishlaridagi mohiyat bio asosga tayanadi- ulgʻayish, voyaga …

3 / 13

oʻgʻil yoki qiz kelajakda hayot qiyinchiliklarini, albatta, engib oʻtadi xulosa qilib qo‘ganda xalq oʻyinlari ochiq havoda asosan jamoa boʻlib oʻynalganligi tufayli bu oʻyinlar asosida bolalarni aqliy, ruhiy, axloqiy, estetik ruhda tarbiyalashning eng qulay va ixtiyoriy manbalaridan biridir. bu kabi lokal hamda umumiy xarakterga ega boʻlgan oʻyinlarning turlari, oʻynalish qoidalarini qiyosiy jihatdan tahlil qilish jarayonida quyidagi xulosalarga kelindi: xalq oʻyinlari genezisi va takomilida vodiy aholisining ijtimoiy taraqqiyot tarixi oʻz ifodasini topgan; · xalq oʻyinlari fargʻona vodiysi aholisi orasida qadim zamonlardan boshlab shakllangan va tarqalgan boʻlib, davrlar oʻtishi bilan ajdodlardan avlodlarga oʻtib takomillashib, sayqallanib borgan; · xalq oʻyinlarining tarixiy ildizlari va ularning kelib chiqishi jarayoni vodiy aholisining turmush tarzi, xoʻjalik hayoti va qadimgi diniy qarashlari bilan uzviy ravishda bogʻliq; · xalq oʻyinlari xalqning quvnoqlik, xushchaqchaqlik kayfiyatini oshirishga xizmat qilgan omil va vositalardan biri boʻlib, ommaviylik kasb etgan; · fargʻona vodiysi xalq oʻyinlari ikki tilli uch millatga mansub mahalliy aholining kundalik turmush va …

4 / 13

katlarning olimlari va pedagoglari o‘yinlar mohiyatini, uning kelib chiqishi, taraqqiyoti va ahamiyatini o‘rganmoqdalar. shunga ko‘ra o‘yinning mohiyati va kelib chiqishini ifodalovchi turli xil nazariyalar, fikrlar va qarashlar ham mavjud. d.u.elkonin o‘yin va san’atning kelib chiqishini tatbiq qilib " ibtidoiy kishilar ov, urush voqealarini hamda boshqa jiddiy faoliyat turlarini o‘yinlarda ifodalaganlar. ovdagi muvaffaqiyatsizliklarni o‘yin sifatida o‘ynash ularga ov jarayonida yo‘l qo‘yilgan xatolarni hamda muvaffaqiyatsizliklarning sabablarini aniqlashga yordam bergan" degan xulosaga keldi. tarixiy ma’lumotlarga qaraganda, ovdan oldingi tayyorgarlik sifatidagi o‘yin jarayonida ibtidoiy odamlar o‘ljaga yaqinlashishni so‘ngra uni osongina qo‘lga tushirishni o‘rganishgan, buning uchun niqob kiyib, hayvon qiyofasiga kirishgan, uning yurish-turishlari, xatti harakatlari mashq qilingan, ularning tovush chiqarishlari o‘rganilgan. aynan ana shunday o‘yinlar jarayonida yoshlarni ham ov qilishga o‘rgatishgan. shu bois o‘yinlar o‘ziga mos maktab vazifasini o‘tab, bir tomondan, ovchilik mahoratini o‘stirishga yordam bergan bo‘lsa, ikkinchi tomondan, ularda taqlid qilish san’atini shakllantirgan va rivojlantirgan. rus tilida "o‘yin" so‘zi juda noaniq, "o‘yin" so‘zi o‘yin-kulgi …

5 / 13

cha bo‘lgan barcha narsalar ushbu tushunchalar doirasiga kiritila boshlandi. bolalar o‘yinlari - bolalarni aqliy, jismoniy, intellektual, estetik va axloqiy tarbiyalash va rivojlantirish sharti. bolalar o‘yinlari asosan ikki vazifani bajaradi: - bolaning ishtiyoqini oshirish, estetik zavq berish va ko‘ngil ochish. - bolaga o‘yin jarayoni orqali ta’lim va tarbiya berish. bolalar o‘yinlari mazmuniga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘linadi: 1. o‘yinchoqli o‘yinlar. bu o‘yin asosan maktabgacha yoshdagi bolalar o‘yinlaridir. ( sodda o‘yinchoqlar, qum, kubik, shiqildoqlar) 2. voqeaband o‘yinlar. bolalar voqeaband o‘yinlarda kattalar faoliyatiga taqlid qiladilar. bola ulg‘aygan sari ularning voqeaband o‘yinlari ham murakkablasha boradi. bu o‘yin turiga "doktor-doktor", "qo‘shni-qo‘shni" kabi o‘yinlar kiradi. 3. harakatli o‘yinlar bolalar sog‘ligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi, ularning faolligi va harakatchanligini oshiradi. bu o‘yinlar sirasiga "oq terakmi-ko‘k terak?", koptok o‘ynash, tez yugurish va boshqalar kiradi. 4. didaktik o‘yinlar yuqoridagi barcha o‘yinlar elementlarini o‘ziga jamlagan va u bolalarda sezgi, idrok, diqqat, xotira, zehn kabi sifatlarni rivojlantirishga xizmat qiladi. bu o‘yinlarni tarbiyachi, pedagoglar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘yinning nazariy jihatdan o‘rganilishi"

2-mavzu: o‘yinning nazariy jihatdan o‘rganilishi reja: 1. o‘yin olimlar tadqiqot markazida 2. o‘yin haqida pedagog va psixologlar qarashlari 3. jahon tajribasida o‘yin tayanch tushunchalar: yunesko, tarixiy, etnografik, arxeologik, “kamon- kamon”, “par tepish”, “chovgon”, “ot poygasi, didaktik o‘yinlar. o‘yin olimlar tadqiqot markazida o‘yin har bir jamiyatda bolalar rivojlanishida muhim vosita sifatida o‘rganilgan. turli ilmiy markazlar va institutlarda o‘yin fenomeni tadqiq qilinib, uning tarbiya, psixologiya va ijtimoiy muhitga ta’siri o‘rganilgan. masalan: lev vygotskiy o‘yin bolalarning ijtimoiy va kognitiv rivojlanishiga ta’sir etuvchi muhim omil deb bilgan. u o‘yinni "yaqin rivojlanish zonasini kengaytiruvchi vosita" deb ta’riflagan. j. piaget esa o‘yin orqali bolalar mantiqiy fikrl...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (37,0 КБ). Чтобы скачать "o‘yinning nazariy jihatdan o‘rganilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘yinning nazariy jihatdan o‘rg… DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram