o‘zbek shevalarining o‘rganilishi tarixi

PPTX 7 стр. 694,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 7
o‘zbek shevalarining o‘rganilishi tarixi. shevalarni tadqiq qilish usullari. o‘zbek shevalari tasnifi. professor y.d.polivanov tasnifi 1. o‘zbek shevalarining o‘rganilishi tarixi o‘zbek shevalari uzoq tarixga ega bo‘lib, ularning ilmiy o‘rganilishi xix asr oxiri – xx asr boshlarida boshlangan. shevalar o‘zbek tilshunosligining muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, ularning shakllanishi, fonetikasi, leksikasi va grammatikasi turli tadqiqotchilar tomonidan o‘rganilgan. o‘zbek shevalarini o‘rganish bosqichlari: xix asr – dastlabki ma’lumotlar o‘zbek shevalari haqida dastlabki yozma ma’lumotlar rus sharqshunoslari, sayyohlar va etnograflar tomonidan to‘plangan. n.i. ilminskiy, v.v. radlov, a.n. samoylovich kabi olimlar turkiy xalqlarning shevalarini o‘rganib, birinchi ilmiy kuzatishlarni amalga oshirganlar. xx asr – ilmiy yondashuvlar shakllanishi 1920-yillardan boshlab, shevalarni ilmiy jihatdan tizimli o‘rganish boshlandi. y.d. polivanov o‘zbek shevalarini tasniflash va ularning lingvistik xususiyatlarini o‘rganish borasida muhim ishlarni amalga oshirgan. shu davrda o‘zbek shevalari birinchi bor geografik va tarixiy jihatdan tasnif qilindi. 2. shevalarni tadqiq qilish usullari o‘zbek shevalarini o‘rganishda quyidagi asosiy ilmiy usullar qo‘llaniladi: eksperimental-fonetik usul shevalarning fonetik …
2 / 7
i. 3. o‘zbek shevalari tasnifi o‘zbek tili shevalari hududiy va tarixiy omillarga qarab bir necha guruhga bo‘linadi. asosiy tasnif quyidagicha: a. o‘zbek tilining ikki asosiy sheva guruhi: qarluq-chig‘atoy guruhi – adabiy o‘zbek tiliga eng yaqin shevalar. qipchoq guruhi – shimoliy va g‘arbiy hududlarda tarqalgan shevalar. b. o‘zbek tilining uch asosiy sheva guruhi (y.d. polivanov tasnifi): professor y.d. polivanov 1928-yilda o‘zbek shevalarini uchta katta guruhga ajratgan: shimoliy-g‘arbiy (qipchoq guruhi) xorazm, qoraqalpog‘iston, toshkent viloyati va shimoliy turkmanistonda tarqalgan. qipchoq turkiy tillariga yaqin xususiyatlarga ega. "l" va "sh" tovushlari o‘rnida "j" va "s" tovushlari ishlatiladi (masalan, "bolam" → "bojam"). janubiy-sharqiy (qarluq guruhi) farg‘ona vodiysi, andijon, namangan va o‘sh viloyatlarida tarqalgan. adabiy o‘zbek tiliga yaqin. qarluq turkiy tillariga oid xususiyatlar bilan ajralib turadi. hozirgi tilshunoslar o‘zbek shevalarini 5 ta asosiy guruhga ajratadilar: qipchoq o‘zbek shevalari – xorazm, qoraqalpog‘iston va shimoliy viloyatlar. qarluq o‘zbek shevalari – toshkent, farg‘ona vodiysi va sirdaryo hududlari. o‘g‘uz o‘zbek shevalari …
3 / 7
o‘zbek shevalarining o‘rganilishi tarixi - Page 3
4 / 7
o‘zbek shevalarining o‘rganilishi tarixi - Page 4
5 / 7
o‘zbek shevalarining o‘rganilishi tarixi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbek shevalarining o‘rganilishi tarixi"

o‘zbek shevalarining o‘rganilishi tarixi. shevalarni tadqiq qilish usullari. o‘zbek shevalari tasnifi. professor y.d.polivanov tasnifi 1. o‘zbek shevalarining o‘rganilishi tarixi o‘zbek shevalari uzoq tarixga ega bo‘lib, ularning ilmiy o‘rganilishi xix asr oxiri – xx asr boshlarida boshlangan. shevalar o‘zbek tilshunosligining muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, ularning shakllanishi, fonetikasi, leksikasi va grammatikasi turli tadqiqotchilar tomonidan o‘rganilgan. o‘zbek shevalarini o‘rganish bosqichlari: xix asr – dastlabki ma’lumotlar o‘zbek shevalari haqida dastlabki yozma ma’lumotlar rus sharqshunoslari, sayyohlar va etnograflar tomonidan to‘plangan. n.i. ilminskiy, v.v. radlov, a.n. samoylovich kabi olimlar turkiy xalqlarning shevalarini o‘rganib, birinchi ilmiy kuzatishlarni amalga ...

Этот файл содержит 7 стр. в формате PPTX (694,7 КБ). Чтобы скачать "o‘zbek shevalarining o‘rganilishi tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbek shevalarining o‘rganilis… PPTX 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram