zamanago’y interferencion qurilmalar

DOCX 23 pages 461.8 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 461.8 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

ózbekstan respublikasi jоqari hám оrta arnawli bilim ministrligi berdaq atindaǵi qaraqalpaq mámleketlik universiteti fizika fakulteti fizika kafedrasi fizika fakultetiniń 2a-kurs studenti nurimbetov aydosbiydıń kurslıq jumısı zamanago’y interferencion qurilmalar qabılladı: prof. b.abdikamalov no’kis 2020 mazmuni 1.1 zamanago’y interferencion qurilmalar 1.2 qurilmalardin’ tu’rleri tiykarg’i bo’lim juwmaqlaw paydalanilg’an a’debiyatlar kirisiw ekew ózbetinshe jarıqlıq deregi shıǵarǵan jarıqlıq tolqınları qosılǵanda intensivliklar qosılıwını baqlaw múmkin, interferensiyani emes. joqarıdaǵı oy-pikirlerden usıdan ayqın boladı, jarıqlıq nurların interferensiyasini baqlaw ushın kogerent jarıqlıq dástelerin payda etiw kerek. kogerent jarıqlıq deregi alıwdıń eń eski usıllarınan biri joqarıda aytılǵan yung usılı bolıp tabıladı. interferensiya alıw usılların s. i. vavilov eki tipga boladı :  frenel tipidagi interferensiya (yung, bikuzgu, biprizma, bilinza usılları hám taǵı basqa ). nyuton tipidagi interferensiya (juqa perdedegi, ponadagi, nyuton halqaları hám basqalar ). biz tómende kogerent tolqınlar payda etiwdiń ayırım usılları menen tolıqlaw tanıwamız. biyye bilinzasi. biyye atı menen belgili bolǵan bul sxema diametri boyınsha kesilgen linza járdeminde …

2 / 23

túsken dásteler aperturasi dep ataladı. 2 múyeshning maksimal ma`nisi hám shártga sáykes keledi; bul halda ekran s 2 1 q 2 q 1 s 2 s 1 r r 1 s2 sheksizlikde jaylasqan boladı. ádetde 2 múyesh anaǵurlım kishi boladı, sebebi ekran s1 s2 ge salıstırǵanda úlken bolǵan chekli d aralıqda jaylasqan. 2 aperturaning úlkenligi interferension maydannıń múyeshtegi ólshemlerini ifodalaydi, bul maydannıń ortasha kórsetilgenligi s1 hám s2 derekler suwretleriniń ayqınlıǵı hám múyeshtegi ólshemlerine baylanıslı. interferensiya maydanı arqalı ótken tolıq aǵıs sol maydan yuziga hám, sonday eken, 2 múyeshka proporsional bolıp tabıladı. interferension maydanda interferensiya sebepli kórsetilgenlik bólistiriwi ózgeredi, yaǵnıy interferension polosalar payda boladı. s den shıǵıp interferometrdiń hár bir tarmaǵı arqalı m ga kiyatırǵan uyqas nurlar arasındaǵı 2 múyesh m noqatdaǵı interferension effektti anıqlawshı nurlardıń jayılıw múyeshiden ibarat. ámelde bul múyesh interferension maydannıń hár qanday basqa noqatı ushın da solnday bahaǵa iye boladı. bul múyeshni biz interferensiya aperturasi dep ataymız. …

3 / 23

. 10 -súwret). aynalar arasındaǵı múyesh qansha kishi bolsa, s1 s2=2l aralıq sonsha kishilew hám, sonlıqtan, interferension tábiyat kórinisi sonsha irilew boladı. interferensiyalashuvchi dásteler ele bólekan ústpe-úst tushaoladigan maksimal keńislikdegi múyeshni s ' oc '1 s 2 v 2 1 s 2 v 1 s 1 s 2 o hám s 1 s 2 shártdan topiluvchi múyesh anıqlaydı. bunda ekran 2 2 2 c 2 c s c 1 1 1 c s jetkiliklishe uzaqta jaylasqan bolıwı kerek. qaytıw nızamlarına tiykarınan, 2=2, bul jerde - aynalar arasındaǵı múyesh. sonday etip, ústpe-úst tushuvchi dásteler aperturasi 2 den úlken bóle almaydı. chekli aralıqda jaylasqan ekran ushın 2 psp 2 2. interferensiya aperturasi da, yaǵnıy qaytqannan keyin talay uzaqtaǵı ekranning biror noqatıda dús keliwib, interferensiyalashuvchinurlar jupi arasındaǵı múyesh da 2 bahaǵa iye boladı. 2-suwretde s1 s2 den chekli aralıqda jaylasqan ekran maydanınıń oraylıq m noqatı ushın interferensiya aperturasi kórsetilgen. psp 2 2 1 …

4 / 23

ometrler islew prinsipi hám dúzilisine tiykarınan eki nurli hám kóp nurli interferometrlerge bólinedi. eki nurli interferometrlerge jamen hám maykelson interferometrleri, kóp nurli interferometrlerge fabri-pero interferometrleri mısal bóle aladı. biz tómende sol interferometrlerge bólekan toqtalamiz. 1.1 zamanago’y interferencion qurilmalar bul interferometr qalıńlıǵı d birdey bolǵan ekew tegis shıyshe plastinkadan ibarat (11-súwret). jarıqlıq birinshi plastinkaǵa túsip bólekan qaytadı hám bólekan plastinkada sinib onıń ekinshi sırtıdan qaytadı. nurlar jolı sızılmada kórsetilgen. a noqatda nurlardıń ajırasıwınan jollar ayırmashılıǵı payda boladı : 1 . dn cos 2 2 1 nurlar v noqatda ushrashqande jollar ayırmashılıǵı artadı. 2 dn cos 2 2 2 d - plastinkalar qalıńlıǵı, n - sındırıw kórsetkishi. eger plastinkalar bir-birine salıstırǵanda qatań parallel hám birdey bolsa, jollar ayırmashılıǵı nol (=0) boladı. eger plastinkalar arasında júdá kishi múyesh payda bolsa, jollar ayırmashılıǵı tómendegine teń boladı : 2 1 nd , cos ndsin 1 cos 2 2nd sin 1 bul jerde. 1 2 2, …

5 / 23

law múmkin. bul interferometrdiń bayqaǵıshlıǵı úlken, sol sebepli ol gazlar sındırıw kórsetkishin anıqlawda isletiledi. interferension tábiyat kórinisiler payda etıwshı apparatlar kóp. bunday apparatlardan biri pán tariyxında za’ru’rli rol o'ynagan maykelson interferometri bolıp tabıladı. maykelson interferometriniń sızılması 4-suwretde keltirilgen. l derekten shıǵıp atırǵan dáste juqa gúmis yamasa alyuminiy qatlamı oralǵan r1 plastinkaǵa túsedi. r1 plastinka arqalı ótken av nur s1 aynadan qaytadı hám taǵı r1 plastinkaǵa túsip, bólekan odan ótedi hám bólekan ao jóneliste qaytadı. as nur s2 aynadan qaytadı hám r1 plastinkaǵa túsip bólekan ao jóneliste ótedi. ao jóneliste tarqalıp atırǵan eki (1 hám 2) tolqın l derekten shıǵıp atırǵan ajıratılǵan tolqınlar bolǵanı ushın olar óz-ara kogerent boladı hám bir-biri menen interferensiyalasha aladı. 2 nur r1 plastinkanı úsh ret, 1 nur bolsa bir ret kesip ótkeni ushın, 1 nur jolına r1 plastinka menen birdey bolǵan r2 plastinka qóyıladı : bul plastinka aq jarıqlıq menen islegende za’ru’rli bolǵan qosımsha jol ayırmashılıǵını …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zamanago’y interferencion qurilmalar"

ózbekstan respublikasi jоqari hám оrta arnawli bilim ministrligi berdaq atindaǵi qaraqalpaq mámleketlik universiteti fizika fakulteti fizika kafedrasi fizika fakultetiniń 2a-kurs studenti nurimbetov aydosbiydıń kurslıq jumısı zamanago’y interferencion qurilmalar qabılladı: prof. b.abdikamalov no’kis 2020 mazmuni 1.1 zamanago’y interferencion qurilmalar 1.2 qurilmalardin’ tu’rleri tiykarg’i bo’lim juwmaqlaw paydalanilg’an a’debiyatlar kirisiw ekew ózbetinshe jarıqlıq deregi shıǵarǵan jarıqlıq tolqınları qosılǵanda intensivliklar qosılıwını baqlaw múmkin, interferensiyani emes. joqarıdaǵı oy-pikirlerden usıdan ayqın boladı, jarıqlıq nurların interferensiyasini baqlaw ushın kogerent jarıqlıq dástelerin payda etiw kerek. kogerent jarıqlıq deregi alıwdıń eń eski usıllarınan biri joqarıda aytılǵ...

This file contains 23 pages in DOCX format (461.8 KB). To download "zamanago’y interferencion qurilmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: zamanago’y interferencion quril… DOCX 23 pages Free download Telegram