molekulyar fizika asoslari

DOCX 5 pages 31.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.5 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

maruza – 7. mavzu: molekulyar fizika asoslari. reja: 1. modda miqdori, molyar massa, avogadro qonuni; 2. izojarayonlar; 3. ideal gazning holat tenglamasi, bolsmann doimiysi, mendeleev-klapeyron tenglamasi, berilgan temperaturadagi ideal gazning bosimi, molekulyar-kinetik nazariyaning asosiy tenglamasi; 4. ideal gaz molekulalarining tezlik bo‘yicha taqsimotining maksvell qonuni – o‘rtacha tezlik, ehtimoli eng kata bo‘lgan tezlik va o‘rtacha kvadratik tezlik ifodalari; 5. ideal gaz bitta molekulasi ilgarilanma harakatining o‘rtacha kinetik energiyasi; 6. potensial kuchlar ta’sirida gaz molekulalarining taqsimoti. 7. xulosa; 8. foydalangan adabiyotlar. 1 modda miqdori, molyar massa, avogadro qonuni moddalar ulkan miqdordagi molekulalardan tashkil topganligini, va o`z navbatida turli moddalar molekulalari massalarining teng emasligi ularni solishtirishda katta qiyinchiliklar tug’diradi. aynan shu qiyinchilikni engish maqsadida tarkibida bir xil na ta molekula bo`lgan modda miqdori tushunchasi kiritiladi. modda miqdori-moddadagi molekulalar sonining 0,012 kg ugleroddagi molekulalar soni na ga nisbati bilan aniqlanadigan kattalikdir. modda miqdori ν harfi bilan belgilanadi. uning si dagi birligi [ν]q1 mol. mol-0,012 …

2 / 5

=1,0135 pa=760 mm.sim.ust. va harorat t=273,15 k yoki t=0c molekulyar massa bir mol moddaning massasi kabi aniqlanib, molekula massasining avagadro soniga ko`paytmasi kabi aniqlanadi. 2 izojarayonlar jismga beriladigan issiqlik miqdori uning ichki energiyasini orttirishga va tashqi kuchlarga qarshi ish bajarishga sarflanadi. agar jismga issiqlik miqdori berilayotgan bo`lsa, q musbat , agar jismdan issiqlik miqdori olinayotgan bo`lsa q manfiy ishora bilan olinadi. shuningdek agar jism tashqi kuchlarga qarshi ish bajarayotgan bo`lsa a ish musbat , tashqi kuchlar jism ustida ish bajarayotgan bo`lsa a ish manfiy bo`ladi. termodinamikaning birinchi qonuni birinchi tur abadiy dvigatel (lotincha «perpetuum mobile») yasash mumkin emasligini ko`rsatadi. birinchi tur perpetuum mobilega asosan teng miqdorda energiya sarflamas-dan ish bajara oladigan mashina ko`rish haqida fikr yuritiladi. energiyaning saqlanish va aylanish qonuni bo`lgan termodinamikaning birinchi qonunida esa: tabitda ro`y beradigan barcha jarayonlarda energiya o`z-o`zidan paydo ham bo`lmaydi yo`qolmaydi ham, faqat bir ko`rinishdan boshqasiga aylanishi mumkin, deb qayd etiladi. endi termodinamikaning birinchi …

3 / 5

bosimi o`zgaradi. agar gazning temperaturasi o`zgarmasa, demak uning ichki energiyasi ham o`zgarmaydi 7 bunday jarayon uchun termodinamikaning birinchi qonuni q=a ko`rinishga ega bo`ladi. 2 ideal gazning holat tenglamasi, bolsmann doimiysi, mendeleev-klapeyron tenglamasi, berilgan temperaturadagi ideal gazning bosimi, molekulyar-kinetik nazariyaning asosiy tenglamasi idishdagi gaz xaotik harakatdagi molekulalar to‘plamidan iborat. har bir molekula idish devoriga urilganda devorga biror kichik kuch bilan ta’sir qiladi. bu molekulalar to‘plamining ta’sir kuchlari katta bo‘ladi va idish devoriga bosim beradi. konsentratsiyasi n ga, temperaturasi t ga teng bo‘lgan molekulalarning bosimi quyidagi formula bilan aniqlanishini bilasiz: p = nkt bu formulada deb olinsa va hamda == ν ekanligidan quyidagi tenglamalar kelib chiqadi: ushbu tenglamalar ideal gaz holatining tenglamalari deb ataladi. 3-tenglama rus olimi d.i.mendeleyev (1834–1907) va fransuz olimi b.r.klapeyron (1799–1864) sharafiga mendeleyev-klapeyron tenglamasi deb ataladi. gaz molekulalarining bosimi uchun quyidagi formula keltirib chiqarilgan: bunda n — gaz molekulalarining konsentratsiyasi, — bitta molekulaning massasi, — molekulalar tezliklari kvadratlarining o‘rtacha …

4 / 5

usulini qo‘llab, f(v) funksiyani – ideal gaz molekulalarining tezligi bo‘yicha taqsimot qonunini keltirib chiqardi. bu ifodadan ko‘rinib turibdiki , taqsimot funksiyasining aniq ko‘rinishi gazning turi (m0) va t – holat parametriga bog‘liq ekan. ideal gaz molekulalarining tezlik bo‘yicha taqsimot funksiyasi maksimal qiymatga ega bo‘lgan tezlik, ehtimolligi eng katta bo‘lgan tezlikni belgilaydi. taqsimot funksiyasining temperaturaga bog‘liqligi umuman gaz holatini belgilovchi tezliklar quyidagilardan iborat: idishdagi m0 massali gaz molekulalarining o‘rtacha kinetik energiyasi quyidagicha ekanligini bilamiz: = bu formulada ba’zi o’zgartirishlarni kiritib temperaturaga bog’lagan holda quyidagi holga olib kelamiz: = 5.ideal gaz bitta molekulasi ilgarilanma harakatining o’rtacha kinetik energiyasi 6.potensial kuchlar ta’sirida gaz molekulalari taqsimoti gazlar molekulyar - kinetik nazariyasining asosiy tenglamasi va molekulalarning tezliklarga bog‘liq maksvell taqsimotini keltirib chiqarishda gaz molekulalariga tashqi kuchlar ta’sir etmaydi deb faraz qilingan edi. shuning uchun molekulalarni hajm bo‘yicha bir tekis taqsimlangan, deb hisobladik. ammo istalgan gaz molekulalari yerning, tortishish xususiyatiga ega bo‘lgan, potensial maydoni ta’sirida bo‘ladi. …

5 / 5

oitda gazlarning xossalarini ifodalaydi 2. izojarayonlarda gazning hech bo’lmasa bitta parametri o’zgarmasdan saqlanadi. 3. ideal gaz bosimini hisoblashda asosiy parametr temperatura hisoblanadi. 4. maksvell taqsimoti turli xil haroratda gaz tezliklarini taqsimotini o’rganadi 5.bitta molekula o’rtacha kinetik energiyasi gaz bosimini hisoblashda yordam beradi. 6.bolsman taqsimoti barcha potensial maydonlarda bajariladi. foydalanilgan adabiyotlar: 1. q.p.abduraxmanov, v.s.xamidov, n.a.axmedova. fizika. darslik. toshkent. 2018 y. 2. douglas c. giancoli. physics. principles with applicathions. january 17, 2004 usa isbn-13^ 978-0-321-62592-2. 3. абдурахманов к.п, хамидов в.с. физикадан мультимедиа лекциялар тўплами. ўқув қўлланма. 2019 й. pdf + диск + снм. 4. internet sahifalari. image1.gif image2.gif image3.gif

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulyar fizika asoslari"

maruza – 7. mavzu: molekulyar fizika asoslari. reja: 1. modda miqdori, molyar massa, avogadro qonuni; 2. izojarayonlar; 3. ideal gazning holat tenglamasi, bolsmann doimiysi, mendeleev-klapeyron tenglamasi, berilgan temperaturadagi ideal gazning bosimi, molekulyar-kinetik nazariyaning asosiy tenglamasi; 4. ideal gaz molekulalarining tezlik bo‘yicha taqsimotining maksvell qonuni – o‘rtacha tezlik, ehtimoli eng kata bo‘lgan tezlik va o‘rtacha kvadratik tezlik ifodalari; 5. ideal gaz bitta molekulasi ilgarilanma harakatining o‘rtacha kinetik energiyasi; 6. potensial kuchlar ta’sirida gaz molekulalarining taqsimoti. 7. xulosa; 8. foydalangan adabiyotlar. 1 modda miqdori, molyar massa, avogadro qonuni moddalar ulkan miqdordagi molekulalardan tashkil topganligini, va o`z navbatida turli moddalar ...

This file contains 5 pages in DOCX format (31.5 KB). To download "molekulyar fizika asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulyar fizika asoslari DOCX 5 pages Free download Telegram